julbaz.mediamonitoring.am

Ուրբաթ՝ Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրը, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բախվելու է որոշման, որը գերազանցում է պատմական պարզ կարգապահությունը․ գրել է The Washington Times-ը։

Ինչպես նշվել է, տասնամյակներ շարունակ ամերիկահայ համայնքը Սպիտակ տնից պարզ գործողություն է պահանջել․ պաշտոնապես ճանաչել 1915 թվականին Օսմանյան կայսրության կողմից 1.5 միլիոն հայերի համակարգված ոչնչացումը որպես ցեղասպանություն։ Չնայած Կոնգրեսը 2019 թվականին ճանաչել է Ցեղասպանությունը, իսկ նախագահի կողմից պաշտոնական ճանաչում արվել է 2021 թվականին, ներկայիս վարչակազմն անցյալ տարին անցկացրել է «մեծ աղետի» և «պատմական ողբերգության» լեզվական մշուշի մեջ՝ նկարագրելու համար համաշխարհային պատմության այս մութ գլուխը։

«Մեր առաջնորդները հաճախ հղում են կատարում միջազգային նորմերին և մարդու իրավունքներին՝ ռազմական գործողություններն արդարացնելու համար, սակայն այդ հղումները դատարկ են թվում, երբ նույն այդ պաշտոնյաները հրաժարվում են կիրառել չափանիշները պատմության հստակ, փաստաթղթավորված փաստերի նկատմամբ: Այս ուրբաթ նախագահի ընտրությունը կորոշի, թե արդյո՞ք նրա վարչակազմը լուրջ է Հարավային Կովկասում երկարատև և կայուն խաղաղություն հաստատելու հարցում: Տարածաշրջանը դարձել է Թրամփի արտաքին քաղաքականության նվաճումների հիմնական կիզակետը: Տարածաշրջանում երկարատև խաղաղությունը չի կարող կառուցվել պատմական ժխտման կամ ռազմավարական լռության հիմքի վրա: Հրաժարվելով օգտագործել «ցեղասպանություն» բառն՝ ԱՄՆ-ն անզգուշորեն ազդանշան է տալիս ագրեսիվ տարածաշրջանային գործիչներին, որ պատմական վերանայումը ժամանակակից դիվանագիտության ընդունելի գործիք է: Այն խրախուսում է նրանց, ովքեր Հայաստանի ինքնիշխանությունը համարում են բանակցային ապրանք, այլ ոչ թե՝ կարմիր գիծ», – նշվել է հոդվածում։

Ընդգծվել է, որ 1915 թվականի մասին լռությունը ստեղծում է մի վակուում, որը տարածաշրջանային ագրեսիվ տերությունները չափազանց ուրախ են լցնել Հայաստանի ինքնիշխանության դեմ ժամանակակից սպառնալիքներով: Սա այն պատճառներից մեկն է, որ Ադրբեջանը կարողացավ 2023 թվականին էթնիկ մաքրագործում իրականացնել ավելի քան 120,000 հայերի իրենց նախնիների հայրենիք Լեռնային Ղարաբաղից, ինչը այն դարձրեց հայերի ամենամեծ բռնի տեղահանումը Հայոց ցեղասպանությունից ի վեր։

«Եթե Թրամփը ցանկանում է լինել տարածաշրջանային կայունության նոր գործարքի ճարտարապետը, ապա նա նախ պետք է ճանաչի այն հիմնարար հանցագործությունը, որը շարունակում է հետապնդել տարածաշրջանի հիմքերը», – գրել է հեղինակը և հավելել, որ «ցեղասպանություն» բառն օգտագործելով՝ ԱՄՆ ղեկավարը կարող է ապացուցել, որ միջազգային կարգի նկատմամբ իր վարչակազմի հավատարմությունը հարմարության հարց չէ, այլ համոզմունքի։

Ուրբաթ՝ Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրը, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բախվելու է որոշման, որը գերազանցում է պատմական պարզ կարգապահությունը․ գրել է The Washington Times-ը։

Ինչպես նշվել է, տասնամյակներ շարունակ ամերիկահայ համայնքը Սպիտակ տնից պարզ գործողություն է պահանջել․ պաշտոնապես ճանաչել 1915 թվականին Օսմանյան կայսրության կողմից 1.5 միլիոն հայերի համակարգված ոչնչացումը որպես ցեղասպանություն։ Չնայած Կոնգրեսը 2019 թվականին ճանաչել է Ցեղասպանությունը, իսկ նախագահի կողմից պաշտոնական ճանաչում արվել է 2021 թվականին, ներկայիս վարչակազմն անցյալ տարին անցկացրել է «մեծ աղետի» և «պատմական ողբերգության» լեզվական մշուշի մեջ՝ նկարագրելու համար համաշխարհային պատմության այս մութ գլուխը։

«Մեր առաջնորդները հաճախ հղում են կատարում միջազգային նորմերին և մարդու իրավունքներին՝ ռազմական գործողություններն արդարացնելու համար, սակայն այդ հղումները դատարկ են թվում, երբ նույն այդ պաշտոնյաները հրաժարվում են կիրառել չափանիշները պատմության հստակ, փաստաթղթավորված փաստերի նկատմամբ: Այս ուրբաթ նախագահի ընտրությունը կորոշի, թե արդյո՞ք նրա վարչակազմը լուրջ է Հարավային Կովկասում երկարատև և կայուն խաղաղություն հաստատելու հարցում: Տարածաշրջանը դարձել է Թրամփի արտաքին քաղաքականության նվաճումների հիմնական կիզակետը: Տարածաշրջանում երկարատև խաղաղությունը չի կարող կառուցվել պատմական ժխտման կամ ռազմավարական լռության հիմքի վրա: Հրաժարվելով օգտագործել «ցեղասպանություն» բառն՝ ԱՄՆ-ն անզգուշորեն ազդանշան է տալիս ագրեսիվ տարածաշրջանային գործիչներին, որ պատմական վերանայումը ժամանակակից դիվանագիտության ընդունելի գործիք է: Այն խրախուսում է նրանց, ովքեր Հայաստանի ինքնիշխանությունը համարում են բանակցային ապրանք, այլ ոչ թե՝ կարմիր գիծ», – նշվել է հոդվածում։

Ընդգծվել է, որ 1915 թվականի մասին լռությունը ստեղծում է մի վակուում, որը տարածաշրջանային ագրեսիվ տերությունները չափազանց ուրախ են լցնել Հայաստանի ինքնիշխանության դեմ ժամանակակից սպառնալիքներով: Սա այն պատճառներից մեկն է, որ Ադրբեջանը կարողացավ 2023 թվականին էթնիկ մաքրագործում իրականացնել ավելի քան 120,000 հայերի իրենց նախնիների հայրենիք Լեռնային Ղարաբաղից, ինչը այն դարձրեց հայերի ամենամեծ բռնի տեղահանումը Հայոց ցեղասպանությունից ի վեր։

«Եթե Թրամփը ցանկանում է լինել տարածաշրջանային կայունության նոր գործարքի ճարտարապետը, ապա նա նախ պետք է ճանաչի այն հիմնարար հանցագործությունը, որը շարունակում է հետապնդել տարածաշրջանի հիմքերը», – գրել է հեղինակը և հավելել, որ «ցեղասպանություն» բառն օգտագործելով՝ ԱՄՆ ղեկավարը կարող է ապացուցել, որ միջազգային կարգի նկատմամբ իր վարչակազմի հավատարմությունը հարմարության հարց չէ, այլ համոզմունքի։