Հայաստանում ընտանեկան բռնության դեմ պայքարը առաջընթաց է գրանցում, սակայն դեռևս լիարժեք չէ
Սևանա լճի մակարդակի բարձրացումը այս տարի պայմանավորված է հիմնականում կլիմայական փոփոխություններով և տեղումների աճով․ Oragir.News-ի հետ զրույցում ասաց բնապահպան Սիլվա Ադամյանը։
«Այս տարի ունենք լուրջ կլիմայական փոփոխությունների արտացոլում Հայաստանում, և սա միայն Հայաստանի մասին չէ։ Սա գլոբալ գործընթաց է։ Մենք տեսնում ենք՝ աշխարհի տարբեր երկրներում ջրհեղեղներ են, մեծ քանակությամբ տեղումներ են լինում՝ թե՛ Ռուսաստանում, թե՛ Լատինական Ամերիկայում։ Հայաստանը ևս դրա ազդեցության տակ է»,- նշեց Ադամյանը։
Նրա խոսքով՝ հենց տեղումների առատությունն է պատճառը, որ Սևանա լճի մակարդակը 2026 թվականի մարտի 30-ից ապրիլի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում բարձրացել է շուրջ 1սմ-ով։
«Եթե նայենք հիդրոմետ ծառայության տվյալները, կտեսնենք, որ այս տարվա տեղումները Հայաստանի պայմանների համար բավականին շատ են։ Սա է հիմնական պատճառը, որ Սևանի մակարդակը բարձրացել է։ Բացի այդ, այս պահին գյուղատնտեսական նպատակներով մեծ ծավալի ջրաբացթողումներ չեն արվում, որովհետև տեղումները բավարար են և դեռ սպասվում են ամբողջ ապրիլ ամսին»,– ասաց նա։
Անդրադառնալով անցած տարվա ցածր մակարդակին՝ բնապահպանը նշեց․
«Անցյալ տարի ավելի սուր ձմեռ ենք ունեցել, տեղումները քիչ են եղել, և միաժամանակ գյուղատնտեսության համար մեծ քանակությամբ ջուր է բաց թողնվել։ Այդ հարցը նույնիսկ Ազգային ժողովում էր քննարկվում։ Տարիներ շարունակ խոսվում է, որ Սևանից պետք է հնարավորինս քիչ ջուր բաց թողնել, նույնիսկ կան տեսակետներ, որ որոշ տարիներ ընդհանրապես պետք է դադարեցնել ջրառը, որպեսզի էկոլոգիական վիճակը վերականգնվի»։
Ադամյանի խոսքով՝ այս տարվա բարձրացումը բացառապես բնական գործոններով է պայմանավորված․
«Սա բնական գործընթաց է։ Որևէ հատուկ միջամտություն չի եղել, որ Սևանի մակարդակը բարձրացնեն։ Բնությունն ինքն է իր գործը անում։ Բայց չի կարելի բացառել, որ մյուս տարի կարող է հակառակ իրավիճակը լինել՝ բարձր ջերմաստիճան և տեղումների պակաս»։
Խոսելով Սևանի մակարդակի բարձրացման ազդեցության մասին՝ Ադամյանը նշեց, որ այն ընդհանուր առմամբ դրական է․
«Երբ Սևանի մակարդակը բարձրանում է, ձկնապաշարները շատանում են, ջրի ջերմաստիճանը իջնում է, ջուրը դառնում է ավելի սառնորակ։ Օրինակ՝ մի քանի տարի առաջ ջրիմուռների մեծ քանակություն կար, բայց հիմա, եթե ջերմաստիճանը իջնում է և ձկան պաշարները ավելանում են, այդ վտանգը նվազում է։ Լիովին չի վերանում, բայց նվազում է»։
Հիշեցնենք՝ «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը ներկայացրել է Սևանա լճի հիդրոլոգիական ռեժիմը 2026 թվականի մարտի 23-ից ապրիլի 5-ը։ Այդու՝ Սևանա լճի մակարդակը 2026 թվականի մարտի 30-ից ապրիլի 5-ն ընկած ժամանակահատվածում բարձրացել է 1 սմ-ով և կազմել՝ 1900.29 մ, որն անցյալ տարվա ապրիլի 5-ի մակարդակից ցածր է 12 սմ-ով, իսկ 2026 թվականի հունվարի 1-ի մակարդակից բարձր է 7 սմ-ով։
Կայացավ «Առաջարկ Հայաստանին» նախագծի համակարգող խորհրդի անդրանիկ նիստը
Այսօր ԱԺ նախագահի որոշմամբ գումարվել է արտահերթ նիստ: Օրակարգում 4 նախագիծ է ընդգրկված, որոնք պետք է ընդունել հրատապության կարգով՝ 24-ժամյա ռեժիմով: Ըստ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանի՝ հրատապությունը պայմանավորված է հունիսի 7-ին նախատեսված ԱԺ հերթական ընտրություններով, և նախքան ընտրությունները պետք է դրա կազմակերպման վերաբերյալ արդյունավետ մեխանիզմներ նախատեսել: Առաջինը Ընտրական օրենսգրքի փոփոխություններ և լրացումներ նախատեսող նախագիծն է:
«Երկու կոմպոնենտ ունի նախագիծը. մեկը վերաբերում է քվեարկության նկատմամբ վերահսկողության արգելքի համար նախատեսվող գործիքակազմի լավարկմանը, մյուսը՝ կուսակցությունների անվանումներին»,- ասաց Ջուլհակյանը:
Երկրորդ նախագիծը հրատապ է այնքանով, որ ջերմատների և ավազանների շինթույլտվության համար տեղական տուրքերի փոփոխության վերաբերյալ նախագիծը պետք է օր առաջ ընդունել, քանի որ կան մի շարք ներդրումային ծրագրեր, որոնք սպասման փուլում են, և մեկնարկը կախված է տվյալ կարգավորման ընդունումից: Հաշվի առնելով նաև ոլորտի սեզոնայնությունը՝ չընդունումը կարող է հանգեցնել ծրագրերի հետաձգման, ներդրումային հոսքերի նվազման, տնտեսական ակտիվության անկման: Սրանով պայմանավորված՝ անհրաժեշտ է նախագիծն ընդունել օր առաջ:
Երրորդ նախագիծը վերաբերում է առողջության համընդհանուր ապահովագրությանը: Վեր հանված խնդիրների լուծման ուղղությամբ, նաև մի շարք ժամկետների ապահովման նպատակով նախագիծը ներառվել է արտահերթ նիստի օրակարգում:
Չորրորդը տեսալսողական մեդիայի մասին օրենքում փոփոխություններ նախատեսվող նախագիծն է, որով կամրագրվի սինթետիկ բովանդակության իրավական սահմանումը որպես տեսալսողական, ձայնային կամ այլ տեղեկատվական նյութ, որն ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն գեներացվել կամ ձևափոխվել է ԱԲ համակարգերի կամ գեներատիվ տեխնոլոգիաների կիրառմամբ:
«Նախագծի ընդունումը հրատապ է, քանի որ ընտրական գործընթացներին ընդառաջ ահագնանում են այն տեմպերը, որոնցով ԱԲ-ով գեներացվում է մեդիաբովանդակություն, և կարևոր է, որ այդ հարցը կարգավորվի մինչև ընտրությունները, քանի որ հեռուստաընկերությունները և համապատասխան պետական կառույցներն այս կարգավորումներին իրենց գործունեությունը համապատասխանեցնելու համար ժամանակի կարիք ունեն»,- ասաց նա:
«Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը նշեց, որ կա միջազգային պրակտիկա, ՀՀ-ին տրված խորհրդատվություն, որ ընտրություններից 1 տարուց պակաս ժամանակահատվածում խաղի կանոններ չեն փոխվում: «Որևէ մեկի համար էլ գաղտնիք չէ՝ այս ԸՕ-ի նպատակն ինչ է: Ընտրություններին մնացել է երկու ամիս, դուք կոչում եք դա վրիպակ, բայց անկյունաքարային փոփոխություն եք առաջարկում»,- ասաց նա:
Արուսյակ Ջուլհակյանը նշեց՝ Վենետիկի հանձնաժողովն ունի նման ռեկոմենդացիա, բայց դա վերաբերում է հիմնարար կանոններին:
«Վենետիկի հանձնաժողովի համապատասխան ռեկոմենդացիան սահմանում է ֆունդամենտալ այն էլեմենտները, որոնք խորհուրդ չի տրվում փոխել ընտրություններից կարճ ժամանակ առաջ: Դրանք հետևյալն են՝ ընտրակարգը, ընտրական հանձնաժողովներին անդամակցության հարցը, երրորդը՝ ընտրատարածքների փոփոխությունները: Այս երեք կետերից որևէ մեկին մեր կողմից կատարվող տեխնիկական բնույթի վրիպակի շտկումը վերաբերելի չէ»:
«Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Հայկ Մամիջանյանը հայտարարեց՝ սա հակաիրավական է: Ըստ նրա՝ քաղաքական հայտ ներկայացրած ընդդիմադիր ամենամեծ ուժն արդեն իսկ հայտարարել է իր անունը, մինչդեռ ԸՕ-ի փոփոխությունով օրենք է ներկայացվում, որը սահմանափակում է դա անել: Մամիջանյանը նաև հայտարարեց, որ «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունը թե՛ օրինագծին, թե՛ ԱԺ արտահերթ նիստի օրակարգին դեմ է քվեարկելու:


2026թ․ մարտի 28-ին` ժամը 20:30-21:30-ը, ամբողջ աշխարհում կանցկացվի «Երկրի ժամը»։ Աշխարն այն կտոնի արդեն 20-րդ անգամ։
Այս օրը աշխարհի հազարավոր քաղաքներ, համայնքներ և միլիոնավոր մարդիկ ամեն տարի իրենց աջակցությունն են հայտնում Երկիր մոլորակին՝ մեկ ժամով անջատելով լույսերը կամ կատարելով շրջակա միջավայրի համար որևէ օգտակար քայլ։
Երևանում «Երկրի ժամը» կընթանա երաժշտական միջավայրում։ Բնության համաշխարհային հիմնադրամի (WWF) hայաստանյան մասնաճյուղը Candlenight Concerts-ի հետ համագործակցությամբ և Երևանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ Հանրապետության հրապարակում կանցկացնի հատուկ բացօթյա միջոցառում։ Միջոցառման նպատակն է բարձրացնել իրազեկվածությունը բնապահպանական խնդիրների, կայուն կենսակերպի և բնությունը պահպանելու մեր ընդհանուր պատասխանատվության վերաբերյալ։
Ժամը 20:30-ին, Հանրապետության հրապարակում կանջատվեն լույսերը և մասնակիցներին կսպասվի յուրահատուկ երաժշտական մթնոլորտ, որը կմիավորի մարդկանց բնության հանդեպ հոգատարության և միասնականության գաղափարի շուրջ։
2007 թվականից սկսած՝ «Երկրի ժամը» նախաձեռնությունը հայտնի է դարձել մոլորակին աջակցելու խորհրդանշական «լույսերն անջատելու» գործողությամբ։ «Տարիների ընթացքում մենք զարգացրել ենք մեր գործունեությունը, նոր շունչ հաղորդել շարժմանը և մեր առաքելությանը՝ ստեղծելու Երկրի համար ամենամեծ ժամը։ 2026թ․ մենք կնշենք մեր 20-ամյակը՝ տոնելով աշխարհի տարբեր համայնքների կողմից իրականացված հավաքական գործողությունների և պատմությունների երկու տասնամյակը», – նշված է նախաձեռնության պաշտոնական կայքում։
Մարտ 28, 2026 at 19:04

Պայթյուններ են որոտացել իրանական Խարկ կղզում։ Այս մասին հայտնում է Mehr լրատվական գործակալությունը։ Համաձայն հաղորդման, կղզին ենթարկվել է ամերիկա-իսրայելական…
Երեկ՝ ապրիլի 6-ին, Թուրքիայի Դիարբեքիր քաղաքի առաջին ատյանի քրեական դատարանում տեղի ունեցավ քուրդ ռեժիսոր Ռոջհիլաթ Աքսոյի դատավարության երկրորդ լսումը․ գրում է «Հետք»-ը։
Նա մեղադրվում էր Թուրքիայի քրեական օրենսգրքի 301-րդ հոդվածով՝ «թուրքական ազգին և պետական կառույցներին հրապարակայնորեն վիրավորելու» համար։ 2024 թվականին Ռոջհիլաթ Աքսոյը Դիարբեքիրում անցկացվող «Which Human Rights?» կինոփառատոնի շրջանակում ցուցադրել էր (ստորագրել էր ցուցադրության դիմումը) Հայոց ցեղասպանության մասին պատմող «Ավրորայի լուսաբացը» վավերագրական-անիմացիոն ֆիլմը (ռեժ. Իննա Սահակյան)։ Տեղի դատախազությունը այս տարվա մարտին նրա դեմ վարույթ էր նախաձեռնել։
Կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ ասվում էր, որ ֆիլմում «1915 թվականի իրադարձությունները ներկայացվել են որպես ցեղասպանություն, այդ ժամանակաշրջանի ապստամբությունները նկարագրվել են որպես «ազատամարտիկների արդարացված պայքար», իսկ տարածաշրջանում ապրող հայերը ներկայացվել են որպես բռնի կերպով փոխված և անմարդկային վերաբերմունքի ենթարկված անձինք»։ Ֆիլմի երկխոսությունները մեջբերվել են որպես մեղադրական ապացույց։
Երեկ թուրքական Bianet լրագրողական հարթակը լուսաբանել է Դիարբեքիրում կայացած երկրորդ դատական նիստը։ Ռոջհիլաթ Աքսոյի փաստաբան Ֆրաթ Յլդզը, ի պատասխան մեղադրանքների, ասել է, որ իր պաշտպանյալը ֆիլմի ռեժիսորը չէ և միայն մասնակցել է ցուցադրությանը։
Նա ասել է, որ նման դատավարությունները սահմանափակում են խոսքի ազատությունը և ճնշում արվեստը։
«Նույնիսկ եթե նա լիներ ֆիլմի ռեժիսորը, սա դեռ պետք է գնահատվեր խոսքի ազատության շրջանակներում։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն ունի նախադեպային որոշումներ այս հարցի վերաբերյալ։ Կան նաև արդարացման որոշումներ 1915 թվականի իրադարձությունների վերաբերյալ հայտարարությունների համար հետապնդվող անհատների և հաստատությունների համար, այդ թվում՝ Դիարբեքիրի փաստաբանական ասոցիացիայի»,- ասել է Աքսոյի փաստաբանը։
Պաշտպանության հայտարարություններից հետո Դիարբեքիրի առաջին ատյանի դատարանը արդարացրեց քուրդ ռեժիսոր Ռոջիլաթ Աքսոյին։