Այսօր՝ մայիսի 13-ին, խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում։ Կեսգիշերն անց Քըրք Քըրքորյան (նախկին Լենինգրադյան) փողոցում բախվել են Երևանի բնակիչներ 25-ամյա Սամվել Մ.-ի վարած «Avatr» մակնիշի և ,31-ամյա Էդգար Շ.-ի վարած «Infinity» մակնիշի ավտոմեքենաները, հաղորդում է Shamshyan.com–ը։
Վթարի հետևանքով 1 հոգի տեղափոխվել է հիվանդանոց։ Բախման հետևանքով Infinity-իհետևի անվահեծաններից մեկը կոտրվել է։ Վարորդները ենթարկվել են սթափության փորձաքննության եղել են սթափ։
Շենգավիթ վարչական շրջանում անցկացված նախընտրական քայլերթի ժամանակ ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը ներկայացրել է իրենց քաղաքական ուժի ծրագրերն ու նախատեսվող փոփոխությունները՝ ընդգծելով, որ դրանք պետք է տեսանելի և շոշափելի լինեն ինչպես Երևանի բնակիչների, այնպես էլ Հայաստանի ամենահեռավոր համայնքների համար։
Ծառուկյանի խոսքով՝ հասարակությունը պետք է հաղթահարի հուսահատության և անզորության մթնոլորտը, վերագտնի սեփական ուժերի նկատմամբ հավատն ու վստահությունը երկրի ապագայի հանդեպ։ Նա նշել է, որ Հայաստանը պետք է դառնա զարգացող և արժանապատիվ պետություն, որտեղ յուրաքանչյուր քաղաքացի իրեն ապահով, գնահատված և վստահ կզգա վաղվա օրվա նկատմամբ։
«Մենք պետք է ազատվենք խեղճության զգացումից, նորից հավատանք մեր ուժին ու մեր երկրին»,- ասել է նա:
Կառավարության որոշմամբ 2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ից նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններում կկրճատվի նաև դռնապանի հաստիքը: Խոսքը Կառավարության 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ի՝ «ՀՀ կառավարության 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ի N 1485-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին» վիճահարույց որոշման մասին է, որով վերանայվել են պետական և համայնքային նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների օրինակելի հաստիքացուցակը, մանկավարժական և վարչատնտեսական աշխատողների վարձատրության խմբերի դասակարգման չափանիշները:
Նշենք, որ գործող կարգավորումների համաձայն՝ ինքնուրույն շենք ու երկու և ավելի խումբ ունեցող մանկապարտեզներում սահմանված է դռնապանի 1 հաստիքային միավոր, ինչպես նաև 2000 մ²-ից ավելի յուրաքանչյուր հաջորդ 2000 մ² օգտագործվող տարածքի համար` ևս 0,5 միավոր: Սակայն կառավարությունում որոշել են, որ մեկ պահակը բավարար է մանկապարտեզի և մանկապարտեզներ հաճախող սաների շուրջօրյա անվտանգությունն ապահելու համար:
Խնդրի շուրջ պարզաբանում ստանալու նպատակով NEWS.am-ը գրավոր հարցմամբ դիմել էր Կառավարությանը, որն էլ հարցումը վերահասցեագրել էր ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությանը: Մասնավորապես հետաքրքրվել էինք, թե ի՞նչ հիմնավորմամբ է հանվել դռնապանի հաստիքը և ի՞նչ այլընտրանքային մեխանիզմ է առաջարկվում երեխաների անվտանգությունն ապահովելու համար։ Մասնավորապես, ինչպե՞ս է լուծվելու շուրջօրյա անվտանգության հարցը, եթե հաստիքացուցակով նախատեսվում է միայն մեկ պահակի հաստիք (հաշվի առնելով նաև ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքով սահմանված հանգստի և աշխատաժամանակի ռեժիմի պահանջները)։
Ի պատասխան՝ նախարարությունից պարզաբանել են, որ նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների օրինակելի հաստիքացուցակում ներառվել են Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի 2024 թվականի մարտի 27-ի N 20-Ն հրամանով սահմանված մանկավարժական և վարչատնտեսական աշխատողների անվանացանկում առկա պաշտոնները (բացառությամբ բուժքրոջ հաստիքից):
«Հիշյալ իրավական ակտի համաձայն՝ հաստատությունում եղած ժամանակ սաների կյանքի և առողջության պահպանման, անվտանգ և ակտիվ կենսագործունեության համար պատասխանատու են հաստատության մանկավարժական աշխատողները»,- ասված է նախարարության պատասխանում:
Ավելի վաղ հայտնել ենք, որ կառավարությունը որոշել է սեպտեմբերից կրճատել պետական և համայնքային նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններում մանկավարժահոգեբանական ծառայություններ մատուցող մասնագետների հաստիքները։ Խոսքը հատուկ մանկավարժների, լոգոպեդների, սոցիալական մանկավարժների և հոգեբանների մասին է։ Այս փոփոխությունը բուռն քննարկումների և քննադատությունների առիթ է դարձել թե՛ մասնագիտական և թե՛ ծնողական համայնքում:
Նշենք նաև, որ այս տարվա մայիսի 1-ից Երևանի համայնքային մանկապարտեզների աշխատողների աշխատավարձերը բարձրացել են 15–20 տոկոսով, ինչը շատերը կապում են հունիսի 7-ին սպասվող համապետական ընտրությունների հետ:
Հետաքրքիր է՝ արդյո՞ք մանկավարժները և ծնողները տեղյակ են, որ վարձատրության վերանայմանը զուգահեռ տեղի է ունեցել գործառույթների անհամաչափ ընդլայնում։ Արդյունքում՝ նեղ մասնագետների բացակայության պայմաններում (նախկին մինչև չորս հաստիքի փոխարեն նախատեսվել է մինչև մեկուկես հաստիք), մանկավարժը ստիպված է ոչ միայն ապահովել երեխաների կրթությունը, առողջ դաստիարակությունը, ապահովել ներառականությունը, այլև ստանձնել դռնապանի գործառույթը՝ ուղղակիորեն կրելով երեխաների անվտանգության և հնարավոր պատահարների ողջ իրավական պատասխանատվությունը:
20․000 հոգով կտրուկ նվազել է Սյունիքի բնակչությունը՝ 2022-ի 134 հազարից հասնելով 114-116 հազարի։ Բնակչության ամենամեծ հատվածն արտահոսել է Կապանի շրջանից՝ շուրջ 22 տոկոս։ Նվազման միտումը կա դեռ 2018 թվականից՝ 138, 137, 134, ապա կտրուկ՝ 114 հազար։ 1 տարում նման կտրուկ արտագաղթի պատճառը Ջերմուկի դեպքերն են և անվտագային խնդիրները․ սյունեցի պատգամավորն է բարձրաձայնում։
Փորձագետներն ասում են՝ Սյունեցիներին պահում է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը։ Հենց կոմբինատի շնորհիվ է, որ մարզն աղքատության մակարդակով Հայաստանում զիջում է մյուսներին։ Աշխատատեղերի հիմնական քանակն այստեղ է՝ ավելի քան 4600։ Յուրաքանչյուր ռիսկ կարող է ժողովրդագրական լուրջ խնդիրների առաջ կանգնեցնել ռազմավարական նշանակության մարզերից մեկին։ Այդ ռիսկերից մեկը Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի հանքարդյունաբերության հետևողական թիրախավորումն է, – ասում է քաղաքական վերլուծաբան Հակոբ Բադալյանը, – իսկ դա արվում է այսպես կոչված բնապահպան գաստրալյուրների պարբերական ակտիվությամբ։
Այս ամենից զատ, Սյունիքում փակվում է ևս 50 դպրոց․ այլ դպրոցների հետ են միավորում։ Սահմանամերձ Դավիթ Բեկը, որի բնակչությունը մոտ 700 է՝ Կապան համայնքի ամենաշատ բնակչություն ունեցող գյուղն է։ Դպրոցում մոտ 50 աշակերտ է սովորում և Սյունեցի պատգամավոր Աննա Գրիգորյանի խոսքով՝ այս ու մյուս դպրոցների փակումը խիստ բացասաբար է ազդելու դեմոգրաֆիական վիճակի վրա։
Այդուհանդերձ՝ սյունեցիները չեն ցանկանում լքել գյուղերը։ Դա ցույց է տալիս սահմանամերձ գյուղերի բնակչությունը․ Արծվանիկ, Դավիթ բեկ, Ծավ, Եղվարդ, Ճակատեն։ Բնակչությունն այս գյուղերում 200-600 է։ Դա պայմանավորված է ոչ միայն հանքարդյունաբերությամբ, այլ նաև իրենց հող ու ջրի հետ կապվածությամբ, – Գրիգորյանն է փաստում, հավելելով՝ գյուղացիներին մարզում պահելու համար տնտեսական լավ պայմաններ պետք է ստեղծել։
Իսկ այդպիսի պայմաններ չկան, ավելին՝ Թրիփի հնարավոր գործարկումը, դպրոցների փակումը, պղնձամոլիբդենային գործարանի որոշ խնդիրներ նպաստում են, որ սյունեցիները լքեն մարզը։ ԶՊՄԿ-ն՝ երբեմնի ամենախոշոր հարկատուն երկրորդ տարին անընդմեջ հարկատուների ցանկում 3-րդն է։ Գործարանի ղեկավարությունն ամիսներ առաջ էր բարձրաձայնել՝ հանքային ռեսուրսների ուղղությամբ ներդրումների կարիք կա։
Կոմբինատի մամուլի բաժնից նշեցին ՏԿԵ նախարարությունից նախորդ տարվա Հանքարդյունաբերական ֆորումին խոստացան՝ 2027-ին երկրաբանահետախուզական ծառայություն ստեղծել։
Այսպիսով՝ Սյունիքի բնակչությունը, չնայած վերջին 2 տարիներին որոշակի աճման միտում ունի՝ 114 հազարից հասել է 116 հազարի, այդուհանդերձ՝ 2022-2023-ի կտրուկ, շուրջ 20․000-ով նվազումը, զրուցակիցներիս կարծիքով, դժվար թե հաջորդող 8 տարում հնարավոր լինի կոմպենսացնել։ Անհրաժեշտ են լուրջ ներդրումներ, ոչ միայն տնտեսական, այլև անվտանգային ոլորտներում։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն՝ իր ամերիկացի գործընկեր Դոնալդ Թրամփին հրավիրել է Մոսկվա և այդ հրավերը շարունակում է ուժի մեջ մնալ։ Այս մասին մայիսի 13-ին հայտարարել է Կրեմլի պաշտոնական ներկայացուցիչ Դմիտրի Պեսկովը։
«Անկասկած», — ասել է նա լրագրողին։
Թրամփը մայիսի 12-ին չի բացառել, որ կարող է այս տարի այցելել Ռուսաստան։ Սակայն ամերիկացի առաջնորդը հայտարարեց, որ ինքն ու Պուտինը դեռևս չեն եկել ընդհանուր հայտարարի Դոնբասի հարցում։
Մայիսի 11-ին հերթական վիճաբանություն-ծեծկռտուքն է տեղի ունեցել Արարատի մարզում․ գրում է Shamshyan.com-ը։
Ժամը 23:00-ի սահմաններում Դաշտավան գյուղից դեպի Մասիս-Էջմիածին խճուղու մոտ՝ ավտոլվացման կետի հարևանությամբ մի խումբ անձանց միջև վիճաբանություն-ծեծկռտուք է տեղի ունեցել։
Ֆոտոլրագրողի տեղեկություններով՝ վիճաբանությանը մասնակցել են Արարատի մարզի բնակիչ 24-ամյա Վահագն Հ.-ն, Երևանի բնակիչ 31-ամյա Ռոբերտ Ա.-ն, Արարատի մարզի բնակիչներ 22-ամյա Հայկ Մ.-ն, 31-ամյա Մանուկ Մ.-ն, 36-ամյա Գուրգեն Կ.-ն, 48-ամյա Վահագն Հ.-ն և ևս մոտ 10-ից ավելի անձինք։
Դեպքի վայրում հայտնաբերվել են 2 «BMW», «Mercedes», «Honda», «Opel» մակնիշի ավտոմեքենաներ, որոնց վրա եղել են արնանման հետքեր։
Մանրամասն՝ սկզբնաղբյուրում։
Մայիսի 11-ին հերթական վիճաբանություն-ծեծկռտուքն է տեղի ունեցել Արարատի մարզում․ գրում է Shamshyan.com-ը։
Ժամը 23:00-ի սահմաններում Դաշտավան գյուղից դեպի Մասիս-Էջմիածին խճուղու մոտ՝ ավտոլվացման կետի հարևանությամբ մի խումբ անձանց միջև վիճաբանություն-ծեծկռտուք է տեղի ունեցել։
Ֆոտոլրագրողի տեղեկություններով՝ վիճաբանությանը մասնակցել են Արարատի մարզի բնակիչ 24-ամյա Վահագն Հ.-ն, Երևանի բնակիչ 31-ամյա Ռոբերտ Ա.-ն, Արարատի մարզի բնակիչներ 22-ամյա Հայկ Մ.-ն, 31-ամյա Մանուկ Մ.-ն, 36-ամյա Գուրգեն Կ.-ն, 48-ամյա Վահագն Հ.-ն և ևս մոտ 10-ից ավելի անձինք։
Դեպքի վայրում հայտնաբերվել են 2 «BMW», «Mercedes», «Honda», «Opel» մակնիշի ավտոմեքենաներ, որոնց վրա եղել են արնանման հետքեր։
Մանրամասն՝ սկզբնաղբյուրում։
Դերասանուհի, երգչուհի Լիլի Մորտոն մայր է դարձել: Մորտոյի՝ «Ինսթագրամ»-ում տարածված տեսանյութում նշված է, որ երեխան ծնվել է մայիսի 9-ին: Նրան անվանել են Ավրորա:
