Ռուսաստանի երկու հիմնական բալթյան նավթային նավահանգիստների՝ Պրիմորսկի և Ուստ-Լուգայի վրա ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումները լուրջ հարված են հասցնում Կրեմլի՝ նավթի ռեկորդային գներից (Brent-ի գինը մեկ բարելի համար գերազանցում է 100 դոլարը) շահույթ ստանալու կարողությանը, հաղորդում է Financial Times-ը։
Միայն մարտի վերջին շաբաթվա ընթացքում ռուս արտահանողները կրել են մոտ 970 միլիոն դոլարի վնաս։
Միայն Պրիմորսկում հրդեհների մեջ այրվել է 200 միլիոն դոլարի նավթ։ Ուստ-Լուգայից նավթի արտահանումը, որը կազմում է համաշխարհային շուկայի 8%-ը, կտրուկ նվազել է 70%-ով, նշում է հրատարակությունը։
Այս կապակցությամբ Reuters-ը գնահատում է, որ Ռուսաստանի նավթի արտահանման հզորությունների 40%-ը կաթվածահար է եղել։ Գործակալության տվյալներով՝ ուկրաինական հարձակումների և ռուսական տանկերների կալանավորման հետևանքով օրական 2 միլիոն բարելի արտահանումը ժամանակավորապես անհնար է։
Ռուսաստանի ժամանակակից պատմության մեջ նավթի մատակարարման ամենալուրջ խափանումը տեղի է ունեցել, երբ նավթի գները գերազանցել են 100 դոլարը մեկ բարելի համար՝ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պատերազմի պատճառով, հաղորդում է Reuters-ը՝ հղում անելով շուկայի տվյալներին։
Զեկույցում նշվում է, որ 2026 թվականի մարտին Բալթիկ ծովի արտահանման նավահանգիստների (Պրիմորսկ և Ուստ-Լուգա) վրա ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումներից հետո նավթի առաքումները ընդհատվել են։
Սև ծովի ռուսական արտահանման նավահանգստում Նովոռոսիյսկում առաքումները նույնպես նախատեսված մակարդակից ցածր են։
Դրուժբա նավթատարի վնասը, որի տարանցումը դադարեցվել էր հունվարին՝ Ուկրաինայի վրա Ռուսաստանի հարվածների հետևանքով պատճառված վնասից հետո, նույնպես ազդեցություն է ունենում։
Նավթի առևտրականները Reuters-ին հայտնել են, որ եվրոպական երկրների կողմից ռուսական տանկերների աճող կալանավորումը նույնպես խափանել է Մուրմանսկից 300,000 բարել նավթի մատակարարումը։
Գործակալության գնահատականների համաձայն՝ Ռուսաստանը անխափան մատակարարում է միայն Չինաստան (օրական մոտ 1.9 միլիոն բարել) և Բելառուս (300 հազար բարել), ինչպես նաև նավթ է առաքում Սախալին-1 և Սախալին-2 նախագծերից (250 հազար բարել)։
Թուրքիայի և Հայաստանի միջև երկու սահմանային անցակետերը (Ալիջան-Աքյաքա) կարող են բացվել մի քանի ամսվա ընթացքում. հայկական կողմն արդեն ավարտել է անհրաժեշտ նախապատրաստական աշխատանքները, մինչդեռ թուրքական կողմը գտնվում է վերջնական փուլում:
Այս մասին հաղորդում է Deutsche Welle-ն՝ նշելով, որ տասնամյակներ տևած թշնամանքից հետո երկու երկրները մոտ են 1993 թվականից փակված սահմանի բացմանը։
Սահմանի բացումը կլինի մեծ քաղաքական հաղթանակ Փաշինյանի համար, ով մշտապես ձգտել է կարգավորել հարաբերությունները Անկարայի հետ, գրում է հեղինակը:
Եթե անցակետերը բացվեն հունիսին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններից առաջ, դա կլինի նրա օգտին ուժեղ փաստարկ. տարիներ շարունակ նա առաջ է մղել Թուրքիայի հետ մերձեցումը և Արևմուտքի հետ ինտեգրման ուղին։
Ներկայումս երկու երկրների միջև առևտուրը շրջանցում է սահմանը Վրաստանի միջով և կազմում է տարեկան մոտավորապես 300-350 միլիոն դոլար:
Թուրք-հայաստանյան գործարար խորհրդի ղեկավար Քաան Սոյակը վստահ է, որ ուղիղ հաղորդակցությունը կբարձրացնի առևտրաշրջանառությունը մինչև 1 միլիարդ դոլար։
Թուրքիայի արևելյան նահանգները, որոնք երկրի ամենաաղքատներից են, մեծ հույսեր են կապում սահմանի բացման հետ. տեղական բիզնեսները հույս ունեն առևտրի և զբոսաշրջության աճի վրա, այդ թվում՝ հայկական սփյուռքից:
Լրացուցիչ խթան է «Թրամփի միջանցքը»՝ ճանապարհային և երկաթուղային երթուղի Հայաստանի միջով, որը կկապի Ադրբեջանը Նախիջևանի հետ, ապա՝ Թուրքիայի հետ։
Այնուամենայնիվ, Իրանի հետ պատերազմը հետաձգել է գործընթացը. միգրացիայի նոր ալիքի վախը դանդաղեցրել է սահմանի բացման շուրջ բանակցությունները։
Թուրքիայի և Հայաստանի միջև երկու սահմանային անցակետերը (Ալիջան-Աքյաքա) կարող են բացվել մի քանի ամսվա ընթացքում. հայկական կողմն արդեն ավարտել է անհրաժեշտ նախապատրաստական աշխատանքները, մինչդեռ թուրքական կողմը գտնվում է վերջնական փուլում:
Այս մասին հաղորդում է Deutsche Welle-ն՝ նշելով, որ տասնամյակներ տևած թշնամանքից հետո երկու երկրները մոտ են 1993 թվականից փակված սահմանի բացմանը։
Սահմանի բացումը կլինի մեծ քաղաքական հաղթանակ Փաշինյանի համար, ով մշտապես ձգտել է կարգավորել հարաբերությունները Անկարայի հետ, գրում է հեղինակը:
Եթե անցակետերը բացվեն հունիսին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններից առաջ, դա կլինի նրա օգտին ուժեղ փաստարկ. տարիներ շարունակ նա առաջ է մղել Թուրքիայի հետ մերձեցումը և Արևմուտքի հետ ինտեգրման ուղին։
Ներկայումս երկու երկրների միջև առևտուրը շրջանցում է սահմանը Վրաստանի միջով և կազմում է տարեկան մոտավորապես 300-350 միլիոն դոլար:
Թուրք-հայաստանյան գործարար խորհրդի ղեկավար Քաան Սոյակը վստահ է, որ ուղիղ հաղորդակցությունը կբարձրացնի առևտրաշրջանառությունը մինչև 1 միլիարդ դոլար։
Թուրքիայի արևելյան նահանգները, որոնք երկրի ամենաաղքատներից են, մեծ հույսեր են կապում սահմանի բացման հետ. տեղական բիզնեսները հույս ունեն առևտրի և զբոսաշրջության աճի վրա, այդ թվում՝ հայկական սփյուռքից:
Լրացուցիչ խթան է «Թրամփի միջանցքը»՝ ճանապարհային և երկաթուղային երթուղի Հայաստանի միջով, որը կկապի Ադրբեջանը Նախիջևանի հետ, ապա՝ Թուրքիայի հետ։
Այնուամենայնիվ, Իրանի հետ պատերազմը հետաձգել է գործընթացը. միգրացիայի նոր ալիքի վախը դանդաղեցրել է սահմանի բացման շուրջ բանակցությունները։
Չինական ընկերությունները Մերձավոր Արևելքի հակամարտության ֆոնին հրապարակում են ԱՄՆ ռազմական տեխնիկայի և տեղաշարժերի վերաբերյալ տվյալների վաճառքի առաջարկներ. չինացի գործարարները մշակում են բաց կոդով տեղեկատվություն՝ օգտագործելով արհեստական ինտելեկտ, հաղորդում է The Washington Post (WP)-ը։
Չինական ընկերությունների հրապարակումներում մանրամասն նկարագրվում է ամերիկյան բազաներում գտնվող սարքավորումները, ամերիկյան ավիակիր խմբերի տեղաշարժերը և ռազմական ինքնաթիռների Թեհրանի վրա հարվածների նախապատրաստման մանրամասն ծրագրերը, հաղորդում է թերթը։
Չինական ընկերությունները, որոնցից մի քանիսը կապված են Ժողովրդա-ազատագրական բանակի (ԺԱԲ) հետ, համատեղում են արհեստական ինտելեկտը բաց կոդով տվյալների հետ՝ ստանալու համար տեղեկատվություն, որը, նրանց պնդմամբ, կարող է «բացահայտել» ամերիկյան զորքերի տեղաշարժերը։
Մինչ Պեկինը հեռանում է Իրանի հետ պատերազմին անմիջական մասնակցությունից, այն ընկերությունները, որոնք վերջին հինգ տարիների ընթացքում ի հայտ են եկել ռազմական նպատակներով մասնավոր արհեստական ինտելեկտն օգտագործելու նախաձեռնության շրջանակներում, այնուամենայնիվ, շահույթ են ստանում հակամարտությունից, հաղորդում է The WP-ն։
Ամերիկացի պաշտոնյաներն ու փորձագետները համաձայն չեն նման գործիքների իրական սպառնալիքի վերաբերյալ, սակայն ընդունում են, որ նման առաջարկների աճը վկայում է անվտանգության աճող ռիսկի մասին և արտացոլում է Պեկինի ցանկությունը՝ ցուցադրելու իր հետախուզական կարողությունների ուժը։
Օրինակ՝ չինական MizarVision ընկերությունը արհեստական բանականություն է օգտագործում արևմտյան և չինական տվյալները մշակելու, Մերձավոր Արևելքում գտնվող ամերիկյան բազաներում ակտիվությունը, նավատորմի տեղաշարժերը և հակաօդային պաշտպանության համակարգերի տեղակայումը հետևելու համար։
Մեկ այլ ընկերություն՝ Jing’an Technology-ն, հրապարակել է ձայնագրություն, որը ենթադրաբար պարունակում է ամերիկացի B-2A ռմբակոծիչի օդաչուների հաղորդակցությունները Իրանի վրա հարվածների ժամանակ։
Չինական ընկերությունները Մերձավոր Արևելքի հակամարտության ֆոնին հրապարակում են ԱՄՆ ռազմական տեխնիկայի և տեղաշարժերի վերաբերյալ տվյալների վաճառքի առաջարկներ. չինացի գործարարները մշակում են բաց կոդով տեղեկատվություն՝ օգտագործելով արհեստական ինտելեկտ, հաղորդում է The Washington Post (WP)-ը։
Չինական ընկերությունների հրապարակումներում մանրամասն նկարագրվում է ամերիկյան բազաներում գտնվող սարքավորումները, ամերիկյան ավիակիր խմբերի տեղաշարժերը և ռազմական ինքնաթիռների Թեհրանի վրա հարվածների նախապատրաստման մանրամասն ծրագրերը, հաղորդում է թերթը։
Չինական ընկերությունները, որոնցից մի քանիսը կապված են Ժողովրդա-ազատագրական բանակի (ԺԱԲ) հետ, համատեղում են արհեստական ինտելեկտը բաց կոդով տվյալների հետ՝ ստանալու համար տեղեկատվություն, որը, նրանց պնդմամբ, կարող է «բացահայտել» ամերիկյան զորքերի տեղաշարժերը։
Մինչ Պեկինը հեռանում է Իրանի հետ պատերազմին անմիջական մասնակցությունից, այն ընկերությունները, որոնք վերջին հինգ տարիների ընթացքում ի հայտ են եկել ռազմական նպատակներով մասնավոր արհեստական ինտելեկտն օգտագործելու նախաձեռնության շրջանակներում, այնուամենայնիվ, շահույթ են ստանում հակամարտությունից, հաղորդում է The WP-ն։
Ամերիկացի պաշտոնյաներն ու փորձագետները համաձայն չեն նման գործիքների իրական սպառնալիքի վերաբերյալ, սակայն ընդունում են, որ նման առաջարկների աճը վկայում է անվտանգության աճող ռիսկի մասին և արտացոլում է Պեկինի ցանկությունը՝ ցուցադրելու իր հետախուզական կարողությունների ուժը։
Օրինակ՝ չինական MizarVision ընկերությունը արհեստական բանականություն է օգտագործում արևմտյան և չինական տվյալները մշակելու, Մերձավոր Արևելքում գտնվող ամերիկյան բազաներում ակտիվությունը, նավատորմի տեղաշարժերը և հակաօդային պաշտպանության համակարգերի տեղակայումը հետևելու համար։
Մեկ այլ ընկերություն՝ Jing’an Technology-ն, հրապարակել է ձայնագրություն, որը ենթադրաբար պարունակում է ամերիկացի B-2A ռմբակոծիչի օդաչուների հաղորդակցությունները Իրանի վրա հարվածների ժամանակ։
Ադրբեջանը առաջարկում է խստացնել գործատուի պատասխանատվությունը կանանց և տղամարդկանց աշխատավարձերի խտրականության վերաբերյալ: Աշխատանքային օրենսգրքում համապատասխան փոփոխությունները քննարկվում են Միլլի Մեջլիսում:
Նախագծի համաձայն՝ գործատուները պարտավոր կլինեն ապահովել հավասար վարձատրություն ոչ միայն նույն աշխատանքի, այլև հավասար արժեք ունեցող աշխատանքի համար՝ անկախ աշխատողի սեռից:
Նախատեսվում է, որ աշխատանքի «հավասար արժեքի» գնահատումը կորոշվի՝ հաշվի առնելով աշխատանքային պայմանները, աշխատանքի բնույթը և որակավորման պահանջները:
Փոփոխությունները նպատակ ունեն վերացնել գենդերային վարձատրության անհավասարությունը և համապատասխանեցնել օրենսդրությունը միջազգային պարտավորություններին:
Իրանում պատերազմը նավթի մատակարարման ճգնաժամ է առաջացրել, որը արագ տարածվում է այլ հումքի և սպառողական ապրանքների վրա։
Մասնավորապես, Հորմուզի նեղուցի շրջափակումը մոտ 20%-ով կրճատել է նավթի և գազի մատակարարումները ամբողջ աշխարհում, ազդելով ոչ միայն վառելիքի, այլև կոշիկի, հագուստի և պլաստիկե տոպրակների նման առօրյա ապրանքների արտադրության համար անհրաժեշտ նավթաքիմիական նյութերի վրա, ըստ Spot Media-ի։
Ճնշումը տարածվում է սպառողական շուկայի բոլոր ոլորտների վրա, քանի որ պլաստիկի, ռետինի և պոլիեսթերի նման նյութերի գները բարձրանում են։
«Ամենաշատը նկատելի ազդեցություն է նկատվում Ասիայում, որը կազմում է համաշխարհային արտադրության կեսից ավելին և մեծապես կախված է ներմուծվող նավթից և այլ հումքից», — նշվում է հոդվածում։
CNN-ի տվյալներով՝ յուրաքանչյուր երկրում դիտարկվող իրավիճակը հետևյալն է.
Հարավային Կորեա
Մարդիկ խուճապի մատնվեցին և գնեցին աղբի տոպրակների չափազանց մեծ քանակություն։ Հետագայում կառավարությունը կոչ արեց կրճատել միանգամյա օգտագործման ապրանքների օգտագործումը։ Բացի այդ, ժամանակավոր արգելք է սահմանվել պլաստիկի, պոլիեսթերի, սինթետիկ ռետինի, սոսինձների և այլ արդյունաբերական նյութերի արտադրության համար օգտագործվող նավթամթերքի արտահանման վրա։
Թայվան
Բրնձի մշակները զգուշացրել են գների հնարավոր բարձրացման մասին՝ վակուումային տոպրակների պակասի պատճառով։
Ճապոնիա
Կան մտահոգություններ, որ քրոնիկ երիկամային հիվանդություն ունեցող հիվանդները չեն կարողանա բուժում ստանալ՝ պլաստիկ բժշկական խողովակների պակասի պատճառով։
Մալայզիա
Բժշկական ձեռնոցների արտադրողները բախվում են լատեքս արտադրելու համար անհրաժեշտ նավթամթերքի պակասի հետ, ինչը ազդում է համաշխարհային մատակարարումների վրա։
Թաիլանդ
Ռեստորաններում և առաքման համար օգտագործվող թափանցիկ տոպրակների գները աճել են 10%-ով։
Հնդկաստան
Շշալցված ջուրը թանկանում է, մինչդեռ պլաստիկ կափարիչների գինը՝ քառապատկվել։
Ինդոնեզիա
Պլաստիկի գները կրկնապատկվել են, և ընկերությունները նվազեցնում են իրենց փաթեթավորման հաստությունը կամ փնտրում են այլընտրանքներ։
Չինաստան
Արտադրողները մոտ 50%-ով բարձրացրել են պոլիեսթերային չիպսերի գները, ինչը ազդում է տեքստիլ արդյունաբերության և բամբակյա թելերի արտադրության վրա։
«Սրանք պոլիեսթերային գնդիկներ են, որոնք հալվում և վերածվում են տեքստիլ թելերի՝ հագուստի, անկողնային պարագաների, գորգերի և կահույքի համար», — պարզաբանվում է հոդվածում։
Ռուսաստանի ամենամեծ առցանց շուկաները՝ Wildberries-ը, Ozon-ը և VkusVill , անկայուն են դարձել VPN ծառայությունների պարբերաբար դարձած խափանումների պատճառով։ Այնուամենայնիվ, կայքերը շարունակում են ճիշտ աշխատել առանց VPN-ների, նույնիսկ Ռուսաստանից դուրս։
Տեխնիկապես, էջերին մուտքը մնում է անփոփոխ, բայց օգտատերերը սահմանափակումներ են ունենում. ապրանքի քարտերը, պատկերները և նկարագրությունները չեն կարող բեռնվել։ Արդյունքում, օգտատերերը դժվարանում են լիարժեք օգտվել ծառայություններից։
«Հետևանքները համակարգային են և կարող են ազդել գրեթե բոլոր բիզնեսների վրա։ Ընկերություններն արդեն ստիպված են հարմարվել կանոնակարգերի հնարավոր խստացմանը։ Խոսքը վերաբերում է ոչ թե առանձին բարելավումների, այլ ենթակառուցվածքի վերաձևավորմանը՝ նոր ալիքներով, լրացուցիչ ֆիլտրման շերտերով և օգտատերերի նույնականացման նոր մեխանիզմներով», — ասել է «Известия»-ի աղբյուրներից մեկը։
Նրա խոսքով, սա հանգեցնում է ապրանքի մշակման հետ կապ չունեցող ծախսերի աճի. ռեսուրսները վերաբաշխվում են կարգավորող ռիսկերը նվազեցնելու և անորոշության պայմաններում ծառայությունների կայունությունն ապահովելու համար։
Մասնագետները զգուշացնում են, որ հետևանքները կարող են տարածվել էլեկտրոնային առևտրի սահմաններից դուրս։
«Սահմանափակումները կարող են ազդել միանգամից մի քանի ոլորտների վրա։ Ֆինանսական ոլորտում սա նշանակում է գործարքների խափանումների ռիսկեր. էլեկտրոնային առևտրում դա կարող է նվազեցնել ապրանքների մատչելիությունը արտասահմանում օգտագործողների համար և հնարավոր է՝ բարդացնել սահմանային առաքումները։ Արդյունքում, շուկան կարող է լրացուցիչ ճնշման ենթարկվել՝ սկսած լոգիստիկայից մինչև պահանջարկ», — նշել է ոլորտի ներկայացուցիչը։
Շուկաները սկսել են պայքարել բլոկների շրջանցման ծրագրային ապահովման դեմ։
Որտե՞ղ է թաքնված մարզային ներուժը․ բնությա՞ն, մարդկա՞նց, թե չկրկնվող նախագծերի մեջ։
Հայաստանի բանկերի միությունը կրկին բացահայտում է մարզային բիզնես միջավայրը և դա անում է արդեն երրորդ անգամ։
Արագածոտն, Սյունիք ու այսօր արդեն Լոռի․ հատուկ ձևաչափ, որտեղ մի կողմում բիզնես- տաղավարներն են, մյուսում՝ բանկերն իրենց առաջարկած թվային գործիքներով ու ֆինանսավորման հնարավորություններով։
Հայաստանի բանկերի միության կազմակերպած համաժողովն այս տարի «Լոռու մարզում բիզնեսի և բանկային համակարգի համագործակցության հնարավորությունները և հեռանկարները» թեմայով է։
Բանկերի և բիզնեսների հետ կարճ ծանոթությունից հետո մեկնարկում է համաժողովի կարևոր փուլերից մեկը՝ «Ֆինանսների հասանելիությունը հայկական բիզնեսներին» խորագրով պանելային քննարկումը։
Մանրամասն`տեսանյութում։
