ՀՀ կառավարությունը «կանաչ լույս» է վառել TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) լայնածավալ հաղորդակցության նախագծի համար՝ ԱՄՆ-ՀՀ շրջանակային համաձայնագիրն ուղարկելով Սահմանադրական դատարան: Զուգահեռաբար, Վաշինգտոնը գործարկել է նոր ներդրումային հիմնադրամ՝ TRIPP+-ը, որի բազային կապիտալն ավելի քան 200 միլիոն դոլար է. գրում է Deutsche Welle-ն։
Ռուսական ծագում ունեցող 52-ամյա ամերիկաբնակ գործարար Կոնստանտին Սոկոլովը նշանակվել է այս կառույցի ղեկավար, որը կենտրոնացած է ռազմավարական ենթակառուցվածքների զարգացման վրա: Նրա կերպարը նույնքան մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում Հայաստանում, որքան աննախադեպ ենթակառուցվածքային նախագիծը: Կարճ ժամանակահատվածում Սոկոլովը տարածաշրջանում քիչ հայտնի գործարարից վերածվել է երկրի համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող ակտիվների սեփականատիրոջ:
Երիտասարդ տարիքում ԱՄՆ տեղափոխված և Չիկագոյում գործող IJS Investments ներդրումային ընկերությունը հիմնած Կոնստանտին Սոկոլովը 2024 թվականին դարձել է Viva Armenia խոշոր հեռահաղորդակցության օպերատորի բաժնետեր՝ ձեռք բերելով ռուսական MTS կորպորացիայի բաժնեմասը։ Գործարար ընդլայնումն այսքանով չի ավարտվել։ Վերջերս Սոկոլովի (չինացի գործարար Ժե Չժանի հետ միասին) համասեփականատեր կազմակերպությունները ձեռք են բերել ռուսական «Ռոստելեկոմ»-ի հայկական դուստր ձեռնարկության բաժնետոմսերի 100%-ը։
Բիզնեսի ընդլայնումն այսքանով չի ավարտվել։ Վերջերս այն կառույցները, որոնց համասեփականատերը Սոկոլովն է (չինացի գործարար Չժե Ջանգի հետ միասին), ձեռք են բերել ռուսական «Ռոստելեկոմ»-ի հայաստանյան դուստր ձեռնարկության բաժնետոմսերի 100%-ը։
Սակայն ամենաաղմկահարույց գործարքը, թեև ընդգծված լռությամբ իրականացված, դարձավ Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի գնումը։ Այս հանքավայրը, որն իր պաշարների ծավալով (մոտ 450 միլիոն տոննա հանքաքար) զբաղեցնում է երկրորդ տեղը Հայաստանում, ավելի վաղ հսկայական պարտքերի դիմաց անցել էր ռուսական պետական «ՎՏԲ» բանկին, որն այժմ գտնվում է արևմտյան պատժամիջոցների տակ։
Սոկոլովի ներդրումային պորտֆելը տարածվում է նաև ֆինանսական ոլորտում: Քաղաքական շրջանակները նրա անունը կապում են տեղական AMIO առևտրային բանկի հետ։
Մինչ իշխանությունները և նրանց կողմնակիցները ողջունում են արևմտյան կապիտալի ներհոսքը Հայաստանի ենթակառուցվածքային նախագծեր, ընդդիմությունը դրանում լուրջ ռիսկեր է տեսնում:
Չնայած իր խոշոր ներդրումներին՝ Սոկոլովը մեծ մասամբ անհայտ է մնում հայ հանրության համար: Նա սովորաբար խուսափում է տեղական մամուլի հետ բարձր մակարդակի հարցազրույցներից՝ նախընտրելով գործնական այցելությունները: Վերջին անգամ նա այցելել է Երևան օգոստոսի սկզբին՝ հանդիպելով Նիկոլ Փաշինյանի և արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանի հետ, որին ուղեկցել է ԱՄՆ խաղաղարար առաքելությունների հատուկ բանագնացի ավագ խորհրդական Արյե Լայթսթոունը։
Արևմտյան լրատվամիջոցներում Սոկոլովի կերպարը բավականին պարզ է: 21 տարեկանում Ռուսաստանից հեռանալուց հետո նա ակտիվ ներդրումային ծրագիր է սկսել ԱՄՆ-ում և Շվեյցարիայում: Այսօր նա հայտնի է ոչ միայն իր բիզնես նախագծերով, այլև իր ակտիվ քաղաքական դիրքորոշմամբ: Սոկոլովն իշխող ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցության առատաձեռն դոնոր է և Դոնալդ Թրամփի կողմնակից:
Հետագայում ԱՄՆ գրանցամատյանում որպես Անդրկասպյան ձեռնարկատիրական հիմնադրամ գրանցվելով՝ TRIPP+-ը նպատակ ունի ներդրումներ կատարել Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներում, ինչը, փորձագետների կարծիքով, լիովին համապատասխանում է Վաշինգտոնի՝ Եվրոպայի և տարածաշրջանի միջև տարանցիկ միջանցք ստեղծելու ռազմավարությանը՝ շրջանցելով Ռուսաստանը և Արևմուտքի նկատմամբ անբարյացակամ այլ տարածաշրջանային խաղացողներին:
Ներդրման մասշտաբները և ներդրողի ռուսական ծագումը դավադրության տեսությունների առարկա են դարձել։ Հայկական սոցիալական ցանցերում ակտիվորեն քննարկվում է այն տեսությունը, որ Սանկտ Պետերբուրգից Սոկոլովը կարող է լինել ոչ պաշտոնական «փոխզիջումային ֆիգուր» Մոսկվայի և Վաշինգտոնի միջև։ Այս տեսության կողմնակիցները մատնանշում են այն, թե որքան անկոնֆլիկտ և սահուն են ամերիկյան կառույցներն իրենց ձեռքն առնում նախկինում ռուսական այն ակտիվները, որոնք հայտնվել են Արևմուտքի պատժամիջոցների ճնշման տակ:
Այնուամենայնիվ, շատերը կասկածանքով են վերաբերվում Սոկոլովի փոխզիջումային բնույթին։ Նա հրապարակավ և խստորեն դատապարտել է Ռուսաստանի կառավարության գործողությունները և Ուկրաինայում պատերազմը։ Ավելին, ԱՄՆ պետդեպարտամենտի կողմից TRIPP+ հիմնադրամին հատկացված 201 միլիոն դոլարի դրամաշնորհը, որի ժամկետը, ըստ փորձագետների, մինչև 2036 թվականն է, խոսում է Վաշինգտոնի երկարաժամկետ ռազմավարական մտադրության մասին տարածաշրջանում։