Ռուսաստանը ամռան ընթացքում երկրորդ անգամ բախվել է վառելիքի շուկայի լուրջ խնդիրների։ Օգոստոսի 15-ի դրությամբ երկրի 89 շրջաններից 58-ում բենզինի վաճառքի խիստ սահմանափակումներ էին գործում, իսկ ևս 18 տարածաշրջաններում արձանագրվել էին տեղային խափանումներ կամ գների աճ։ Այս մասին, ըստ Forbes-ի, վկայում է BenZinMap պորտալի տվյալները։
Վառելիքի շուկայի վրա ճնշումը մեծացել է ռուսական նավթավերամշակման գործարանների նկատմամբ անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների վերսկսման ֆոնին։ Bloomberg-ի և Reuters-ի տվյալների համաձայն՝ օգոստոսի առաջին կեսին հարձակումների են ենթարկվել առնվազն ինը նավթավերամշակող ձեռնարկություններ։
Forbes-ի հաշվարկներով՝ այդ գործարաններին բաժին է ընկնում Ռուսաստանի նավթավերամշակման ընդհանուր հզորությունների մոտ 54%-ը։ Արտադրական հզորությունների մի մասի դադարեցումը սահմանափակել է բենզինի և դիզելային վառելիքի առաջարկը՝ հատկապես այն շրջաններում, որտեղ լոգիստիկ հնարավորություններն ավելի սահմանափակ են։
Կառավարության միջոցները բավարար չեն եղել
Ռուսաստանի կառավարությունը մինչև 2027 թվականի հունվարի վերջ երկարաձգել է բենզինի արտահանման արգելքը։ Միաժամանակ որոշվել է մինչև 2027 թվականի հուլիս թույլատրել ավելի ցածր՝ Եվրո-2, Եվրո-3 և Եվրո-4 ստանդարտների վառելիքի արտադրությունն ու ներմուծումը։
Այս քայլերը նպատակ ունեն ավելացնել ներքին շուկայի առաջարկը և նվազեցնել վառելիքի պակասի ռիսկը։ Սակայն շուկայի իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ։
Օգոստոսի 14-ին փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ժամանակ Ռուսաստանի էներգետիկայի նախարարությունը հայտնել է, որ բենզալցակայաններին վառելիքի մատակարարումների հետ կապված իրավիճակը շարունակում է մնալ բարդ։
Խորհրդակցության ընթացքում առանձին քննարկվել են 10 տարածաշրջանների խնդիրները՝ Օրենբուրգի մարզից մինչև Պրիմորիեի երկրամաս։
Խնդիրը՝ ոչ միայն արտադրության, այլև մատակարարումների մեջ
Նավթավերամշակման գործարանների աշխատանքների խափանումները ռուսական շուկայում ստեղծում են միաժամանակ մի քանի խնդիր․ նվազում է բենզինի արտադրությունը, մեծանում է վառելիքի տեղափոխման անհրաժեշտությունը այլ շրջաններից, իսկ սահմանափակ առաջարկի պայմաններում աճում է նաև տեղական գների բարձրացման և հերթերի առաջացման վտանգը։
Forbes-ը նշում է, որ իրավիճակի կարգավորման ժամկետները կախված են վնասված նավթավերամշակման հզորությունների վերականգնման արագությունից, ներմուծման ծավալներից և ներքին շուկա վառելիքի վերաբաշխման հնարավորություններից։
Այսպիսով, ռուսական վառելիքի շուկայի ներկայիս ճգնաժամը կարող է պահպանվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ չեն վերականգնվել վնասված նավթավերամշակման հզորությունները և կայունացվել բենզինի մատակարարումները երկրի առավել խնդիրներ ունեցող շրջաններ։