Հայաստանում օգոստոսի 30-ից ուժի մեջ են մտնում Օրենսգրքի էական փոփոխություններ, որոնք արմատապես փոխում են ինքնակամ կառույցների, ապօրինի շինարարության և դրանց քանդման հետ կապված իրավակարգավորումները։ BanksNews.am-ն ուսումնասիրել է հիմնական կարգավորումները:
1. Դադարեցված շինարարությունը շարունակելը՝ քրեորեն պատժելի արարք
Մինչ այժմ համայնքի կողմից շինարարության կանգնեցումը լուծվում էր վարչական հարթությունում: Օգոստոսի 30-ից Քրեական օրենսգիրքը լրացվում է նոր՝ 448.1-րդ հոդվածով:
- Երբ է կիրառվում. Եթե համայնքը դադարեցրել է աշխատանքները (առանց թույլտվության, խախտումներով կամ նպատակային նշանակության խախտման պատճառով), և անձը մեկ տարվա ընթացքում կրկնում է նույն արարքը պատասխանատվության ենթարկվելուց հետո:
- Նախատեսված պատիժները.
- Տուգանք՝ 10,000-ից 30,000 դրամ (տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով),
- Հանրային աշխատանքներ՝ 100-ից 200 ժամ,
- Ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը 3 տարի,
- Կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը 2 ամիս,
- Ազատազրկում՝ առավելագույնը 2 տարի ժամկետով:
2. Քանդում՝ 1 ամսում և սեփական միջոցներով. դատարանի դուռը փակվում է
Մասնավոր հողամասերում գտնվող չօրինականացված ինքնակամ շինությունները, ինչպես նաև բնակարաններին կից ապօրինի կառույցները ենթակա են քանդման սեփականատիրոջ հաշվին:
- Ժամկետ. Համայնքի ղեկավարի գրավոր պահանջը ստանալուց հետո՝ 1 ամսվա ընթացքում:
- Արգելանքների վերացում. Համայնքային և պետական հողերում ինքնակամ կառույցների քանդումն արգելող դատական ապահովման միջոցներն ավտոմատ վերացվում են օգոստոսի 30-ից:
3. Օրինականացման պատուհանները, ժամկետներն ու գները
Չնայած խստացումներին՝ օրենքը թողնում է օրինականացման հնարավորություն.
- Մինչև 2026թ. դեկտեմբերի 31-ը. Կադաստրի կոմիտե կարող են ներկայացվել հաշվառման փաստաթղթերը (եթե կառույցն առկա է 2021թ. օրթոֆոտոհատակագծերում):
- Մինչև 2027թ. դեկտեմբերի 30-ը. Մասնավոր հողամասերում գտնվող կառույցները կարող են ընդգրկվել Կառավարության օրինականացման ցանկում:
| Կառույցի տեսակը | Օրինականացման վճարը (1 քմ-ի համար) |
| Բնակելի տուն և այգետնակ | 10,000 դրամ (բազային տուրքի 10-ապատիկ) |
| Հասարակական նշանակության | 20,000 դրամ (բազային տուրքի 20-ապատիկ) |
| Արտադրական նշանակության | 15,000 դրամ (բազային տուրքի 15-ապատիկ) |
| Բնակարանին կից կառույց (պատշգամբ, սենյակ) | 3,000 դրամ (բազային տուրքի 3-ապատիկ) |
Համայնքի ղեկավարը որոշում է կայացնում 30 օրում: Վճարումը չկատարելու դեպքում որոշումն ուժը կորցնում է 60 օրում, ընդ որում՝ աննպատակահարմարության պատճառաբանությամբ մերժումն արգելված է: