Հոկտեմբերի 7-ի մեդիայի գլխավոր թեման շարունակում է մնալ Շաքիի միջադեպը։ Դրա քննարկումը տեղափոխվել է ԱԺ–Կառավարություն հարցուպատասխան, որտեղ վարչապետն ու պաշտպանության նախարարն առաջին անգամ խորհրդարանից անդրադարձել են դեպքին։ Օրվա երկրորդ թեման քրեական-իրավական էր՝ ակտիվիստ Արթուր Դանիելյանի ձերբակալությունը, Վարդաձորի ուսուցչուհու գործը, Գագիկ Խաչատրյանից առգրավված կտավները և Գագիկ Ծառուկյանի գույքի արգելանքը։ Օրվա ընթացքում ուսումնասիրվել է 2,916 նյութ։ Դրանք ուսումնասիրվել են մեդիա մոնիտորինգի վերլուծական գործիքակազմով, ինչի արդյունքում էլ ձևավորվել են օրվա գլխավոր ու մյուս նորությունները, գլխավոր մեդիա դեմքերի ցանկերը։
ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
1. Շաքիի միջադեպը ԱԺ–Կառավարություն հարցուպատասխանում — 257 հիշատակում
Փաստեր. Հարցուպատասխանի ժամանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Շաքիի դեպքը որակել է «կրիմինալ միջադեպ» և նշեց, որ ադրբեջանցի զինծառայողը ձերբակալման պահին դիմադրություն ցույց չի տվել։ Անդրադառնալով տուժած Անի Ավետիսյանի գործողություններին՝ նա ասել է. «Մայրական բնազդը երբեմն ամենաուժեղն է, բայց երբ դիմում են ոստիկանությանը, պետք է սպասել ոստիկանության գործողություններին»։ Պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը հայտարարել է, որ «թերացումներ եղել են», որոնք «ունեցել են և կունենան հետևանքներ», իսկ ամբողջական պատկերը հայտնի կլինի ծառայողական քննությունից հետո։ Դիմադրության բացակայությունը նա համարել է ցուցիչ, որ զինծառայողը դիվերսանտ չէր։ Տուժածի քրոջ խոսքով՝ Անի Ավետիսյանի վիճակը կայուն է, դրական փոփոխություններ կան, և սպասվում է, որ նա վերակենդանացման բաժանմունքից տեղափոխվել է հիվանդասենյակ։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Ամենաշատ արձագանքը ստացել է վարչապետի «մայրական բնազդի» մասին արտահայտությունը։ «Հրապարակ»-ը գրել է, որ իշխող թիմում ևս դեպքը բուռն քննարկվում է. ըստ թերթի՝ ՔՊ-ականներից շատերը ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ Դավիթ Սանամյանին համարում են «քավության նոխազ» և կարծում են, որ պետք է դրվի ԱԱԾ տնօրեն Անդրանիկ Սիմոնյանի պաշտոնանկության հարցը։
Հակասող նարատիվներ.
- Իշխանական. Դեպքը քրեական է, ոչ թե դիվերսիա. զինծառայողը դիմադրություն ցույց չի տվել, իսկ թերացումների գնահատականը կտրվի ծառայողական քննությունից հետո։
- Ընդդիմադիր. Ընդդիմադիր պատգամավոր Հարություն Հարությունյանը պնդել է, որ «մոլորված զինվորը 50 կմ չի խորանում», և մեղադրել է իշխանությանը «ադրբեջանցի ահաբեկչի փաստաբանությամբ» զբաղվելու մեջ։ Նարեկ Կարապետյանը վարչապետից պահանջել է պատասխանել՝ արդյոք զինծառայողը կարող է հանձնվել Ադրբեջանին։ Տիգրան Աբրահամյանը գրել է, որ դեպքը «զրոյացրել է» բանակի մասին պետական քարոզչությունը։
2. Ակտիվիստ Արթուր Դանիելյանի ձերբակալությունը — 62 հիշատակում
Փաստեր. «Ադեկվադ» միաբանության հիմնադիր Արթուր Դանիելյանին կանչել են Քննչական կոմիտե, որից հետո նա ձերբակալվել է։ ՔԿ-ի հաղորդմամբ՝ նրա նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում Քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (տեղեկատվական կամ հաղորդակցական տեխնոլոգիաներով կատարված խուլիգանություն)։ Փաստաբան Տիգրան Աթանեսյանի խոսքով՝ հետո մեղադրանքը լրացվել է. Ավելացվել են նոր դրվագներ (բոլորը ֆեյսբուքյան գրառումներ) և 490-րդ հոդվածի 2-րդ մասը՝ ԱԱԾ-ն արատավորելու համար։ Կալանքի միջնորդությունը քննվել է Երևանի քրեական դատարանի Աջափնյակ նստավայրում։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրահոսում գլխավոր շեշտը այն էր, որ Դանիելյանը ձերբակալվել է ֆեյսբուքյան գրառման համար։
Հակասող նարատիվներ.
- Իրավապահ մարմինների դիրքորոշումը. Գործը որակվում է՝ որպես խուլիգանություն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով և ԱԱԾ-ի արատավորում։
- Պաշտպանության և իրավապաշտպանների դիրքորոշումը. «Իրավական ուղի» ՀԿ նախագահ Ռուբեն Մելիքյանը մեղադրանքն անվանել է քաղաքական հետապնդումների հերթական «կարմիր գիծ»՝ նշելով, որ մինչ այժմ չի արձանագրել խուլիգանության հոդվածով հետապնդում՝ զուտ տեքստային գրառման համար։
3. Վարդաձորի ուսուցչուհու գործը — 60 հիշատակում
Փաստեր. Քննչական կոմիտեի տվյալներով՝ սեպտեմբերի 30-ին Գեղարքունիքի մարզի Վարդաձորի միջնակարգ դպրոցի ուսուցչուհին դասի ժամանակ խոսելու համար ցուցափայտով հարվածել է աշակերտուհուն, իսկ երբ երեխան փախել է միջանցք, ձեռքով հարվածել և քաշելով տարել է դասասենյակ։ Ուսուցչուհու նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, և կայացվել է ձերբակալման որոշում։ ԿԳՄՍ նախարարությունը հայտնել է, որ կձեռնարկի իրավական գործընթաց՝ ուսուցչուհուն մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու նպատակով։ Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանը շրջանառվող տեսանյութերը, այդ թվում Մեծամորի դպրոցից, համարել է անընդունելի։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Երկրորդ օրը թեման առանձին դեպքից վերածվել է դպրոցական բռնության ավելի լայն քննարկման։ Օմբուդսմենը նշել է, որ իր աշխատակազմը շարունակում է ստանալ դպրոցներում երեխաների նկատմամբ բռնության մասին բողոքներ։
4. Գագիկ Խաչատրյանից առգրավված 70 կտավները՝ Ազգային պատկերասրահում — 42 հիշատակում
Փաստեր. Քննչական կոմիտեի նախագահ Արթուր Պողոսյանը, ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանն այցելել են Ազգային պատկերասրահ և ծանոթացել ՊԵԿ նախկին նախագահ, ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանից առգրավված կտավների ցուցադրությանը։ Քրեական վարույթով առգրավված 70 կտավները սեպտեմբերի 11-ի որոշմամբ ճանաչվել են իրեղեն ապացույց և ի պահ հանձնվել պատկերասրահին. դրանք այսուհետ բաց կլինեն հանրության համար։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվամիջոցների մեծ մասը թեման ներկայացրեց պաշտոնական հաղորդագրության շրջանակում՝ շեշտելով, որ առգրավված մշակութային արժեքները հասանելի են դառնում հանրությանը։
5. «Էրեբունի-Երևան 2808». փակ փողոցներ Երևանի կենտրոնում — 34 հիշատակում
Փաստեր. «Էրեբունի-Երևան 2808» տոնակատարությամբ պայմանավորված՝ հոկտեմբերի 9-ին ժամը 09:00-ից մինչև հոկտեմբերի 10-ին ժամը 24:00 երթևեկության համար փակ կլինեն Հյուսիսային պողոտային հարող Պուշկինի և Տերյան փողոցները։ Թումանյան–Աբովյան խաչմերուկից մինչև Արամի–Աբովյան խաչմերուկ հատվածը փակ կլինի ժամը 10:00-ից 20:00։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Թեման ծառայողական բնույթի է. լրատվամիջոցները գրեթե նույնությամբ վերահրապարակեցին քաղաքապետարանի հայտարարությունը։
ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ
- Նիկոլ Փաշինյան (վարչապետ) — ԱԺ հարցուպատասխանում Շաքիի դեպքն անվանել է «կրիմինալ միջադեպ», իսկ «մայրական բնազդի» մասին արտահայտությունը և ընդդիմությանն ուղղված «ձեր պահվածքը ձեր քթից հանելու եմ» խոսքերը դարձել են օրվա ամենաքննարկվածները։ Մեդիան նաև գրել է նրա մասին՝ Վլադիմիր Պուտինի հետ ունեցած հեռախոսազրույց պատճառով։
- Վլադիմիր Պուտին (ՌԴ նախագահ) — ծննդյան օրվա առիթով շնորհավորական զանգեր է ստացել, այդ թվում՝ Փաշինյանից. Յուրի Ուշակովը հայտարարել է, որ ԱՊՀ գագաթնաժողովում Պուտին–Փաշինյան առանձին հանդիպում նախատեսված չէ։
- Արթուր Դանիելյան («Ադեկվադ»-ի հիմնադիր) — ձերբակալվել է ֆեյսբուքյան գրառումների համար՝ խուլիգանության և ԱԱԾ-ն արատավորելու մեղադրանքներով։
- Սուրեն Պապիկյան (պաշտպանության նախարար) — ընդունել է, որ Շաքիի դեպքում թերացումներ են եղել, և հայտարարել, որ դրանք հետևանքներ կունենան։
- Գագիկ Ծառուկյան («Բարգավաճ Հայաստան»-ի նախագահ) — Կենտրոն ՔԿՀ-ից ուղերձ է հղել՝ Շաքիի դեպքը համարելով ամբողջ պետության խնդիր և հանրային համերաշխության կոչ արել։ Նույն օրը նրա գույքի վրա արգելանք է դրվել։
ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ
- ԱԺ հարցուպատասխան. Փաշինյանը ընդդիմադիր պատգամավորներին անվանել է «սադրիչներ» և ասել, թե «Ես էսօրվա ձեր պահվածքը ձեր քթից հանելու եմ»։ Քրիստինե Վարդանյանը պատասխանել է. «Ձեզնից վախեցող չկա, կարո՞ղ եք՝ Ալիևի քթից բերեք»։
- Ծառուկյանի գույքի արգելանք. Հակակոռուպցիոն դատարանի կատարողական թերթի հիման վրա արգելանք է կիրառվել Գագիկ Ծառուկյանին պատկանող շուրջ 29 անշարժ, 488 շարժական գույքի, 33 տրանսպորտային միջոցի և 27 ընկերություններում բաժնեմասերի նկատմամբ, ինչպես նաև նրա հետ փոխկապակցված 40 կազմակերպության բաժնեմասերի նկատմամբ։
- «Ուժեղ Հայաստան»-ի օգնականները. ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանի հրահանգով կարգապահական վարույթ է նախաձեռնվել, և խմբակցության պատգամավորների 6 օգնականի արգելվել է մուտք գործել ԱԺ տարածք։
- Գերմանիայի հետախուզության նախկին ղեկավարը. BND-ի նախկին ղեկավար Օգոստ Հաննինգը ձերբակալվել է լրտեսության և պետական դավաճանության կասկածանքով. մամուլի հրապարակումներում հիշատակվում է Ադրբեջանը։ Բաքուն հերքել է կապը և բողոք ներկայացրել Գերմանիային։
- Մայր Աթոռ. Կաթողիկոսի մասնակցությամբ իրավաբանների և սահմանադրագետների խորհրդակցությունը դատապարտել է Եկեղեցու հարցով ԱԺ քննիչ հանձնաժողովի ստեղծումը։
- Անհետ կորածներ. Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ Հայաստանը պետք է տրամադրի անհետ կորած ադրբեջանցիների ճակատագրի և գերեզմանների վայրերի մասին ամբողջ տեղեկատվությունը։ Ադրբեջանական պետական հանձնաժողովի ղեկավար Ալի Նագիևը հայտնել է, որ Հայաստանի ներկայացրած 50 անձի ԴՆԹ-պրոֆիլների և հայտնաբերված աճյունների միջև համընկնում չի եղել։
- Ռուսաստան. ՌԴ ԱԳՆ դեպարտամենտի տնօրեն Միխայիլ Կալուգինը հայտարարել է, որ դաշնակցային կարգավիճակը վերանայելու դեպքում Հայաստանը կարող է զրկվել ռուսական գազի գնային արտոնությունից։
- ԵՄ. Եվրահանձնակատար Մարթա Կոսը հայտարարել է, որ «Հայաստանն իրապես շարժվում է դեպի Եվրոպական միություն» և այս պահին միակ երկիրն է, որի հետ ԵՄ-ն վիզային ազատականացման բանակցություններ է վարում։
- Զբոսաշրջություն. Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանի տվյալներով՝ սեպտեմբերին Հայաստան է այցելել 290,016 զբոսաշրջիկ, ինչը շուրջ 27%-ով ավելի է, քան նախորդ տարվա սեպտեմբերին. հունվար–սեպտեմբերին՝ 1,757,349 զբոսաշրջիկ։
ԵՐԵԿՈՅԱՆ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
- Քիմիայի 2026 թ. Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է Անրի Բ. Կագանին և Կենսո Սոաիին։
- Լիոնել Մեսին Բուենոս Այրեսում անցկացրել է իր հրաժեշտի խաղը Արգենտինայի հավաքականում՝ գրանցելով գոլ և 2 գոլային փոխանցում։
- «Խոսրովի անտառ» արգելոցում ֆոտոթակարդները բեզոարյան այծերի են ֆիքսել։
- Հայաստանն առաջադրվել է World Travel Awards 2026-ի «Աշխարհի առաջատար ժառանգության ուղղություն» անվանակարգում։