Հայաստանի ռեզիդենտ չափահաս քաղաքացիները, ովքեր 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ հանդիսացել են ՀՀ քաղաքացի, մինչև նոյեմբերի 1-ը ներառյալ պետք է ներկայացնեն 2025 թվականի եկամուտների տարեկան հայտարարագիրը (բացառություն են կազմում միայն անչափահասները)։
ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) տվյալներով և գործող կարգավորումների համաձայն՝ BanksNews.am-ը ներկայացնում է ամենակարևոր դրույթները, որոնք անհրաժեշտ է իմանալ մինչև նոյեմբերի 1-ի վերջնաժամկետը։
Եթե մինչև սահմանված վերջնաժամկետը ինքներդ հայտարարագիր չեք ներկայացնում, ապա ՊԵԿ-ի տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների հիման վրա նախալրացված հայտարարագիրը համարվում է հանձնված/ներկայացված՝ առանց լրացուցիչ գործողությունների։ Ներկայացման օր է համարվում հենց վերջնաժամկետի օրը։
Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 169.1-ին հոդվածը, որով պատասխանատվություն է նախատեսված հայտարարագիրը ժամկետում չներկայացնելու համար, ուղղակիորեն չի տարածվում քաղաքացիների տարեկան եկամուտների հայտարարագրի վրա։ Ուշացնելու համար տուգանք չի առաջանում, քանի որ ձեր փոխարեն ներկայացված համարվող հայտարարագրի օրը համարվում է վերջնաժամկետի օրը։
Սակայն, եթե ունեք հարկվող եկամուտ, որը ՊԵԿ-ի տվյալներում չկա, ավելի ապահով է հայտարարագիրը լրացնել կամ ճշտել ինքնուրույն:
ՊԵԿ-ի տեղեկատվական բազայի հիման վրա հայտարարագրում ինքնաշխատ ներառվում են՝
- Աշխատավարձը և դրան հավասարեցված վճարները (աշխատանքային կամ ՔՊՊ պայմանագրերով),
- Հարկային գործակալից ստացված այլ եկամուտները (շահաբաժին, ռոյալթի, վարձավճար, գույքի օտարումից եկամուտ, մրցանակներ և այլն),
- Դիվանագիտական ներկայացուցչություններից, հյուպատոսական հիմնարկներից և միջազգային կազմակերպություններից ստացված եկամուտները,
- Նպաստները, բոլոր տեսակի կենսաթոշակները, կուտակային հատկացումները, Հատուցման հիմնադրամից ստացված հատուցումները, պատվովճարները, դրամական օգնություններն ու տաքսի ծառայություններից ստացված եկամուտները։
Եթե ձեր անշարժ գույքը վարձակալությամբ եք հանձնել մեկ այլ ֆիզիկական անձի և այդ մասին հարկային մարմին հայտարարություն եք ներկայացրել, դա դեռևս չի նշանակում, որ վարձակալությունից ստացած եկամուտը հայտարարագրում կլրացվի ինքնաշխատ։ Վարձակալությունից ստացած եկամտի չափը քաղաքացին պետք է լրացնի ինքնուրույն ֆիզիկական անձանց էլեկտրոնային ծառայությունների միասնական համակարգում՝ «Ես եմ» ազգային հարթակով (էլեկտրոնային ստորագրությամբ) նույնականացվելուց հետո։ Արտերկրում գտնվելու կամ նույնականացման քարտ չունենալու դեպքում գործընթացը կարող է կատարվել լիազորված անձի միջոցով։
Կրթության և առողջապահության ծախսերի դիմաց եկամտային հարկի վերադարձից օգտվելու համար էլեկտրոնային ստորագրությամբ հայտարարագիրը հաստատելը ՊԱՐՏԱԴԻՐ Է։
- Գումարի չափը՝ առողջապահության գծով՝ 50 000 դրամ, կրթության գծով՝ 100 000 դրամ, բոլոր ուղղություններով միասին՝ առավելագույնը 100 000 դրամ (բայց ոչ ավելի, քան ձեր վճարած եկամտային հարկը)։
- Վճարումը պետք է կատարված լինի անկանխիկ և հենց ձեր կողմից։ Վերադարձ կարող եք ստանալ նաև ամուսնու, ծնողների և երեխաների համար կատարած ծախսերի դիմաց։
Ի՞նչ պետք չէ հայտարարագրել
- Չհարկվող եկամուտներ․ Հայտարարագրում լրացվում են բոլոր եկամուտները, այդ թվում՝ չհարկվողները (օրինակ՝ բանկային հաշվին կամ քարտին որպես նվիրատվություն կատարված փոխանցումները կամ արտերկրից ստացված նվիրատվությունները)։ Դրանք լրացնելիս որևէ հարկային պարտավորություն չի առաջանում։
- Ընտանիքի անդամներից ստացված եկամուտներ․ Ընտանիքի անդամներից (ամուսին, ծնողներ, քույրեր, եղբայրներ, երեխաներ, պապեր, տատեր, թոռներ) ստացված չհարկվող եկամուտները հայտարարագրման ենթակա չեն։
- Ծախսեր և գույք․ Ծախսերը, անշարժ և շարժական գույքը տարեկան հայտարարագրում հայտարարագրման ենթակա չեն․ ներառվում են միայն հաշվետու տարվա ընթացքում ստացված եկամուտները։
Այսպիսով՝ մինչև նոյեմբերի 1-ը չներկայացված հայտարարագիրը համարվում է հանձնված ՊԵԿ-ի տվյալներով, չներկայացնելու համար տուգանք չկա, իսկ սխալը կարելի է ուղղել հետագայում։ Սակայն, եթե ունեք անշարժ գույքի վարձակալությունից եկամուտ կամ ցանկանում եք ստանալ մինչև 100 000 դրամ սոցիալական ծախսերի (կրթություն, առողջապահություն/ատամնաբույժ) վերադարձ, ապա անհրաժեշտ է մինչև վերջնաժամկետն ինքնուրույն մուտք գործել համակարգ և հայտարարագիրը հաստատել էլեկտրոնային ստորագրությամբ։