Ինչու է Գիզայի Մեծ բուրգը դիմացել երկրաշարժերին․ գիտնականների նոր բացատրությունը

Գիտնականները կրկին ուսումնասիրել են Գիզայի Մեծ բուրգի ամենախորհրդավոր առանձնահատկություններից մեկը և եկել այն եզրակացության, որ նրա զարմանալի կայունությունը կարող է բացատրվել ոչ միայն հին շինարարների հաջողությամբ, այլև լիովին մտածված «հակասեյսմիկ» ճարտարապետությամբ, այսինքն՝ երկրաշարժերի տատանումները մարելու ունակությամբ։

Հետազոտությունը, որի արդյունքները հրապարակվել են Scientific Reports ամսագրում, հիմնված է բուրգի ներսում և շուրջը կատարված տատանումների չափումների վրա։ Գիտնականներն օգտագործել են հատուկ սենսորներ՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է շինությունն արձագանքում հողի միկրոտատանումներին՝ այն նույն թույլ «դողերին», որոնք տեղի են ունենում մշտապես և ուժեղանում են երկրաշարժերի ժամանակ։

Արդյունքները ցույց են տվել, որ բուրգն իրեն պահում է որպես մեկ միասնական, շատ կայուն համակարգ․ ներսում տատանումները բաշխվում են հավասարաչափ և չեն ուժեղանում առանձին կետերում։ Սա կարևոր է, որովհետև հենց տատանումների տեղային ուժեղացումն է սովորաբար քանդում շենքերը երկրաշարժերի ժամանակ։

Հետազոտողներն առանձնացրել են կառուցվածքի մի քանի հատկություններ, որոնք կարող են բացատրել այդ կայունությունը։ Նախ՝ դա շատ լայն հիմքն է և զանգվածի աստիճանական նվազումը դեպի գագաթը․ այդպիսի ձևը նվազեցնում է «ճոճվելու» վտանգը։ Երկրորդ՝ կառուցվածքի համաչափությունն օգնում է բեռը հավասարաչափ բաշխել։ Երրորդ՝ ներքին տարածքները և այսպես կոչված բեռնաթափող խցիկները թաղման խցիկի վերևում կարող են գործել որպես յուրատեսակ «ամորտիզատորներ»՝ նվազեցնելով թրթռումների փոխանցումը։

Որոշ գիտնականներ ուշադրություն են հրավիրել նաև այն փաստին, որ բուրգը կառուցված է խիտ կրաքարային հիմքի վրա, որն ինքնին լավ է կլանում տատանումները։ Արդյունքում՝ ամբողջ կառույցն իրեն պահում է որպես միասնական զանգված, այլ ոչ թե որպես առանձին բլոկների հավաքածու։

Հետաքրքիր է, որ տարածաշրջանում երկրաշարժեր իսկապես բազմիցս են տեղի ունեցել, այդ թվում՝ XIX և XX դարերում, սակայն բուն բուրգը ստացել է նվազագույն վնասներ․ հիմնականում տուժել են միայն արտաքին երեսպատման քարերը։

Միևնույն ժամանակ, հետազոտողներն ընդգծել են մի կարևոր մանրամասն․ անհայտ է՝ արդյոք հին եգիպտացիները նման «սեյսմիկ պաշտպանությունը» ստեղծել են միտումնավոր, թե՞ այն առաջացել է որպես նրանց ինժեներական լուծումների կողմնակի արդյունք։ Ամենայն հավանականությամբ, շինարարները պարզապես շատ լավ հասկանում էին, թե ինչպես են իրենց պահում քարի հսկայական զանգվածները և ինչպես պետք է դրանք ճիշտ բաշխել։

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *