Մեծ Բրիտանիայում հասարակական կազմակերպություններն ու առանձին քաղաքական գործիչները կոչ են արել թագավորական ընտանիքի ֆինանսավորման համակարգի մասշտաբային հետաքննություն և բարեփոխումներ իրականացնել։ Այս մասին գրում է «The Guardian»-ը՝ հղում անելով Վինձորի «Royal Lodge» կալվածքի անշարժ գույքի վարձակալությանն առնչվող զեկույցի հրապարակմանը։
Ազգային վերահսկիչ-ռևիզիոն վարչության (NAO) տվյալների համաձայն՝ Էնդրյու Մաունթբաթեն-Վինձորը եկամուտ է ստացել կալվածքի տարածքում գտնվող երեք քոթեջների ենթավարձակալությունից, մինչդեռ վարձավճարի այն չափը, որը նա ինքն է վճարել հիմնական օբյեկտի համար, պաշտոնապես սահմանված չէ։
Զեկույցը հրապարակվել է պետական հաշիվների խորհրդարանական կոմիտեի հետաքննության շրջանակներում, որը սկսվել էր Յորքի նախկին դքսի բնակության պայմանների վերաբերյալ հանրային քննադատությունից հետո։ Վերջինս նախկինում օգտվել է «Royal Lodge»-ի խորհրդանշական (չնչին) վարձավճարով վարձակալության իրավունքից։
«Republic» կազմակերպությունը հայտարարել է, որ Թագի գույքի («Crown Estate») հետ կապված ակտիվների նման օգտագործումը հանրային սեփականության չարաշահում է, և պահանջել է ավելի լայնածավալ հետաքննություն սկսել թագավորական ընտանիքի ֆինանսավորման բոլոր ասպեկտների վերաբերյալ։
Զեկույցում նաև նշվում է, որ Էնդրյու Մաունթբաթեն-Վինձորի դուստրերը՝ արքայադուստրեր Բեատրիսն ու Եվգենյան, բնակվում են արքայական նստավայրերում, ընդ որում՝ նրանց կեցության պայմանները մասնակիորեն ֆինանսավորվում են Չարլզ III թագավորի միջոցների հաշվին և հարմարեցվում են անվտանգության պահանջներին։
NAO-ի տվյալներով՝ «Crown Estate»-ը կառավարում է շուրջ 15 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ արժողությամբ անշարժ գույքի պորտֆել, որից ստացված եկամուտները փոխանցվում են պետական գանձարան, իսկ այնուհետև՝ «Sovereign Grant»-ի տեսքով մասնակիորեն վերադարձվում թագավորական ընտանիքին՝ միապետության պաշտոնական պարտականությունների ֆինանսավորման համար։
Քննադատները պնդում են, որ արքայական անշարժ գույքի վարձակալության և ենթավարձակալության համակարգը շարունակում է մնալ անթափանց, իսկ մասնավոր ու պետական սեփականության տարանջատման կառուցվածքը դժվարացնում է հանրային վերահսկողությունը։
Թագավորական տնտեսության ներկայացուցիչները ընդգծում են, որ անշարժ գույքի հետ կապված բոլոր գործարքներն իրականացվում են գործող օրենսդրության և երկարաժամկետ վարձակալության առկա պայմանագրերի շրջանակներում։
Սահմանադրական իրավունքի փորձագետները նշում են, որ ենթավարձակալության պրակտիկան ինքնին արտառոց չէ, սակայն «Crown Estate»-ի օբյեկտների պարագայում այն հանրության կողմից առավել մեծ ուշադրության է արժանանում դրանց պետական կարգավիճակի և ստացվող եկամուտների հանրային բնույթի պատճառով։