Կիրակի Նագասակիում տեղի է ունեցել քաղաքի վրա ԱՄՆ-ի իրականացրած ատոմային ռմբակոծության 81-րդ տարելիցին նվիրված արարողություն, որի ժամանակ Ճապոնիայի իշխանությունները միջազգային լարվածության ֆոնին նախազգուշացրել են միջուկային զենքի կիրառման աճող վտանգի մասին, հայտնում է Kyodo-ն։
Նագասակիի քաղաքապետ Սիրո Սուձուկին իր «Խաղաղության հռչակագրում» միջուկային զենքն անվանել է «բացարձակ չարիք»՝ հայտարարելով, որ այն անհամատեղելի է մարդկության գոյության հետ։ Նա նաև միջուկային զսպման հայեցակարգը բնութագրել է որպես «ծայրահեղ վտանգավոր և փխրուն»։
Արարողությունն անցկացվել է Ուկրաինայում և Մերձավոր Արևելքում շարունակվող հակամարտությունների ֆոնին։ Տեղական ժամանակով ժամը 11:02-ին՝ այն պահին, երբ 1945 թվականի օգոստոսի 9-ին Նագասակիի վրա պայթել էր ամերիկյան ատոմային ռումբը, մասնակիցները մեկ րոպե լռությամբ հարգել են զոհվածների հիշատակը։ Նագասակին պատմության մեջ մնում է միջուկային հարձակման ենթարկված վերջին քաղաքը։
Սուձուկին նշել է, որ այսօր աշխարհում կա ավելի քան 12 հազար միջուկային մարտագլխիկ։ Ըստ նրա, միջուկային տերությունների մասնակցությամբ հակամարտությունների անկանխատեսելիությունը մեծացնում է նման զենքի կիրառման վտանգը։
Ճապոնիայի վարչապետ Սանաե Տակաիչին դահլիճից հնչած կարճ դիտողությունից հետո հայտարարել է, որ երկիրը շարունակում է հավատարիմ մնալ երեք ոչ միջուկային սկզբունքներին՝ չարտադրել, չունենալ և չտեղակայել միջուկային զենք։ Նա ընդգծել է, որ Ճապոնիան, որպես պատերազմի ընթացքում ատոմային ռմբակոծության ենթարկված միակ երկիր, «իրատեսական և գործնական» մեթոդներով ձգտելու է հասնել միջուկային զենքից զերծ խաղաղության։
Նագասակիի քաղաքապետը նաև մտահոգություն է հայտնել մայիսին կայացած Միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի գործողության վերանայման համաժողովում վերջնական փաստաթղթի բացակայության կապակցությամբ։ Նրա կարծիքով, միջուկային զինանոցների արդիականացումն ու ավելացումը միայն ուժեղացնում են անվստահության, դիմակայության և պառակտման «արատավոր շրջանը»։
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը արարողության մասնակիցներին հասցեագրված իր ուղերձում հայտարարել է, որ սխալ հաշվարկների, էսկալացիայի և հակամարտությունների ռիսկը տարեցտարի աճում է։ Նա այս իրավիճակն անվանել է անընդունելի և ընդգծել, որ միջուկային զենքը միայն խորացնում է աշխարհում անորոշությունը։
Սուձուկին կոչ է արել Ճապոնիայի կառավարությանը հավատարիմ մնալ երկրի սահմանադրությամբ ամրագրված խաղաղության սկզբունքներին և երեք ոչ միջուկային սկզբունքներին, ինչպես նաև մասնակցել նոյեմբերին կայանալիք Միջուկային զենքի արգելման մասին պայմանագրի համաժողովին։
Նագասակիի ատոմային ռմբակոծությունը տեղի է ունեցել 1945 թվականի օգոստոսի 9-ին։ Գնահատականներով՝ այդ տարվա վերջի դրությամբ այն խլել էր շուրջ 74 հազար կյանք։ Հիրոսիմայի և Նագասակիի՝ ատոմային ռմբակոծությունները պաշտոնապես վերապրած բնակիչների միջին տարիքն արդեն գերազանցում է 86-ը, ինչը առավել հրատապ է դարձնում ականատեսների վկայությունների պահպանումը ապագա սերունդների համար։