Փաշինյանի՝ Հարավկովկասյան երկաթուղու համար տարեկան 2 միլիարդ դոլարի հնարավոր վարձավճարի մասին հայտարարությունից հետո Մոսկվան կոշտ արձագանքեց։
Ռուսաստանը հիշեցնում է ավելի քան 30 միլիարդ ռուբլու ներդրումների մասին և չի բացառում դրանց փոխհատուցում պահանջելու հնարավորությունը։
Ի՞նչ իրավական հիմքեր ունեն կողմերը, և ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ այս վեճը հայ-ռուսական հարաբերությունների համար։
Իտալիան ժամանակավորապես վերականգնել է Իսպանիայի հետ սահմանային վերահսկողությունը՝ կասեցնելով Շենգենյան համաձայնագրի շրջանակում ազատ տեղաշարժի ռեժիմը ծովային և օդային հաղորդակցությունների համար։
Իտալիայի ՆԳՆ-ի տվյալներով՝ որոշումն ընդունվել է ներգաղթի և սահմանային անվտանգության հարցերով կոմիտեի նիստից հետո։
Գերատեսչությունը շեշտել է, որ խոսքը Շենգենյան գոտուց դուրս գալու մասին չէ, այլ հասարակական անվտանգության սպառնալիքի դեպքում Շենգենյան սահմանային օրենսգրքով նախատեսված ժամանակավոր անձնագրային վերահսկողության վերականգնման։
Որոշումը կայացվել է Սեուտայում միգրացիոն ճգնաժամի ֆոնին․ հուլիսի 30-ից ի վեր Իսպանիայի հյուսիսաֆրիկյան անկլավ է մուտք գործել շուրջ 60 հազար միգրանտ, հիմնականում՝ Մարոկկոյի քաղաքացիներ․ այժմ նրանց մեծ մասը հետագայում կամավոր վերադարձել է հարևան Մարոկկոյի Ֆնիդեկ քաղաք։
Կոտայքում մեկ օրում չորս մարդու կյանք խլած Թադևոս Հովակիմյանը, ով 15 տարի որսորդմիության անդամ է եղել և զենք ձեռք բերել, կրկին անմեղսունակ է ճանաչվել․ գրում է «ՓաստԻնֆո»-ն։
«Կրկնակի փորձաքննության արդյունքում այդպես էլ ոչինչ չի փոխվել։ Այժմ Հովակիմյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված է բժշկական հսկողությունը։
Սպանված ամուսինների որդու՝ Էրիկ Ղազարյանի ներկայացուցիչ Գոռ Ալոյանը «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում նշեց, որ մարդը չի ծնվում անմեղսունակ, այլ ինչ-որ փուլում է դառնում այդպիսին։
«Այժմ գործ ունենք իրավիճակի հետ, որ մարդն առողջ վիճակից ինչ-որ ընթացքից է վերափոխվել անմեղսունակի, ընդ որում՝ արարքի նկատմամբ»,- նշեց նա։
Քրեական գործն արդեն մի քանի ամիս է՝ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գագիկ Հարությունյանի վարույթում է՝ հիմնական դատալսումների փուլում։ Առաջիկա դատական նիստում կհարցաքննվեն վկաները։
Անդրադառնալով անբարյացակամ փոխհարաբերություններին, մեղադրյալի պնդմամբ՝ թշնամանքի առկայությանը՝ Ալոյանը նշեց, որ նման հարաբերություններ եղել են ոչ միայն իր ընկալմամբ։ Ըստ մեղադրյալի՝ ընդամենը ավելի խորը «թշնամանք» է եղել, սակայն անբարյացակամ հարաբերություններ բոլորի ընկալմամբ են եղել։ Նա անհաշտ է եղել հարևանների հետ, խնդրահարույց մարդ է եղել։
Ճշգրտող հարցին՝ մեղադրյալի նկատմամբ վատ վերաբերմունք եղե՞լ է, Ալոյանը նշեց, որ Հովակիմյանը, նախագահողի հարցին ի պատասխան, թե իրեն մեղավոր ճանաչո՞ւմ է, ասել է, որ գործողություններն ինքն է արել, բայց ամուսիններին սպանել է, որովհետև իր հետ թշնամություն են ունեցել և փորձել են նվաստացնել։
«Իր մոտ այդպիսի տպավորություններ կային, բնականաբար, դրանք, ըստ տուժող կողմի, իրականությանը չեն համապատասխանում, բայց այդ մարդու մոտ ինչ-որ նման նստվածքներ, ճշմարտություններ կային ամրագրված՝ ըստ իրեն։ Ամեն դեպքում նա այդպես պատասխանեց, ըստ իրեն՝ ինքն ունեցել է թշնամական հարաբերություններ»,- նշեց Ալոյանը»,- նշում է լրատվամիջոցը։
Հրապարակումն ամբողջությամբ՝ սկզբնաղբյուրում։
Վերոնիկա Զոնաբենդը կրկին պաշտոնական նամակներ է ուղարկել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին և Ադրբեջանի մարդու իրավունքների հանձնակատար Սաբինա Ալիևային՝ Բաքու միջազգային կանանց մարդասիրական պատվիրակության այցը կազմակերպելու նպատակով։ Նամակը ներկայացնում ենք ստորև․
«Այս շաբաթ լրացավ 100 օրը, ինչ Ռուբենը տեղափոխվել է Ումբակի քրեակատարողական համալիր։ Նրա կալանքը շարունակվում է 2023 թվականի սեպտեմբերից, և այդ ամբողջ ընթացքում նա ոչ մի անգամ չի կարողացել անձամբ հանդիպել ընտանիքի հետ։
Ավելի վաղ ես դիմումներ էի հղել Ադրբեջանի Հանրապետության Մարդու իրավունքների հանձնակատար Սաբինա Ալիևային և Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ Բաքու միջազգային կանանց մարդասիրական պատվիրակության նախապատրաստման կապակցությամբ։
Այս նախաձեռնության նպատակը շարունակում է մնալ բացառապես մարդասիրական՝ այցելել Ադրբեջանում պահվող հայ բանտարկյալներին, նրանց փոխանցել ընտանիքների նամակները, լուսանկարներն ու թույլատրելի անձնական իրերը, ինչպես նաև նպաստել ընտանիքների հետ նրանց կապի պահպանմանը։
Մինչ օրս ուղարկված դիմումներին պաշտոնական պատասխաններ չեն ստացվել։
Ուստի հուլիսի 30-ին ես տիկին Սաբինա Ալիևային և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին կրկին պաշտոնական նամակներ եմ ուղարկել՝ մարդասիրական այցի գործնական կազմակերպման վերաբերյալ կոնկրետ առաջարկներով։ Այսօր ես նաև կրկին հրապարակայնորեն դիմում եմ նրանց։
Տիկին Ալիևային խնդրում եմ աջակցել Ումբակի քրեակատարողական համալիրում պահվող հայ բանտարկյալներին այցելելու կազմակերպմանը, սահմանել այցի հնարավոր ձևաչափը, մուտքի և ընտանիքներից ծանրոցների փոխանցման կարգը, ինչպես նաև պատվիրակության մասնակիցների անվտանգ մուտքի, գտնվելու և անարգել ելքի պայմանները։
Մենք պատրաստ ենք քննարկել պաշտոնապես համաձայնեցված տարբեր ձևաչափեր, այդ թվում՝ ամբողջ պատվիրակության այցը, մասնակիցների սահմանափակ խմբի այցը կամ Մարդու իրավունքների հանձնակատարի աշխատակազմի ներկայացուցչի ուղեկցությամբ այցի իրականացումը։
Մեզ համար սկզբունքորեն կարևոր է, որ ընտրված ձևաչափը ապահովի անմիջական մարդասիրական շփում բանտարկյալների հետ և հնարավորություն տա նրանց փոխանցել հարազատներից թույլատրելի իրերը։
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետին կրկին խնդրում եմ նշանակել այս նախաձեռնության համակարգման համար պատասխանատու անձ և ապահովել դրա նախապատրաստման համար անհրաժեշտ դիվանագիտական ու գործնական աջակցությունը։
Ես ցանկանում եմ գործել բաց, պատասխանատու և պաշտոնական ուղիներով։
Հույս ունեմ պաշտոնական պատասխանի և գործնական համագործակցության պատրաստակամության վրա»։
Այսօր՝ հուլիսի 30–ին, առեղծվածային մահվան դեպք է տեղի ունեցել Կոտայքի մարզում․ գրում է shamshyan.com-ը։
«Ժամը 17։50–ի սահմաններում ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության փրկարար ծառայության Կոտայքի մարզային վարչությունում ահազանգ է ստացվել, որ Նոր Հաճնի կամրջի տակ՝ գետի ափին, դի կա։
Տեղում պարզվել է, որ ստացված տեղեկությունը հավաստի է․ փրկարարներն այնտեղ հայտնաբերել են երիտասարդ տղայի մարմին։
Դեպքի փաստով քննչական բաժնում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ, որտեղ էլ պարզվում է մահացածի ինքնությունը։
Նախնական տեղեկություններով՝ մահացողը Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի է»,- նշում է լրատվամիջոցը։
Լրագրողական կազմակերպությունները մտահոգություն են հայտնել ԱԺ-ում լրագրողների աշխատանքի սահմանափակումների վերաբերյալ։
«Նորընտիր 9-րդ գումարման Ազգային ժողովի աշխատանքների մեկնարկի նախաշեմին ԱԺ նախագահի պարտականությունները ժամանակավորապես կատարող, փոխխոսնակ Ռուբեն Ռուբինյանը ստորագրել է «ԱԺ նստավայրի տարածքում և շենքում գործող անվտանգության կանոնները հաստատելու մասին» որոշում, որը վերաբերում է նաև ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների գործունեությանը խորհրդարանում։ Փաստաթուղթն իր ոչ հստակ ձևակերպումներով և անընդունելի արգելքներով արդեն իսկ մտահոգություն է առաջացրել լրագրողական շրջանակներում։
Ըստ էության, նոր կանոնները շարունակում և ավելի են խստացնում այն սահմանափակումները, որոնք առկա էին 2019թ․ փետրվարի 12-ին ընդունված համապատասխան որոշման մեջ և զարգացվեցին ուղիղ 5 տարի առաջ՝ 2021 թվականի այս օրերին, տվյալ փաստաթղթի 1-ին հավելվածում կատարված փոփոխություններով և լրացումներով։ Հիշեցնենք, որ դրանց հիման վրա ԱԺ-ում լրագրողների տեղաշարժի և գործունեություն ծավալելու առումով այնպիսի արգելքներ կիրառվեցին, որոնք աննախադեպ էին հայաստանյան խորհրդարանի ողջ պատմության մեջ։ Ընդ որում, առնվազն տարակուսելի է, որ ո՛չ այն ժամանակ, ո՛չ էլ այժմ այդ որոշումները չեն քննարկվել լրատվամիջոցների և լրագրողական հասարակական կազմակերպությունների հետ։
Այս պահին արդեն անիմաստ համարելով հին ու նոր կանոնների համադրումն ու տարբերությունների վերհանումը՝ անդրադառնանք միայն վերջին որոշման՝ ԶԼՄ-ներին վերաբերող որոշ դրույթների։ Օրինակ, խիստ խնդրահարույց է փաստաթղթի 1․6 կետը, որը մասնագիտական գործունեություն իրականացնելու՝ տարածքային սահմանափակումներից զատ, նախատեսում է, որ «հավատարմագրված լրագրողները հանձնաժողովի նիստին կարող են ներկա լինել հանձնաժողովի նախագահի թույլտվությամբ», ավելին՝ այդ լրագրողները պետք է նախօրոք ցուցակագրվեն, իսկ այդ ցուցակը նիստից առնվազն 2 ժամ առաջ պետք է հանձնվի ԱԺ գլխավոր քարտուղարին։ Սա կամայական որոշումների լայն դաշտ է բացում հանձնաժողովների նախագահների համար։ Կամ ինչպե՞ս կարելի է հիմնավորել այն, որ ըստ 6․16 կետի՝ ԱԺ «դռնբաց նիստերի ժամանակ նիստերի դահլիճի օթյակներում գտնվելու իրավունք ունեն Ազգային ժողովի գլխավոր քարտուղարի տրված ցուցակով ներկայացված անձինք», այսինքն՝ արդեն հավատարմագրված լրագրողները մամուլի օթյակ մտնելու ու աշխատելու համար պետք է լրացուցիչ ցուցակագրվե՞ն։ Ինչո՞ւ և ի՞նչ պարբերականությամբ։
Անընդունելի է նաև, որ ԱԺ-ում արգելվում է տեսաձայնագրել կամ լուսանկարել Պետական պահպանության ծառայության աշխատակիցներին՝ իրենց պարտականությունները կատարելիս։ Այս կարգավորումը նախկինում էլ է կիրառվել և արժանացել է Տեղեկատվական վեճերի խորհրդի քննադատությանը․ դրույթի ձևակերպումը լայն է և անորոշ, այն չի փոխհավասարակշռում տեղեկություններ ստանալու հանրային շահը անվտանգության աշխատակիցների ծառայողական պարտականությունների կատարման և անձնական կյանքի հարգման իրավունքի հետ։ Հետևաբար, ըստ փորձագիտական խմբի, տվյալ դրույթն իրավաչափ չէ։
Եթե հիշենք, որ 8-րդ գումարման խորհրդարանում բազմիցս եղել են դեպքեր, երբ նիստերի դահլիճում կրքերը բորբոքվելիս և պատգամավորների միջև ծեծկռտուքներ ծագելիս անվտանգության ծառայողները ներխուժել են մամուլի օթյակ, լրագրողներից պահանջել դադարեցնել նկարահանումներն ու դուրս գալ սրահից, ապա լիովին հասկանալի է դառնում, թե ինչի համար է վերոհիշյալ արգելքը։ Մինչդեռ նման տեսարանները նորություն չեն, և հասարակությունն իրավունք ունի իմանալ, թե ինչ գործելաոճ ու վարքագիծ է դրսևորում յուրաքանչյուր պատգամավոր։
Այս առնչությամբ մենք՝ ներքոստորագրյալ լրագրողական կազմակերպություններս, անհրաժեշտ ենք համարում ընդգծել, որ որոշման վերոհիշյալ և մի շարք այլ խնդրահարույց դրույթներ հակասում են ՀՀ սահմանադրությամբ, «Զանգվածային լրատվության մասին» օրենքով, ինչպես նաև Հայաստանի կողմից ստորագրված միջազգային փաստաթղթերով ամրագրված՝ խոսքի ազատությանը և ԶԼՄ-ների գործունեությանը վերաբերող երաշխիքներին։ Ուստի ընտրվելիք 9-րդ գումարման Ազգային ժողովի ղեկավարությունից պահանջում ենք․
կասեցնել «ԱԺ նստավայրի տարածքում և շենքում գործող անվտանգության կանոնները հաստատելու մասին» որոշման՝ լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներին վերաբերող դրույթների գործողությունը,
նախաձեռնել բաց քննարկումներ ԶԼՄ-ների, լրագրողական ՀԿ-ների և այլ շահագրգիռ կողմերի հետ՝ փոխադարձաբար ընդունելի լուծումներ գտնելու այդ դրույթներում առկա խնդիրների համար։
ԽՈՍՔԻ ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿՈՄԻՏԵ
ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԱՄՈՒԼԻ ԱԿՈՒՄԲ
ՄԵԴԻԱ ՆԱԽԱՁԵՌՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԵՆՏՐՈՆ
ԲԱԶՄԱԿՈՂՄԱՆԻ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏ – ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐԻ «ԱՍՊԱՐԵԶ» ԱԿՈՒՄԲ
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԼՐԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԱԿՈՒՄԲ
«ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐ ՀԱՆՈՒՆ ԱՊԱԳԱՅԻ» ՀԿ
«ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐ ՀԱՆՈՒՆ ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ» ՀԿ»։
Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հայտարարել է, որ Սեուտայի միգրացիոն իրավիճակի պատճառով կապ է հաստատել Իսպանիայի վարչապետի հետ՝ աջակցություն հայտնելու և անհրաժեշտ օգնություն առաջարկելու նպատակով՝ այդ թվում՝ ԵՄ սահմանապահ Frontex գործակալության միջոցով։
Մակրոնի խոսքով՝ Ֆրանսիան ուժեղացրել է Իսպանիայի հետ սահմանային վերահսկողությունը․ այնտեղ տեղակայվել է ցամաքային ուժերի 4 ստորաբաժանում, նաև ինքնաթիռներ և դրոններ։
X սոցցանցում արված գրառման մեջ նա նշել է, որ Սեուտան չի մտնում Շենգենյան ազատ տեղաշարժի գոտու մեջ, սակայն Ֆրանսիան պատրաստ է վերահսկողության լրացուցիչ միջոցներ կիրառել՝ անօրինական միգրացիայի դեմ պայքարի շրջանակում։
Իսրայելի և Թուրքիայի միջև լարվածությունը նոր փուլ է մտել։ Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը Անկարային ուղղված կոշտ հայտարարությամբ նշել է, որ Իսրայելը թույլ չի տա Թուրքիային Սիրիան օգտագործել իր դեմ և Էրդողանին զգուշացրել է՝ չհայտնվել այնպիսի իրավիճակում, ինչպիսում հայտնվեց Իրանը։
Կացի ամենաքննարկված ձևակերպումը վերաբերում էր Երուսաղեմի և Կոստանդնուպոլսի համեմատությանը։
Հուլիսի 31-ին Բաքվի վերաքննիչ դատարանում շարունակվել է հայ գերիների շինծու դատավարությունը․ գրում են ադրբեջանական ԶԼՄ-ները։
Այսօր կայացած «նիստում» Արցախի նախկին նախագահ Բակո Սահակյանը միջնորդություն է ներկայացրել՝ խնդրելով բեկանել ստորին դատարանի «դատավճիռը»․ մյուս գերիները ևս հրաժարվել են ընդունել առաջադրված «մեղադրանքը»։
Տուժողների ներկայացուցիչներն ու պետական մեղադրողները, հակառակ դրան, հայտարարել են, որ «առաջին ատյանի վճիռը օրինական և հիմնավորված է», և պահանջել են անփոփոխ թողնել այն։
Նիստի ավարտին դատարանը հայտարարել է, որ վերաքննիչ քննությունն ավարտված է, և հեռացել է խորհրդակցական սենյակ՝ որոշում կայացնելու համար։
Լեհաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը բողոքի նոտա է հանձնել երկրում Ռուսաստանի դեսպան Գեորգի Միխնոյին՝ հուլիսի 30-ի վաղ առավոտյան Լյուբլինի վոյեվոդության Տառնավա-Կոլոնիա բնակավայրի մերձակայքում անհայտ օբյեկտի ընկնելու կապակցությամբ․ փոխանցում է TACC-ը։
Վարշավայի պնդմամբ՝ ընկած օբյեկտը ռուսական Խ-101 (Kh-101) թևավոր հրթիռ է։
«Այսօր Ռուսաստանի դեսպանը կանչվել էր Լեհաստանի ԱԳՆ՝ երեկ ռուսական հրթիռի՝ երկրի օդային տարածք ներթափանցելու կապակցությամբ․ փոխարտգործնախարար Ռոբերտ Կուպեցկին նրան հանձնել է բողոքի նոտա»,- ճեպազրույցի ընթացքում հայտարարել է Լեհաստանի ԱԳՆ մամուլի քարտուղար Մաչեյ Վևյուրը։