Category: ABCNews

Վերջին շաբաթներին հայ-ռուսական հարաբերությունները հասել են եռման կետի։ Մոսկվան, կորցնելով համբերությունը Երևանի երկակի քաղաքականության նկատմամբ, պահանջում է հանրաքվե անցկացնել, որպեսզի հայ ժողովուրդը որոշի՝ մնա՞լ Եվրասիական տնտեսական միությունում, թե՞ ընտրել Եվրոպական միությունը։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի համար այս հանրաքվեն ավելին է, քան պարզապես քաղաքական մարտահրավեր։ Դա լիակատար ինքնասպանություն է նրա կարիերայի համար․ գրել է EADaily-ին։

Ըստ հոդվածի՝ Փաշինյանն ընկել է դասական պոպուլիստական թակարդի մեջ։ Նա իշխանության է եկել՝ ժողովրդին խոստանալով ոսկե սարեր ինչպես Ռուսաստանից, այնպես էլ Եվրոպայից։ Մի կողմից՝ նա վստահեցրել է նրանց, որ Մոսկվայի հետ «ամեն ինչ լավ կլինի», մյուս կողմից նա պատկերել է պայծառ եվրոպական ապագա։

Սակայն այսօր իրականությունն այլ է․ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները վնասվել են, և Եվրոպայից իրական դիվիդենտներ չկան։

Սովորական մարդիկ՝ գյուղացիներ, ձեռնարկատերեր, արդեն զգացել են դա իրենց գրպանի վրա։ Ռուսաստանը խիստ սահմանափակումներ է դրել հայկական արտադրանքի, մասնավորապես՝ բուսական ծագման արտադրանքի և ձկան ներմուծման վրա։ Հայ գյուղացիները կրում են ուղղակի կորուստներ։ Եվրամիությունն, իր հերթին, խոստացել է բացել իր շուկան, սակայն, ինչպես Փաշինյանն ինքն է խոստովանել, ընթացակարգերը ժամանակ կպահանջեն, և ԵՄ-ը չի փոխի իր կանոնները հատուկ Հայաստանի համար։

Հանրաքվե անցկացնելու դեպքում, մասնագետների գնահատականով, Փաշինյանը կպարտվի երկու դեպքում էլ։ Եթե ժողովուրդն «այո՛» քվեարկի ԵԱՏՄ-ին, դա կլինի նրա արևմտամետ կուրսի լիակատար ձախողումը։ Ընդդիմությունը դա կանվանի «եվրոպական ընտրության» դավաճանություն, և Փաշինյանը կկորցնի դեմքն ընտրազանգվածի այն մասի առջև, որը հավատում էր նրա եվրոպական խոստումներին։

Եթե ժողովուրդը քվեարկի ԵՄ-ի օգտին, Հայաստանը կբախվի Կրեմլի կոշտ արձագանքին։ Տնտեսական շղթաները կխաթարվեն, բիզնեսը կսկսի կրճատվել իր ավանդական շուկաների կորստի պատճառով։ Եվ այդ ժամանակ երկրի ներսում կառաջանա անխուսափելի հարց. «Ու՞ր են խոստացված եվրոպական օգուտները»։

Փաշինյանը կհայտնվի դժվարին իրավիճակում։ Արդեն իսկ պարզ է, որ ԵԱՏՄ-ի և ԵՄ-ի միջև ընտրության վերաբերյալ հանրաքվեն նրա համար քաղաքական ինքնասպանություն կլինի։

Եթե հանրաքվե չանցկացվի, Ռուսաստանի հետ հակամարտությունը կխորանա, իսկ տնտեսական պատժամիջոցները կխստացվեն։ Երկրի ներսում դժգոհությունը կմեծանա։

Եթե հանրաքվեն տեղի ունենա, և արդյունքները նրա օգտին չլինեն, նա կկորցնի իր քաղաքական դեմքը։

Եթե հանրաքվեի արդյունքները ԵՄ-ի համար ընդունելի լինեն, Հայաստանը կբախվի տնտեսական խնդիրների։

Բրյուսելն ամենաքիչն է մտահոգված հայերի ճակատագրով։ Նրա հիմնական մտահոգությունը Հայաստանի հակառուսական կուրսն է։

Իշխանությունները շարունակում են քաղաքական բռնաճնշումները և բանտարկությունները հայտնի ու ազդեցիկ ընդդիմախոսների դեմ.  գրել է Արցախի նախկին պետնախարար Արտակ Բեգլարյանը;

«Ի թիվս նախորդ բազմաթիվ դեպքերի՝ վերջին ցցուն դրվագներից են Ավետիք Չալաբյանի ապօրինի բանտարկությունը, Նարեկ Կարապետյանի դեմ կարված քրեական գործը և Լիպարիտ Դրմեյանի դեմ պատվիրված հետապնդումը: Դե իսկ Գագիկ Ծառուկյանի բեմադրված ձերբակալությունն էլ ոչ միայն իրավական ու քաղաքական, այլև՝ լրացուցիչ բարոյական սահմաններ է անցել:

Փաշինյանը հետևողական կերպով ոչնչացնում է քաղաքական ու հանրային դաշտը և լռեցնում ընդդիմադիր ձայները՝ Հայաստանը օրեցօր գլորելով ավտորիտարիզմի անդունդը՝ ի հակառակ իր «ժողովրդավարական երդումների»:

Բոլոր քաղաքական հետապնդումները պետք է դադարեցվեն, և դրա համար հանրային ճնշումը շատ կարևոր է»,- գրել է նա։

Նորագյուղ թաղամասում կոյուղաջրի խնդիրը կրկին անհանգստացրել է բնակիչներին։ Խցանված կոյուղատարի պատճառով կեղտաջրերը դուրս են եկել փողոց, լցվել բակեր ու հասել նույնիսկ տների նկուղներ։ Ահազանգերից հետո արտահոսքը դադարեցվել է, սակայն խնդիրը շարունակում է մնալ չլուծված։

Մասնագետները զգուշացնում են՝ կոյուղաջրերը կարող են լուրջ վտանգ ներկայացնել առողջության համար, քանի որ պարունակում են հիվանդածին մանրէներ ու վիրուսներ։

Իրավապահները, այդ թվում՝ ԱԱԾ աշխատակիցները, խուզարկել են «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Նարեկ Կարապետյանի տունն ու ոչինչ չեն հայտնաբերել։

«Այսօր հոբելյանական, արդեն չգիտեմ՝ որերորդ խուզարկությունն էր մեր տանը։ Ամեն անգամ նույն պատմությունն է․ այն ամենը, ինչ կարող էր իրենց հետաքրքրել, վաղուց արդեն վերցրել են, իսկ այս անգամ էլ, որքան հասկանում եմ, առանձնապես ոչինչ չեն տարել»,- նշել է Կարապետյանը։

Անդրադառնալով օգոստոսի 2-ին Ազգային ժողովում սպասվող գործընթացներին և հարցին, թե հնարավոր համարո՞ւմ է, որ գլխավոր դատախազը դիմի իր անձեռնմխելիության հարցով, Կարապետյանը պատասխանել է, որ նման զարգացումը չի բացառում։

Կարապետյանի գնահատմամբ՝ իր նկատմամբ իրականացվող գործընթացներն ունեն քաղաքական բնույթ։ Նրա խոսքով՝ քաղաքական գործունեությամբ զբաղվող անձանց փաստացի խոչընդոտում են զբաղվել քաղաքականությամբ։

«Ամբողջ այս պատմության հիմքում քաղաքական գործունեությունն է։ Ուզում են, որ քաղաքականությամբ ոչ ոք չզբաղվի, բացի իրենց կողմից նշանակված սատելիտներից։ Բայց դա այդպես չի կարող լինել, որովհետև մենք պարտավոր ենք մեր երկրում զբաղվել քաղաքականությամբ»,- նշել է նա։

Նարեկ Կարապետյանը նաև քննադատել է Փաշինյանի արտաքին քաղաքականությունը՝ պնդելով, որ նա սխալ ուղղությամբ է տանում երկիրը և սրում Հայաստանի հարաբերությունները այլ պետությունների հետ։

Նրա խոսքով՝ վարչապետի վերջին հայտարարությունները, այդ թվում՝ երկաթուղու և այլ հարցերի վերաբերյալ, նպաստում են նոր լարվածությունների ձևավորմանը։

«Երեկ էլ սրում է հարաբերությունները մի երկրի հետ, որը Ադրբեջանից շուրջ 120 անգամ մեծ է։ Նախորդ անգամ էլ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններն այդպես էին սրվում, ինչը բերեց պատերազմի։ Մենք դեռ չենք հաղթահարել նախկին թշնամանքի հետևանքները, ինչո՞ւ է հիմա նոր թշնամի ստեղծում Հայաստանի համար։ Պետք է կարողանալ պայմանավորվել, իսկ նա, ինչպես նախկինում, հիմա էլ չի կարողանում»,- հայտարարել է Կարապետյանը։

ՖԻՖԱ-ն հայտարարել է, որ կշարունակի Աշխարհի առաջնության բաժնեմասերը մասնավոր ներդրողներին վաճառելու ծրագրի շուրջ խորհրդակցությունները՝ չնայած դրա դեմ լայնածավալ ընդդիմությանը․ գրում է Euronews-ը։

«Ոչ ոք չի վաճառում ֆուտբոլը։ Սա այն հարցը չէ, որը ՖԻՖԱ-ն երբևէ կքննարկեր», – հայտարարել է ՖԻՖԱ-ն՝ պատասխանելով մասնավոր ներդրումային ծրագրի շուրջ լայնածավալ քննադատություններին։

Կազմակերպությունը նշել է, որ իր անդամ բոլոր ֆեդերացիաները պետք է հնարավորություն ունենան քննարկելու ծրագիրն՝ առաջարկելով «բաց և ժողովրդավարական» խորհրդակցություններ անցկացնել։

Ավելի վաղ ՈՒԵՖԱ-ն՝ Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միությունը, սպառնացել էր բոյկոտել ՖԻՖԱ-ի մրցաշարերը, այդ թվում՝ Աշխարհի առաջնությունը, եթե կազմակերպության նախագահ Ջաննի Ինֆանտինոն իրականացնի Աշխարհի առաջնության բաժնեմասերի վաճառքի ծրագիրը։

ՈՒԵՖԱ-ի հայտարարությունից կարճ ժամանակ անց ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ը (Հյուսիսամերիկյան, կենտրոնամերիկյան և կարիբյան ֆուտբոլային ասոցիացիաների կոնֆեդերացիա) նույնպես հայտնել է ծրագրի դեմ իր միաձայն դիրքորոշումը։

ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր Արթուր Սարգսյանի խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու վերաբերյալ «Հայաստան» դաշինքը հայտարարություն է տարածել։

«2026 թվականի հուլիսի 30-ին դատարանը մերժեց ԱԺ 8-րդ և 9-րդ գումարումների պատգամավոր Արթուր Սարգսյանի խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու պաշտպանների միջնորդությունը։  Առանց որևէ փաստարկված իրավական հիմնավորման, կոպտորեն հակասելով Սահմանադրական դատարանի 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ի որոշմանը, դատարանը Արթուր Սարգսյանի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոցը երկարաձգեց ևս մեկ ամսով։ Այսպիսով, ժողովրդի կողմից ընտրված պատգամավորը զրկված է իր սահմանադրական պարտավորություններն ազատ իրացնելու հնարավորությունից։ Սա ոչ  միայն առանձին պատգամավորի իրավունքների, այլև Ազգային ժողովի լիարժեք գործունեության և հազարավոր քաղաքացիների կամարտահայտության և ընտրական իրավունքի կոպիտ ոտնահարում է։

Ըստ այդմ․ «Հայաստան» դաշինքը հայտարարում է․

1. Արթուր Սարգսյանը քաղաքական պատանդ է։ Նրա նկատմամբ իրականացվող քաղաքական հետապնդման նպատակը նրա պատգամավորական գործունեությունը կաթվածահար անելն է, ընդդիմադիր ձայնը լռեցնելը և քաղաքական հաշվեհարդարը շարունակելը։
2. Արթուր Սարգսյանը, 18 Արդարների գործով անցնող բոլոր մեղադրյալները, ինչպես նաև բոլոր քաղաքական բանտարկյալները պետք է անհապաղ ազատ արձակվեն։
3. Օրենքի և սահամանադրականության այս աննախադեպ ոտնահարման վերաբերյալ մեր բողոք-ահազանգը փոխանցելու ենք մեր միջազգային գործընկերներին՝ ակնկալելով նրանց համարժեք գնահատականը»,- ասված է հայտարարության մեջ։

Anthropic ընկերությունը հայտարարել է, որ կիբեռանվտանգության փորձարկումների ընթացքում իր Claude արհեստական բանականության (AI) որոշ մոդելներ ներթափանցել են երեք ընկերությունների համակարգեր․ գրում է Reuters գործակալությունը։ 

Հայտարարությունը հնչել է մի քանի օր անց այն բանից հետո, երբ Anthropic-ի մրցակից OpenAI ընկերությունը հայտնեց, որ իր AI մոդելներն անվտանգության փորձարկումների ժամանակ «աննախադեպ» կերպով դուրս են եկել վերահսկողությունից և կոտրել են մեկ այլ ստարտափի համակարգեր։

Նոր միջադեպը տեղի է ունեցել տեխնիկական սխալի հետևանքով, որի պատճառով Anthropic-ի մոդելներն ակամայից ստացել են հասանելոիություն բաց ինտերնետին։ Ըստ հրապարակման՝ սա տարբերվում է OpenAI-ի դեպքից, որտեղ AI մոդելն ինքնուրույն հայտնաբերել և օգտագործել է նախկինում անհայտ անվտանգային թերություն՝ համացանցին հասանելիություն ստանալու նպատակով։

Հիշեցնենք, որ OpenAI-ի մոդելների վերահսկողությունից դուրս գալու ֆոնին ԱՄՆ օրենսդիրները ներկայացրել են AI-ի արտակարգ անջատման մեխանիզմ ստեղծելու մասին օրինագիծ։

ԱՄՆ իշխանությունները և նրանց նախաձեռնությամբ ստեղծված «Խաղաղության խորհրդի» ներկայացուցիչները կարծում են, որ պաղեստինյան արմատական ՀԱՄԱՍ շարժման կողմից վերահսկվող ոստիկանական ուժերը առաջիկա 2 շաբաթում կսկսեն զենքերը փոխանցել Գազայի ժամանակավոր իշխանությանը․ տեղեկացնում է Associated Press-ը՝ հղում անելով աղբյուրներին:

ԱՄՆ պաշտոնյաները լավատեսորեն են տրամադրված Գազայի խաղաղության համաձայնագրի երկրորդ փուլի արագ իրականացման հեռանկարների նկատմամբ:

Սակայն, առայժմ քննարկվում է միայն ՀԱՄԱՍ-ի կողմից վերահսկվող ոստիկանական ուժերի հարցը։ Դրա հիմնական ստորաբաժանումների զինաթափման, այդ թվում՝ ծանր զենքի փոխանցման ժամանակացույցն անորոշ է: ԱՄՆ պաշտոնյաների և «Խաղաղության խորհրդի» առանձին գնահատականների համաձայն՝ այս գործընթացը կարող է տևել 200-ից 350 օր:

Axios-ը հինգշաբթի հաղորդել էր, որ  համաձայնագրով նախատեսվում է առաջիկա 7-8 ամսում մի շարք քայլեր ձեռնարկել, մասնավորապես՝ ոչնչացնել ՀԱՄԱՍ-ի կողմից զենքի արտադրության համար օգտագործվող թունելներն ու օբյեկտները։

Ավելի վաղ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել էր, որ Վաշինգտոնի նախաձեռնությամբ ստեղծված «Խաղաղության խորհուրդը» պայմանավորվել է ՀԱՄԱՍ-ի և Գազայի մյուս զինված խմբավորումների լիակատար զինաթափման մասին։ ԱՄՆ նախագահը նաև հայտարարել էր, որ այդ դեպքում իսրայելական ուժերը դուրս կգան Գազայից:

Հունվար-հունիս ամիսներին Ռուսաստանում հայկական կոնյակների մանրածախ վաճառքը տարեկան կտրվածքով նվազել է 12.2%-ով՝ հասնելով 1.37 միլիոն դեկալիտրի (դալ): Սա բխում է Коммерсантъ-ին տրամադրված շուկայի մասնակիցների տվյալներից:

Կոնյակի ընդհանուր պահանջարկի մեջ Հայաստանի բաժինը կազմել է 20%, ինչը տարեկան կտրվածքով 1.7 տոկոսային կետով անկում է: Սա պայմանավորված է «Ռոսպոտրեբնադզորի» կողմից երեք հայ արտադրողների արտադրանքի վաճառքի դադարեցմամբ և դիստրիբյուտորների կողմից ինքնասահմանված սահմանափակումներով, որոնք նախապես կրճատում են իրենց բաժինը հայկական արտադրանքի մեջ:

Շուկայի մասնակիցների տվյալներով՝ հայկական գինու վաճառքը նույն ամիսներին տարեկան կտրվածքով նվազել է 11.8%-ով՝ հասնելով 239,650 դեկալիտրի, իսկ հունիսին՝ 18.9%-ով՝ հասնելով 33,800 դեկալիտրի:

Շուկայի մասնակիցների գնահատականների համաձայն՝ 2026 թվականի առաջին կիսամյակում կոնյակի վաճառքը (բացառությամբ ֆրանսիականի) տարեկան կտրվածքով նվազել է 4.6%-ով՝ հասնելով 6.85 միլիոն դեկալիտրի, մինչդեռ ոչ ալկոհոլային գինու վաճառքը նվազել է 3.7%-ով՝ հասնելով 28.63 միլիոն դեկալիտրի: Ռուսական կոնյակի պահանջարկը նվազել է 3.4%-ով՝ հասնելով 4.46 միլիոն դեկալիտրի, իսկ ոչ ալկոհոլային գինու պահանջարկը՝ 4.9%-ով՝ հասնելով 17.02 միլիոն դեկալիտրի:

ՌԴ տնտեսական զարգացման նախարար Մաքսիմ Ռեշետնիկովը հայտարարել է, որ Հայաստանից մատակարարումների փոխարինումը դժվարություններ չի ստեղծի Ռուսաստանի համար։ «Այնուամենայնիվ, եթե գնահատենք այս մատակարարումները Միության մյուս երկրների շուկաների վրա դրանց տնտեսական ազդեցության տեսանկյունից, դրանց նշանակությունը չի կարող նշանակալի համարվել։ Ռուսաստանի և աշխարհի միջև առևտրի ընդհանուր շրջանառության մեջ Հայաստանի բաժինը չի գերազանցում 0.9%-ը։ ԵԱՏՄ մյուս երկրների համար այս ցուցանիշն ավելի ցածր է (Բելառուսի համար՝ 0.3%, Ղազախստանի համար՝ 0.05%, Ղրղզստանի համար՝ 0.02%)։ Մեզ համար դժվար չի լինի փոխարինել հայկական մատակարարումները», – լրագրողներին ասել է նա՝ մեկնաբանելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությունը, որ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններին այլընտրանք է փնտրում ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական առումով։

«Հարավկովկասյան երկաթուղու մասին ՀՀ վարչապետի հայտարարություններն առիթ են հիշեցնելու այն նշանակալի առավելությունների մասին, որոնք երկրի տնտեսությունը ստանում է ԵԱՏՄ-ին ընդհանուր առմամբ և Ռուսաստանի Դաշնության հետ առևտրի միջոցով», – նշել է նախարարը և հավելել, որ ԵԱՏՄ պահանջներին համապատասխանող հայկական ապրանքներն անարգել մուտք են ստանում Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի շուկաներ։

Նրա խոսքով՝ ԵԱՏՄ-ին անդամակցության ընթացքում (2015-ից մինչև 2025 թվականը) հայկական արտահանումը Միության երկրներ աճել է ավելի քան 13 անգամ՝ 240 միլիոն դոլարից հասնելով 3.2 միլիարդ դոլարի։ Հայկական ավանդական արտահանման ավելի քան 80%-ը՝ սննդամթերք, գյուղատնտեսական արտադրանք և ալկոհոլ, առաքվում է ԵԱՏՄ երկրներ։ Միությանն ինտեգրումը պաշտպանում է հայ արտադրողներին. որակի և լոգիստիկայի միասնական պահանջների շնորհիվ՝ այս ապրանքները շարունակում են պահանջարկ ունենալ Միության ներսում։ Չնայած այլընտրանքային շուկաներ մուտք գործելը պահանջում է արտադրական շղթաների երկարատև վերակառուցում և կրում է բարձր առևտրային ռիսկեր, նա հավելել է, որ ԵԱՏՄ-ն ոչ միայն վաճառքի հիմնական շուկա է, այլև՝ հայկական տնտեսության համար անհրաժեշտ ռեսուրսների հիմնական մատակարարը։ «Միության ընդհանուր գազի շուկայի շրջանակներում Ռուսաստանը Հայաստանին գազ է մատակարարում 177.5 դոլարով հազար խորանարդ մետրի համար», – նշել է նախարարը։

«Եվ եթե համեմատեք գինը ներկայիս «եվրոպական» գազի գների հետ, որոնք ներկայումս գերազանցում են 600 դոլարը հազար խորանարդ մետրի համար, ապա դա այլ կերպ, քան սուբսիդիա, չի կարելի անվանել։ Այս գումարը կազմում է տարեկան մոտ 1 միլիարդ դոլար։ Հավանական չէ, որ Միությունից դուրս որևէ մեկը կարողանա Հայաստանին նման պայմաններ առաջարկել», – ընդգծեցլ է Ռեշետնիկովը։

Տնտեսական զարգացման նախարարությունը հավելել է, որ, փորձագիտական գնահատականների համաձայն, եթե Հայաստանը կորցնի ԵԱՏՄ շուկա մուտքը որպես լիիրավ անդամ, նրա արտահանումը Միության երկրներ կնվազի ավելի քան 60%-ով (3,2 միլիարդ դոլարից մինչև 2 միլիարդ դոլար)։ Սա տեղի կունենա մաքսային և այլ տեսակի սահմանային վերահսկողության վերականգնման, ապրանքների համար հայկական փաստաթղթերի ավտոմատ ճանաչման դադարեցման և լոգիստիկ ծախսերի աճի շնորհիվ։ Իսկ գազի մաքսատուրքերի (30%) նվազեցման շնորհիվ՝ Հայաստանը տարեկան խնայում է 120 միլիոն դոլար։