Քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Իրանի դասերը․
Ինչի՞ սովորեցրեց մեզ Իրանը։ Ի՞նչ էին մեզ ասում 8 տարի շարունակ մեր տնայնագործ «փորձագետներն» ու բլոգերները, որոնք ո՛չ կրթություն ունեն, ո՛չ էլ միջազգային հարաբերությունների փորձ։ Եվ ի՞նչ ենք մենք տեսնում իրականում։
1. Մեզ ասում էին, որ մեր անվտանգությունը կապահովի Թրամփը, նրա WhatsApp-ի համարը։ Իրականությունը. Թրամփն աշնանը կպարտվի ընտրություններում և իմպիչմենտի միջոցով պաշտոնանկ կարվի։ Դրա հավանականությունը մոտ 70% է։ Եվ հետո ոչ ոք չի հիշի, թե ինչ էր մեզ խոստանում Թրամփը, երբ միջանցքն անցնի Թուրքիայի և Ադրբեջանի ձեռքը։
2. Մեզ ասում էին, որ ԱՄՆ-ն կկարողանա ապահովել մեր անվտանգությունը զուտ մեր տարածքում իր ներկայությամբ։ Նայե՛ք Պարսից ծոցում գտնվող ամերիկյան 13 բազաներին, որտեղից տարհանվել են ամերիկացի զինվորները։ Նայե՛ք Քուվեյթի, Օմանի, Էմիրությունների, Բահրեյնի, Քաթարի, Սաուդյան Արաբիայի ռմբակոծություններին։ Նրանք ԱՄՆ-ի պաշտոնական դաշնակիցներն են։ Եվ ի՞նչ, ամերիկացիները կարողացա՞ն պաշտպանել նրանց։
3. Մեզ ասում էին, որ Մեղրիում ԱՄՆ-ի տնտեսական շահերն ու ներդրումները մեզ խաղաղություն կբերեն։ Որ ԱՄՆ-ի բիզնեսն ու ներդրումները կայունություն կբերեն։ Դուք շատ լավ տեսնում եք, թե ինչպես են բոցավառվում Պարսից ծոցի նավթային օբյեկտները, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմում է 523 միլիարդ դոլար (ըստ 2023 թ. տվյալների)։ Դե ինչ, Ծոցի պետությունները կարողացա՞ն պաշտպանել այդ ներդրումները, այդ 523 միլիարդ դոլարը։
4. Մեզ ասում էին, որ մեզ կպաշտպանի միջազգային օրենքն ու միջազգային հանրությունը։ ԱՄՆ նախագահը և նրա վարչակազմը հայտարարեցին, որ միջազգային օրենք գոյություն չունի։ Շնորհավորում եմ։ Այդ դեպքում այն ինչպե՞ս է մեզ պաշտպանելու։
5. Մեզ ասում էին, որ Հայաստանի միջազգայնորեն ճանաչված սահմանները կպաշտպանեն մեզ, քանի որ սա Արցախը չէ, որը միջազգայնորեն ճանաչված չէր։ Լիբանանում ամեն օր մոտ 300 անմեղ մարդ է զոհվում՝ կանայք, երեխաներ, բժիշկներ, լրագրողներ, նորածիններ՝ հարավային Լիբանանի տարածք Իսրայելի բարբարոսական ռմբակոծության և ներխուժման հետևանքով։ Ավելի քան մեկ միլիոն մարդ փախստական է դարձել։ Եվ ի՞նչ, Լիբանանը միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններ չունե՞ր։ Բա ինչո՞ւ դրանք չպաշտպանեցին Լիբանանին։ Պաղեստինի մասին մենք արդեն չենք էլ խոսում. 80,000 սպանված կանայք ու երեխաներ, իսկ քաղաքակիրթ Արևմուտքը շարունակում է լռել պաղեստինցիների ցեղասպանության մասին և ցրում է բողոքի ցույցերն ամբողջ Եվրոպայում։ Իսկ Պաղեստինը ՄԱԿ-ի 1947 թ. բանաձևով միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններ չունի՞։
6. Մեզ ասում էին, որ երբ մենք Մեղրին հանձնեցինք որպես Զանգեզուրի միջանցք, մենք չկորցրեցինք մեր ինքնիշխանությունը Մեղրիի նկատմամբ, որ պահպանվելու են Հայաստանի օրենքները։ Դուք աշխարհում գիտե՞ք ևս մեկ նման պետություն, որն իր տարածքը 100 տարով հանձնում է օտարերկրյա վերահսկողության տակ, այն էլ՝ սեփականության 74%-ը։ Նրանց համար, ովքեր կարդալ գիտեն, կցում եմ մեջբերում Օքսֆորդի հանրագիտարանից այն մասին, թե ինչ է ինքնիշխանությունը. դա «գերագույն իշխանությունն է տվյալ տարածքում» և «բացառիկ վերահսկողությունը տվյալ տարածքի նկատմամբ»՝ զերծ արտաքին միջամտությունից։ Դե ո՞ւր է ձեր ինքնիշխանությունը, երբ դուք 100 տարով այլ պետությանը զիջեցիք ձեր սեփականության 74%-ը։ Որտե՞ղ է այստեղ ինքնիշխանությունը։
Իսկ գուցե մեր բլոգեր-քարոզիչներին, «եվրոբիսեդկաների» վերլուծաբաններին արժե պարզապես անկեղծորե՞ն ասել. «Տղե՛րք, մեզ շատ փող են տալիս, և այդ փողի դիմաց մենք կասենք այն ամենը, ինչ պետք է։ Մենք կզոհաբերենք ցանկացած բան՝ թե՛ Արցախը, թե՛ Մեղրին, թե՛ մեր եկեղեցիները, թե՛ մեր ժողովրդին, թե՛ մեր սեփական երեխաներին, և եթե պետք լինի՝ մեր սեփական շալվարներն էլ կհանենք, միայն թե դոլարները հոսեն մեր բանկային հաշիվներին»։ Այդպես շատ ավելի ազնիվ կլիներ»։
