ԿԳՄՍ նախարարության, արհեստական բանականության ոլորտի առաջատար OpenAI-ի և Firebird ընկերությունների համագործակցությամբ ՀՀ դպրոցներն ու բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները հասանելիություն կստանան ChatGPT Edu և Codex հարթակներին՝ սեպտեմբերից ստանալով 50.000 կրթական բաժանորդագրություն:
Համապատասխան փաստաթուղթն այսօր ստորագրել են ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և Firebird ընկերության համահիմնադիր Ալեքսանդր Եսայանը: Հանդիպմանն առցանց միացել է OpenAI առաջատար միջազգային տեխնոլոգիական ընկերության «Education for Countries» նախաձեռնության ղեկավար Ջեյնա Դևանին։ Միջոցառմանը ներկա են եղել նաև ԲՏԱ նախարար Մխիթար Հայրապետյանը, ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Արաքսիա Սվաջյանը, ԱՄՆ-ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Նարեկ Մկրտչյանը:
Համագործակցության շրջանակում Հայաստանին նախատեսվում է տրամադրել 50.000 կրթական բաժանորդագրություն. այս թիվը հետագայում կմեծանա։ Արդյունքում՝ OpenAI-ի ChatGPT Edu հարթակի և Codex-ի հնարավորությունները հասանելի կդառնան ՀՀ կրթական, ինժեներական և գիտահետազոտական համայնքների համար։
Ողջունելով ներկաներին՝ ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը կարևորել է նախաձեռնությունը՝ ընդգծելով, որ այն կրթական համակարգի համար ապահովում է արհեստական բանականության գործիքակազմի հասանելիության նոր մակարդակ և որակ։
Նախարարը նշել է, որ կրթական համակարգում վերջին տարիներին հետևողականորեն ընդլայնվում են արհեստական բանականության կիրառմանն ու արհեստական բանականության գրագիտության զարգացմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Արդեն հաջողությամբ իրականացվում են մի շարք ծրագրեր գործընկեր կազմակերպությունների հետ համագործակցությամբ, այդ թվում՝ «Արհեստական բանականության սերունդ» ծրագիրն ավագ դպրոցների համար, ինչպես նաև Step AI ծրագիրը։ Ավագ դպրոցներում ձևավորվում են կարևոր հնարավորություններ՝ արհեստական բանականության ոլորտում մասնագիտական կողմնորոշման և հետագա կրթության համար։
«Արհեստական բանականությունն արդեն մեր իրականության մասն է, և կրթական համակարգն ամբողջ աշխարհում կանգնած է այս նոր իրականության հետ արդյունավետ առնչվելու խնդրի առաջ։ Այս նախաձեռնությունը հենց դրա մասին է»,- նշել է Ժաննա Անդրեասյանը։
Նրա խոսքով՝ այսօր հայտարարվող համագործակցության շնորհիվ հնարավորություն է ստեղծվում համակարգված ձևով կրթության ոլորտում ներդնել արհեստական բանականության գործիքակազմ, որը մի կողմից կընդլայնի ԱԲ գրագիտությունը, մյուս կողմից կրթական գործընթացները կդարձնի ավելի արդյունավետ՝ սովորելը վերածելով որակյալ փորձառության։
Ժաննա Անդրեասյանը շնորհակալություն է հայտնել գործընկերներին՝ առանձնահատուկ ընդգծելով Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության ներգրավվածությունն ու մասնագիտական աջակցությունը, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանի դերակատարությունը՝ համագործակցությունն իրականություն դարձնելու առումով։
Նախարարը շնորհակալություն է հայտնել նաև Firebird ընկերությանը՝ նշելով, որ նախաձեռնությունը տեխնոլոգիական ոլորտում պետություն–մասնավոր արդյունավետ գործընկերության դրական օրինակ է։ Նրա խոսքով՝ ծրագրի առաջին փուլը ֆինանսավորվում է մասնավոր հատվածի կողմից, ինչը պետությանը հնարավորություն է տալիս փորձարկման ընթացքում գնահատել արդյունավետությունը և նախապատրաստել հետագա ամբողջական ներդրումը։
«Նոր հարթակները կրթական հաստատություններին հնարավորություն կտան օգտվելու առաջադեմ արհեստական բանականության գործիքներից, որոնք համապատասխանում են տվյալների պաշտպանության, տեղեկատվական անվտանգության և կառավարման բարձր չափանիշներին։ Նոր գործիքակազմը ուսուցիչներին և դասախոսներին կօգնի ավելի արդյունավետ կազմակերպել դասերի պլանավորումը, կրթական ծրագրերի կազմումը և սովորողների անհատական կարիքների հասցեագրումը։ Միևնույն ժամանակ, սովորողների համար կբացվեն նոր հնարավորություններ տեղեկատվության որոնման, վերլուծության, տվյալների կիրառման և հետազոտական աշխատանքի ուղղություններով՝ զարգացնելով քննադատական մտածողությունը, ինքնուրույն ուսումնառության հմտությունները։ Նոր հարթակները կօգնեն ավելի արդյունավետ կողմնորոշվել մեծ ծավալի թվային տեղեկատվության մեջ՝ ուսումնական գործընթացում արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը դարձնելով համակարգված և նպատակային»,- նշել է Ժաննա Անդրեասյանը՝ հավելելով, որ ծրագիրը նախատեսվում է ներդնել այս տարվա սեպտեմբերից, իսկ մինչ այդ կիրականացվեն անհրաժեշտ նախապատրաստական աշխատանքները։
ChatGPT Edu հարթակը ChatGPT-ի կրթական հաստատությունների համար նախատեսված տարբերակն է, որը դպրոցներին և բուհերին հնարավորություն է տալիս կիրառելու առաջադեմ արհեստական բանականության գործիքներ, ներառյալ՝ Codex-ի նման գործառույթներ՝ ապահովելով տվյալների պաշտպանության, տեղեկատվական անվտանգության և կառավարման բարձր չափանիշներ։ Բարձրագույն կրթության համակարգում հարթակից կկարողանան օգտվել թե՛ դասախոսները, թե՛ ուսանողները, իսկ հանրակրթության ոլորտում այն հասանելի կլինի բոլոր ուսուցիչներին և ավագ դպրոցի սովորողներին։
Firebird ընկերության համահիմնադիր Ալեքսանդր Եսայանի համոզմամբ՝ կրթության մեջ կատարվող ներդրումներն ամենակարևորն են ԱԲ դարաշրջանում․ «Տեխնոլոգիաների ապագան այնպիսի բան չէ, որը գալու է ինչ-որ հեռավոր ապագայում․ այն ձևավորվում է հենց այսօր՝ դպրոցներում, համալսարաններում և գիտահետազոտական համայնքներում։ Հայաստանը բացառիկ տաղանդներ ունի, և ուսանողներին, դասախոսներին ու հետազոտողներին աշխարհի ամենաառաջադեմ ԱԲ գործիքների հասանելիությամբ ապահովելը կձևավորի նորարարների նոր սերունդ։ Այս նախաձեռնությունն առանձնահատուկ է դարձնում հենց դրա հիմքում ընկած համագործակցությունը։ Սա միայն տեխնոլոգիաների մասին չէ․ սա Հայաստանի ապագայի մասին է»:
Մամուլի ասուլիսին հեռավար ձևաչափով մասնակցող OpenAI առաջատար միջազգային տեխնոլոգիական ընկերության «Education for Countries» նախաձեռնության ղեկավար Ջեյնա Դևանին ներկայացրել է հարթակը՝ նշելով․ «Կրթությունն այն կարևորագույն ուղղություններից է, որի միջոցով արհեստական բանականությունը կարող է ընդլայնել հնարավորությունները։ ԿԳՄՍ նախարարության և Firebird-ի հետ համագործակցության միջոցով մենք նպաստում ենք, որպեսզի ChatGPT Edu-ն հասանելի դառնա երկրի ուսանողներին, մանկավարժներին և հետազոտողներին՝ ապահովելով անվտանգ, ստեղծարար և արդյունավետ կերպով կիրառվող առաջադեմ ԱԲ գործիքների հասանելիություն։ Հայաստանն ունի հզոր մարդկային ներուժ և զարգացող թվային ենթակառուցվածք, և այս նախաձեռնությունը կարող է նպաստել ԱԲ գրագիտությամբ օժտված նորարարների հաջորդ սերնդի ձևավորմանը»։
Միաժամանակ, նախաձեռնության հաջող իրականացման համար առանցքային նշանակություն ունեն էթիկայի նորմերի պահպանումը, տվյալների պատասխանատու օգտագործումը։ Այս համատեքստում հատուկ ուշադրություն կդարձվի թվային գրագիտության բարձրացմանը, ԱԲ գործիքների ճիշտ կիրառման մշակույթի ձևավորմանը և կրթական միջավայրում թվային անվտանգությանը։
Նախաձեռնության մեկնարկային փուլում՝ 2026-2027 ուսումնական տարում, ChatGPT Edu-ի հասանելիությունը կապահովվի «Firebird» ընկերության ֆինանսավորմամբ։ Ծրագրի արդյունավետության և կրթական արդյունքների վրա ազդեցության գնահատումից հետո կդիտարկվի ծրագրի պետական ֆինանսավորման հնարավորությունը՝ համակարգն ընդգրկելով ազգային կրթական համակարգում որպես կայուն և մասշտաբային բաղադրիչ։
