Հայաստանի կենսաբազմազանության պահպանման օրակարգը COP17-ին ընդառաջ

Հայաստանի կենսաբազմազանության պահպանման օրակարգը COP17-ին ընդառաջ

ge.boell.org, Ին­գա Զա­րա­ֆյան, Վիկ­տո­րյա Բուռ­նա­զյան

2026թ. հոկտեմբերին Հայաստանը կհյուրընկալի ՄԱԿ-ի կենսաբազմազանության կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողովը՝ COP 17-ը: Սա պատմական իրադարձություն է, երբ կքննարկվեն Կունմին-Մոնրեալի շրջանակի «Գլոբալ վերանայման » (Global Review) մեխանիզմների վերաբերյալ:

Այս նպատակով Հայաստանը մշակել է Ազգային ռազմավարություն և գործողությունների պլան՝ ուղղված գլոբալ նպատակի իրականացմանը՝ մինչև 2030 թ-ն ապահովել Երկիր մոլորակի ցամաքային և քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերի առնվազն 30%-ի արդյունավետ պահպանումը: Այս նպատակին հասնելու ճանապարհին Հայաստանը բախվում է բազմաթիվ մարտահրավերների՝ հանքարդյունաբերության և էներգետիկայի ոլորտների բիզնեսի շահերի բախման, անտառի և այլ կենսառեսուրսների վերաբերյալ վստահել ի տվյալների բացակայության, գենետիկ ռեսուրսների անբավարար վերահսկողության ։

Հոդվածում ուսումնասիրվել են Հայաստանի ստանձնած միջազգային պարտավորությունները: Վերլուծվել է հանքարդյունաբերության, փոքր ՀԷԿ-երի և անտառահատումների ազդեցությունը էկոհամակարգերի վրա, ընդգծվել են օրենսդրական բացերն ու քաղաքական կամքի անհրաժեշտությունը կենսաբազմազանության պահպանության համար։

Ուսումնասիրությունը՝ այստեղ։

Այս հոդվածում արտահայտված մտքերը հեղինակինն են և չեն արտահայտում Հայնրիխ Բյոլ հիմնադրամի Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի երևանյան գրասենյակի տեսակետը։

Ապրիլ 13, 2026 at 15:42

Հայաստանը մտնում է տնտեսական զարգացման նոր շրջափուլ՝ պայմանավորված Ադրբեջանի հետ հաստատված խաղաղությամբ. Փաշինյան

Հայաստանը մտնում է տնտեսական զարգացման բոլորովին նոր շրջափուլ, ինչը կապված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղության հետ։ «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ խոշոր գործարարների հետ հանդիպման ժամանակ այս մասին ասել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

«Մենք առաջիկայում մեծ իրադարձություններ ենք սպասում, որը կապված է առաջին հերթին TRIPP նախագծի գործարկման հետ, որը էական է նրանով, որ Հայաստանի Հանրապետությունն ի վերջո ամբողջական դուրս է բերելու շրջափակման վիճակից: Բայց, ըստ էության, այսօր էլ է Հայաստանը հաղթահարել շրջափակումը, որովհետև գիտեք, որ Ադրբեջանի տարածքով դեպի Հայաստան հնարավոր է իրականացնել երկաթուղային բեռնափոխադրումներ և իրականացվում են, բայց ուզում եմ ասել նաև, որ արտահանումներ ևս հնարավոր է իրականացնել երկաթուղով, իհարկե, Վրաստանի տարածքով, մինչ մենք Ադրբեջանի հետ առաջին հերթին TRIPP նախագծի շրջանակներում երկաթուղին կբացենք: Սա շատ կարևոր է և քաղաքական պայմանավորվածությունը հետևյալն է, որ այդ երկաթուղին երբեք չի փակվելու։ Այսինքն՝ դա և՛ ներմուծման, և՛ արտահանման հուսալի ուղի է»,-ասել է վարչապետը։

Վարչապետը նշել է, որ 2018 թվականից մինչ օրս, իրական գնահատականներով, Հայաստանի համախառն ներքին արդյունքը 53%-ի աճ է ունեցել և մեր երկրի տնտեսությունը հասել մի կետի, որտեղ արդեն բիզնես-բիզնես, պետություն-բիզնես, պետություն–աշխատող, աշխատող–գործատու հարաբերությունները պետք է զարգանան նորովի։ Այս առումով, վարչապետը կարևորել է այսօրվա հանդիպումը՝ նմանատիպ հարցեր քննարկելու, գործարարների նկատառումները լսելու համար։

«Եվս մեկ անգամ ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել բոլորիդ՝ մեր երկրում տեղի ունեցած այս փոփոխությունների համար, որովհետև կան ոլորտներ և ընկերություններ, որոնց դերը Հայաստանի Հանրապետությունում դժվար է գերագնահատել։ Շատ կարևոր է, որ այդ ընկերությունները նաև նոր մենթալիտետ, նոր մտածողություն, նոր կուլտուրա են բերում Հայաստանի Հանրապետություն, ինչն իրականում ամենակարևոր կապիտալն է, նոր տարածքներ է բացում՝ գործունեության նոր ոլորտներ, նոր դաշտեր մտնելու համար։ Ես համարում եմ, որ Հայաստանի Հանրապետությունն այսօր իր առաջ ունի հորիզոններ, որոնք ընդհանրապես պատմության ընթացքում չի ունեցել։ Հայաստանն իր պատմության ընթացքում չի ունեցել այսպիսի աննախադեպ հնարավորությունների ժամանակաշրջան։ Մեզ հարկավոր է կարողանալ այս իրավիճակը շարունակական, անընդհատ օգտագործել։ Ակնհայտ է, որ Կառավարությունն առանց տնտեսության մեջ առանցքային դերակատարում ունեցողների և տնտեսության իրական հատվածի դա չի կարող անել և ընդամենը այսօր շնորհակալություն հայտնելուց բացի, ես ուզում եմ բոլորիդ ուշադրությունը հրավիրել այս իրավիճակի վրա, սա է, ըստ էության, իմ հիմնական ուղերձը»,-ասել է Նիկոլ Փաշինյանը։

Մոսկվան հույս ունի շարունակել կոնտակտները Հունգարիայի նոր ղեկավարության հետ


Քաղաքականություն


Մոսկվան հույս ունի շարունակել կոնտակտները Հունգարիայի նոր ղեկավարության հետ. հայտարարել է ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը՝ անդրադառնալով Հունգարիայում կայացած խորհրդարանական ընտրություններին։

«Հունգարացիները կատարել են իրենց ընտրությունը, և Ռուսաստանը հարգում է այն։ Մենք հույս ունենք, որ կշարունակենք մեր շատ գործնական կոնտակտները Հունգարիայի նոր ղեկավարության հետ։ Մենք լսել ենք հայտարարություններ՝ առավել ևս՝ երկխոսություն վարելու պատրաստակամության մասին»,- ասել է Պեսկովը լրագրողներին։

Պեսկովն անդրադարձել է նաև «Դրուժբա» նավթամուղի հետագա ճակատագրին. «Այդ մասին պետք է հարցնեք Հունգարիային և Եվրոպայում մեկ ուրիշին»,-ասել է Պեսկովը։ Նա ավելացրել է, որ Ռուսաստանը եղել է և կմնա աշխարհի ամենահուսալի էներգակիրների մատակարարներից մեկը։



XChat․ Մասկը նոր ու գրավիչ մեսենջեր է թողարկում


Իլոն Մասկը հայտարարել է X սոցիալական ցանցի հիման վրա XChat հավելվածի թողարկման մասին: Հավելվածը App Store-ում կթողարկվի ապրիլի 17-ին։ Ծառայությունը խոստանում…

ՔՊ–ական պատգամավորներ Արման Եղոյանն ու Տաթևիկ Գասպարյանը գործուղվում են Խորվաթիա

Ընդունել ի գիտություն, որ գործուղման հետ կապված բոլոր ծախսերի վճարումը կատարում է հրավիրող կողմը… Top of Form

Փրկարարները Ծաղկահովիտ գյուղի տներից մեկին կից օժանդակ շինությունից հեռացրել են մոտ 50 տոննա ջուր

Ապրիլի 13-ին՝ ժամը 10։46-ին, Արագածոտնի մարզային օպերատիվ կառավարման կենտրոն…

Վրաստանը ժամանակավորապես փակել է Հայաստանի հետ սահմանային անցակետերից մեկի ճանապարհը

Վրաստանում օդերևութաբանական բարդ պայմանների պատճառով ժամանակավորապես փակել են Հայաստանի հետ սահմանային անցակետերից մեկի ճանապարհը․ հայտնում է Վրաստանի ավտոճանապարհների դեպարտամենտը։

«Մասնավորապես, բքի և վատ տեսանելիության պատճառով սահմանափակումը գործում է ներպետական նշանակության ավտոճանապարհի՝ Փարցխիսի-Մանգլիսի-Ծալկա-Նինոծմինդա հատվածի 94-ից 110 կմ (Փարավանի լեռնանցք) հատվածում: Հետևաբար, այս պահին փակ է երթևեկությունը դեպի «Նինոծմինդա» -«Բավրա» անցակետ»,- ասված է հայտարարության մեջ։

Փաշինյանի որոշմամբ Արման Սարոյանի նոր նշանակելը հերթական ոտնձգություն է Եկեղեցու և Վեհափառի նկատմամբ․ Մայր ԱթոռԱՊՐ 13, 2026 11:50

Փաշինյանի որոշմամբ Արման Սարոյանի նոր նշանակելը հերթական ոտնձգություն է Եկեղեցու և Վեհափառի նկատմամբ․ Մայր ԱթոռԱՊՐ 13, 2026 11:50

Ի վերջո, մեզ հաջողվեց հասնել արդյունքի, թեև դա հեշտ չտրվեց


Սպորտ


«Ինտերի» գլխավոր մարզիչ Կրիստիան Կիվուն մեկնաբանել է Ա Սերիայի 32-րդ տուրում «Կոմոյի» նկատմամբ արտագնա խաղում տարած կամային հաղթանակը 4:3 հաշվով:

«Հեշտ չէր, և մենք սպասում էինք դրան: Խաղում էինք մի թիմի դեմ, որը պայքարում է կարևոր նպատակների համար, և առաջին խաղակեսում նրանք դա ակնհայտորեն ցույց տվեցին։ Մեզ համար դժվար էր դուրս գալ ճնշման տակից, բացի այդ, պաշտպանությունում կոշտությունը չէր բավականացնում։ Մենք կարևոր գոլ խփեցինք՝ կրճատելով հաշվի տարբերությունը 0:2-ի ժամանակ, իսկ հետո երկրորդ խաղակեսում փոխեցինք մեր տրամադրվածությունը: Ի վերջո, մեզ հաջողվեց հասնել արդյունքի, թեև դա հեշտ չտրվեց:

Ինչ վերաբերում է ստանդարտ դիրքերից խփած գոլերին, ապա դա ամբողջ մարզչական շտաբի աշխատանքի արդյունքն է: Այսօր առավոտյան մենք մարզում ենք անցկացրել, որն ամբողջությամբ նվիրված էր ստանդարտներին. փորձեցինք առավելագույնս պատրաստվել՝ հասկանալով, որ գրագետ օգտագործման դեպքում դա հիանալի հնարավորություն է։ Սխալ կլիներ անտեսել նման մանրամասները՝ հաշվի առնելով, որ մենք ունենք հարվածների հիանալի իրացնողներ և երկրորդ հարկում ուժեղ խաղացողներ։

Այս հաղթանակը մեծ հասունության ցուցանիշ է։ Հնարավոր է, որ առաջին խաղակեսում մրցակցի ինտենսիվությունը մեզ զարմացրեց, բայց հետո մենք արձագանքեցինք որպես հասուն թիմ, որը պատրաստ է պայքարել արդյունքի համար մինչև վերջ։ Ես ուրախ եմ, որ մենք աստիճանաբար մոտենում ենք մեր նպատակին՝ Չեմպիոնների լիգայի ուղեգրի նվաճմանը։ Ընդ որում, մաթեմատիկորեն մենք դեռ չենք երաշխավորել մեր մասնակցությունը մրցաշարին»,- Կիվուի խոսքերն է մեջբերում Football Italia-ն:

Նշենք, որ Ա Սերիայի 32 տուրերից հետո «Ինտերը» 75 միավորով շարունակում է գլխավորել մրցաշարային աղյուսակը։ «Կոմոն» զբաղեցնում է հինգերորդ հորիզոնականը՝ իր ակտիվում ունենալով 58 միավոր: