Թուրքիան ձգտում է դառնալ երկիր, որը կկարողանա ինքնուրույն մշակել և կիրառել միջուկային էներգետիկայի տեխնոլոգիաներ՝ իր միջուկային ծրագրի ընդլայնմանը զուգընթաց, հայտնել է էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Ալփարսլան Բայրաքթարը, տեղեկացրել է Turkiye Today-ը։
Բայրաքթարը փոքր մոդուլային ռեակտորները (ՓՄՌ) բնութագրել է որպես միջուկային էներգետիկայի «երկրորդ դարաշրջան» և ներկայացրել է այս ոլորտում ներքին կարողություններ ձևավորելու Թուրքիայի հավակնությունները։
«Մենք ցանկանում ենք Թուրքիան դարձնել երկիր, որը կկարողանա այս նոր միջուկային էներգետիկայի դարաշրջանում օգտագործել սեփական էներգետիկ տեխնոլոգիաները և արտադրել սեփական ռեսուրսները, — հայտնել է Բայրաքթարը։ — Ես հավատում եմ, որ Թուրքիայի ինժեներական ներուժը բավարար է դրա համար։ Ներկայում այս ոլորտում շատ լուրջ աշխատանք է տարվում»։
«Աքքույու» ԱԷԿ-ը պատրաստվում է սկսել էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը
Միջուկային էներգետիկայի ոլորտում ներքին հնարավորությունների ընդլայնման ձգտումը դրսևորվում է այն ֆոնին, երբ Թուրքիան պատրաստվում է սկսել էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը «Աքքույու» ատոմակայանում։ Բայրաքթարը հայտնել է, որ կայանի առաջին ռեակտորում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը պետք է սկսվի առաջիկա մի քանի ամիսներին՝ նախագիծը բնութագրելով որպես 70-ամյա միջուկային երազանքի մարմնավորում։
«Աքքույուն» Թուրքիայի միջուկային էներգետիկայի զարգացման ավելի լայն ծրագրի մի մասն է, որը ներառում է երեք էլեկտրակայաններում 12 սովորական ռեակտոր։ 2050 թվականին մինչև 20 000 ՄՎտ միջուկային հզորության նպատակային ցուցանիշին հասնելու շրջանակում նախատեսվում է նաև ԱԷԿ-երի կառուցում Սինոպում և Թրակիայում։
«Աքքույուն» Թուրքիայի լայնածավալ միջուկային ընդլայնման ծրագրի մասն է, որը նպատակ ունի մինչև 2050 թվականը երեք էլեկտրակայաններում 12 սովորական ռեակտորի հաշվին հասնել 20 000 ՄՎտ միջուկային հզորության՝ ներառյալ Սինոպում և Թրակիայում նախատեսվող նախագծերը։
Ակնկալվում է, որ առնվազն 5 000 ՄՎտ կստացվի փոքր մոդուլային ռեակտորներից, ընդ որում՝ Անկարան ուսումնասիրում է միջազգային գործընկերության հնարավորություններն այս տեխնոլոգիան զարգացնելու համար։
Էներգետիկ անկախությունը մնում է առանցքային նպատակ
Նախարարն ընդգծել է, որ Թուրքիան զարգացնում է միջուկային էներգետիկան նավթի և բնական գազի ներքին արդյունահանման, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների և էներգաարդյունավետության բարձրացման միջոցառումների հետ մեկտեղ՝ ձգտելով վերջ տալ կախվածությանը արտասահմանյան էներգիայի աղբյուրներից։
Բայրաքթարն այդ կախվածությունից ազատվելը անվանել է առանցքային ազգային խնդիր՝ հիմնավորելով, որ ներքին ռեսուրսների վրա հենվելու ուժեղացումը կամրապնդի Թուրքիայի դիրքերը տնտեսական և ռազմավարական առումով։
«Ամբողջ աշխարհում էներգիայի սպառումը շարունակում է շատ արագ աճել, և կյանքն առանց էներգիայի անհնար է։ Նույնը վերաբերում է նաև մեր երկրին։ Հետևաբար, աճող պահանջարկի պատշաճ բավարարումը՝ սեփական ներքին ռեսուրսների, այլ ոչ թե արտաքին աղբյուրների հաշվին, մեզ համար շատ լուրջ տնտեսական օգուտ կապահովի», — նշել է Բայրաքթարը։
Նախարարը նաև Գաբարի նավթահանքը և Սաքարիայի գազային հանքավայրը «Աքքույուի» հետ մեկտեղ անվանել է Թուրքիայի համար «խաղի կանոններն արմատապես փոխող» նախագծեր։ Նրա խոսքով՝ ներքին արդյունահանման ծավալների աճը կարող է օգնել նվազեցնել արտերկրում գնվող բնական գազի արժեքը, որը երբեմն բավական թանկ է։