ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Սպիտակ տանն անցկացված ճեպազրույցի ժամանակ չափազանց դրական է գնահատել Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ բանակցությունների ընթացքը։ Ըստ ամերիկյան առաջնորդի՝ երկխոսությունն անցել է «շատ լավ», իսկ կողմերը բացառիկ միահամուռ են բազմամյա հակամարտությունն ավարտելու ցանկության մեջ։
«Լիովին հնարավոր է, որ մենք գործարք կնքենք։ Մենք գործ ունենք մարդկանց հետ, ովքեր շատ են ցանկանում պայմանավորվել, և հիմա մենք ստուգում ենք՝ արդյոք կարող ենք հասնել այնպիսի պայմանների, որոնք մեզ լիովին կբավարարեն»,- հայտարարել է Թրամփը լրագրողներին։
Միջուկային հարցը և ուրանի արտահանումը
Ճեպազրույցի գլխավոր սենսացիան դարձավ Թրամփի այն պնդումը, ըստ որի Թեհրանը սկզբունքային համաձայնություն է տվել միջուկային զենք ունենալուց հրաժարվելուն։ Ինչպես հայտնում է The Wall Street Journal-ը, նախագահն ընդգծել է. «Նրանք համաձայնել են դրան՝ ի թիվս այլ հարցերի»։
Աղբյուրների փոխանցմամբ՝ ապագա գործարքի հիմքը կդառնա Իրանից բարձր հարստացված ուրանի լայնածավալ տեղափոխումը ԱՄՆ։ Թրամփը հավանական է համարել, որ վերջնական համաձայնագիրը կարող է ստորագրվել դեռևս մինչև մայիսի 14–15-ը նախատեսված իր այցը Չինաստան։
Փոխըմբռնման հուշագիրը և պատժամիջոցների չեղարկումը
Axios պարբերականը բացահայտել է նախապատրաստվող փաստաթղթի մանրամասները։ Ակնկալվում է, որ ԱՄՆ-ն ու Իրանը կստորագրեն փոխըմբռնման կարճ հուշագիր, որը դե ֆակտո կամրագրի պատերազմական վիճակի դադարեցումը։ Նախագծի հիմնական կետերը ներառում են.
Իրանի կողմից ուրանի հարստացման լիակատար դադարեցում;
Ամերիկյան տնտեսական պատժամիջոցների փուլային չեղարկում;
Արտասահմանյան բանկերում իրանական սառեցված ակտիվների մի մասի ապասառեցում:
Համաձայնագրի տեխնիկական մանրամասները մշակելու համար կողմերը մտադիր են անցկացնել բանակցությունների լրացուցիչ 30-օրյա փուլ: Որպես հնարավոր հարթակներ դիտարկվում են Ժնևը կամ Իսլամաբադը:
«Ազատություն նախագծի» կասեցումը
Ի նշան մտադրությունների լրջության՝ Սպիտակ տունը գնացել է դեէսկալացիայի Հորմուզի նեղուցի գոտում: Չորեքշաբթի՝ մայիսի 6-ին, Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է «Ազատություն նախագիծ» գործողության կասեցման մասին:
Հիշեցնենք, որ գործողությունը մեկնարկել էր մայիսի 4-ի գիշերը և նպատակ ուներ ուժային ուղեկցում ապահովել առևտրային նավերի համար շրջափակված նեղուցով: Սակայն, բանակցություններում «հսկայական առաջընթացի» հետ կապված, ԱՄՆ ռազմական ակտիվությունը տարածաշրջանում ժամանակավորապես կսառեցվի:
Վերջին հայտարարությունները
Վերջին երկու ժամվա ընթացքում մամուլի հետ շփման ժամանակ Թրամփը հավելել է նաև, որ ինքը «ռեժիմի փոփոխություն չի փնտրում», այլ ցանկանում է Իրանը տեսնել որպես «ուժեղ և հարուստ երկիր», սակայն առանց միջուկային ներուժի: Այն հարցին, թե կոնկրետ երբ կդրվի բանակցությունների վերջնակետը, նախագահը պատասխանել է. «Ավելի արագ, քան որևէ մեկը կարող էր պատկերացնել»:
Փորձագետները նշում են, որ եթե գործարքը ստորագրվի առաջիկա օրերին, դա կդառնա Թրամփի վարչակազմի արտաքին քաղաքական ամենախոշոր հաղթանակը նրա ասիական շրջագայությունից առաջ: