Վեհափառ հայրապետի դատավարությունը օրվա գլխավոր թեման

Օգոստոսի 6-ի մեդիա-օրակարգում գերակշռում է Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում դատական աղմկահարույց գործընթացների նոր ալիքի, Կառավարության նիստի կարևոր որոշումների, ինչպես նաև Մոսկվայի կողմից Երևանին ուղղված կոշտ աշխարհաքաղաքական և տնտեսական նախազգուշացումների թեմաով: Այսօր ուսումնասիրվել է ընդհանուր առմամբ 3,215 մեդիա հրապարակում և մեդիա մոնիտորինգի վերլուծական գործիքակազմի կիրառմամբ կազմվել է օրվա նորությունների թոփը։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ 5 ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի և եպիսկոպոսների դատավարության նախաշեմն ու ընդդիմության բոյկոտի որոշումը – 340 հիշատակում

• Փաստեր. Օգոստոսի 7-ին՝ ժամը 16։00-ին, Վաղարշապատի դատարանում (դատավոր Հակոբ Մանուկյանի գլխավորությամբ) կայանալու է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի և Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ վեց եպիսկոպոսների քրեական գործով առաջին նախնական դատալսումների նիստը, որին Հայաստանում գտնվող Սրբազան Հայրերը որոշել են մասնակցել։ «Ուժեղ Հայաստան» «Հայաստան» խմբակցությունները հայտարարել են, որ ի նշան բողոքի և եկեղեցուն աջակցելու՝ օգոստոսի 7-ին ԱԺ նիստերին չի մասնակցելու, այլ լինելու է դատարանի դիմաց։ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը ևս այնտեղ կլինի՝ ի պաշտպանություն Վեհափառի։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մամուլն ու տեղական ու միջազգային հանրային շրջանակները խորը մտահոգությամբ և բողոքի ալիքով են լուսաբանում այս իրադարձությունը։ Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոս Արամ Ա-ն, ՀԲԸՄ-ն, Ռումինիայի հայոց թեմի առաջնորդն ու միջազգային իրավապաշտպան Ռոբերտ Ամստերդամը կատարվածը որակել են պատմական ամոթալի իրադարձություն, դավաճանական հարված ազգային արժանապատվությանն ու հիշողությանը, ինչպես նաև եկեղեցու սահմանադրական անկախության կոպիտ խախտում։
• Հակասող նարատիվներ․ Ընդդիմադիր դաշտն ու եկեղեցական կառույցները պնդում են, որ սա աշխարհիկ իշխանության ապօրինի ներխուժումն է եկեղեցու ներքին կյանք և բացահայտ քաղաքական հետապնդում։ Իշխանական թևի ներկայացուցիչները հակադարձում են, որ օրենքի առաջ բոլորը հավասար են, իսկ ՔՊ-ական Գարիկ Սարգսյանն ու այլ պատգամավորներ հեգնանքով հիշեցնում են նախկինում հոգևորականների կողմից քաղաքականությամբ զբաղվելու մասին։

2. Կառավարության նիստը. $320 մլն նոր պարտքի ներգրավումը, նախարարությունների անվանափոխումը, ուսուցիչների ատեստավորումն ու ՀԷՑ-ի պետականացման հայտարարությունը – 285 հիշատակում

• Փաստեր. Կառավարության նիստում հավանություն է տրվել երկու նոր վարկային համաձայնագրերին ընդհանուր $320 մլն ծավալով ($170.3 մլն եվրո Համաշխարհային բանկից և $150 մլն` Ասիական զարգացման բանկից)։ Ընդունվել է 3 նախարարությունների անվանափոխության նախագիծը (ԲՏԱ -> ԲՏԱ և արհեստական բանականության, ԱՍՀՆ -> Աշխատանքի և բարեկեցության, ԱԳՆ -> ԱԳՆ և միջազգային առևտրի)։ Վարչապետ Փաշինյանը նաև հայտարարել է, որ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» (ՀԷՑ) ընկերությունը պետք է դառնա պետական սեփականություն և հանձնվի հավատարմագրային/կոնցեսիոն կառավարման։ Նա հանձնարարել է 2026-2031թթ. պետությանը վերադարձնել $2 միլիարդի ապօրինի օտարված գույք, ինչպես նաև պահանջել է դպրոցներից հեռացնել այն ուսուցիչներին, ովքեր չեն հաղթահարում կամավոր ատեստավորումը։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվամիջոցներն ու տնտեսական փորձագետները սևեռվել են պետական պարտքի արագ աճի վրա (այն 2018-ի համեմատ 6.9 մլրդ դոլարից հասել է 14.1 մլրդ դոլարի)։ Տնտեսագետ Նաիրի Սարգսյանն ու լրագրող Ոսկան Սարգսյանը շեշտադրում են, որ նոր վարկերը ներգրավվում են՝ բյուջետային ճեղքերը, պարգևավճարներն ու «ֆեստիվառների» ծախսերը փակելու համար։
• Հակասող նարատիվներ. Իշխող ուժը պնդում է, որ վարկերը միտված են ֆինանսների կառավարման բարելավմանը, կորպորատիվ թափանցիկությանն ու տնտեսական վերափոխմանը, իսկ ՀԷՑ-ի պետականացումը կբացառի ստվերն ու թույլ կտա կիրառել խաղային սահմանափակումները։ Ընդդիմադիրները հակադարձում են, որ սա «պետական ռեկետի» շարունակությունն է, իսկ նոր պարտքերը ճգնաժամի խորացման ապացույց են։

3. Գագիկ Ծառուկյանի դեմ նոր քրեական գործը, Սեդրակ Առուստամյանի և Արթուր Դալլաքյանի կալանավորումն ու «Կենտրոն» ՀԸ-ի տուգանքը – 240 հիշատակում

• Փաստեր. ՀՀ Քննչական կոմիտեն նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել Գագիկ Ծառուկյանի և Սեդրակ Առուստամյանի նկատմամբ՝ 2008թ. լիբանանահայ գործարարի բաժնեմասը բռնության սպառնալիքով խլելու (շորթման) և $2.5 մլն-ի փողերի լվացման մեղադրանքով։ Դատարանի որոշմամբ 2 ամսով կալանավորվել են «Multi Group»-ի նախկին գործադիր տնօրեն Սեդրակ Առուստամյանն ու «Մուլտի տրանսպորտ»-ի տնօրեն Արթուր Դալլաքյանը։ Զուգահեռաբար, ՀՌՀ-ն 100,000 դրամով տուգանել է Ծառուկյանի ընտանիքին պատկանող «Կենտրոն» ՀԸ-ին լրատվական եթերում Ծառուկյանի թեմայի լուսաբանումը 25%-անոց օրենսդրական շեմը գերազանցելու (եթերի 70%-ը կազմելու) համար։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Մեդիան քննարկում է Ծառուկյանի ակտիվների նկատմամբ իրավապահ համակարգի համակողմանի արշավը։ «Կենտրոն» ՀԸ տնօրեն Բեթղեհեմ Արաբյանն առարկել է՝ նշելով, որ իրենք լուսաբանել են պետության իրականացրած 70 խուզարկությունները, և հարցրել է եթե իրենք լուսաբանեն կառավարության 6 նախարարություններ, արդյո՞ք դա կհամարվի մեկ թեմա` Փաշինյանի լուսաբանում։
• Հակասող նարատիվներ. Ընդդիմախոսները (Ոսկան Սարգսյան և այլք) պնդում են, որ սա քաղաքական հակառակորդներին ունեզրկելու, նրանց ձայնը լռեցնելու և սեփականությունը խլելու քաղաքականություն է` իրենց «կրիշայի» ներքո նոր խաղատներ բացելու համար։ Իշխանամետ շրջանակները պնդում են, որ գործընթացը բացառապես իրավական տիրույթում է և միտված է օրենսդրական համապատասխանության ապահովմանը։

4. Մոսկվայի կոշտ նախազգուշացումները Երևանին. ապրանքաշրջանառության 2/3-ով անկումը, «դիվերսիֆիկացիայի» քննադատությունն ու ռուսաստանցիների ձերբակալությունները – 198 հիշատակում

• Փաստեր. ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը հայտարարել է, որ ՌԴ-ի և ՀՀ-ի միջև ապրանքաշրջանառությունը 2026թ. նախորդ տարվա համեմատ կտրուկ նվազել է երկու երրորդով (2/3-ով) և այդ միտումը կշարունակվի։ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցչի տեղակալ Մաքսիմ Ֆադեևը ճեպազրույցում նշել է, որ Երևանը «դիվերսիֆիկացիա» գեղեցիկ բառով քողարկում է իր շրջադարձը դեպի ՌԴ-ի նկատմամբ թշնամական ԵՄ և «սիրախաղերի» մեջ է Կիևի վարչախմբի հետ։ Զուգահեռաբար, Դաշնության խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկոն Ռուբեն Ռուբինյանի հետ զրույցում մտահոգություն է հայտնել ՀՀ-ում երրորդ երկրների հարցումներով ՌԴ քաղաքացիների ձերբակալությունների կապակցությամբ՝ սպառնալով, որ ՌԴ-ն կարող է իր քաղաքացիներին խորհուրդ տալ չայցելել Հայաստան։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Վերլուծաբանները նշում են, որ սա սովորական դիվանագիտական վեճ չէ, այլ երկու տարբեր աշխարհաքաղաքական մտածողությունների բախում, որի սոցիալ-տնտեսական հետևանքները ծանր են լինելու Հայաստանի համար։ Մեդիան ակտիվորեն քննարկում է Ռուսաստանի կողմից տոնայնության կտրուկ կոշտացումը։
• Հակասող նարատիվներ. Ռուսական կողմի պնդմամբ` հայկական ապրանքների արտահանման խնդիրները ոչ թե Մոսկվայի պատժամիջոցներն են, այլ այն իրականությունը, որը սպասում է ՀՀ–ին ավանդական կապերը խզելու դեպքում։ Հայկական կողմի նարատիվն այն է, որ Հայաստանը պարզապես փնտրում է տնտեսական և անվտանգային այլընտրանքներ, իսկ ՌԴ սահմանափակումները մտահոգիչ են։

5. Արամ Վարդևանյանի թեկնածության քննարկումը ԱԺ փոխնախագահի պաշտոնում և սուր բանավեճերը – 165 հիշատակում

• Փաստեր. ԱԺ-ն քննարկում է ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության կողմից ԱԺ փոխնախագահի պաշտոնում Արամ Վարդևանյանի առաջադրման հարցը։ Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունը դեռ վերջնական որոշում չունի՝ նրա թեկնածությանը կողմ քվեարկելու վերաբերյալ, թեև նրա ընտրության համար անհրաժեշտ է ՔՊ-ից առնվազն 25 պատգամավորի ձայն։
• Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լրատվամիջոցների ուշադրությունը սևեռված է խորհրդարանում ծավալված սուր քաղաքական բանավեճերի և Վարդևանյանի անցյալի քննարկումների վրա։ ՔՊ-ականները (նախագահող Վահագն Ալեքսանյան, Նարեկ Ղահրամանյան) Վարդևանյանին հիշեցրել են իր քաղաքական անցյալը, մանդատից հրաժարվելն ու կրկին վերադառնալը։ Վարդևանյանը հայտարարել է, որ ինքը քաղաքականություն է մտել, քանի որ ՔՊ-ն դեռ իշխանություն է, և որ այլևս չի վերադառնալու փաստաբանությանը։
• Հակասող նարատիվներ. Ընդդիմադիր դաշտը (Սամվել Կարապետյան, Աննա Գրիգորյան) շեշտում է, որ ՔՊ-ն մեծ սխալ կանի, եթե չընտրի Վարդևանյանին, քանի որ նա բարձրակարգ պրոֆեսիոնալ է և կարող է նոր մշակույթ բերել ԱԺ նախագահություն։ Իշխանական թևի որոշ պատգամավորներ նրան մեղադրում են «մանդատագողության» մեջ` նշելով, որ ընդդիմությունն իր ձայները ստացել է կեղծ թեզերով։

ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՅՈՒԶՄԵՅՔԵՐՆԵՐԸ (ՄԵԴԻԱ-ԴԵՄՔԵՐԸ)

1. Սամվել Կարապետյան. Դատարանի բակում իշխանություններին «փողերը ուտելու» մեջ մեղադրելու, ՀԷՑ-ը պետականացնելու Փաշինյանի ծրագրերին հակադարձելու և Արամ Վարդևանյանի թեկնածությանը ՔՊ-ի հնարավոր դեմ քվեարկությունը սխալ որակելու համար։
2. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ. Օգոստոսի 7-ին կայանալիք իր դատավարությանը մասնակցելու որոշման, դրա շուրջ ստեղծված հանրային ու միջազգային հսկայական արձագանքի և ընդդիմության կողմից ԱԺ նիստերը բոյկոտելու ֆոնին։
3. Արամ Վարդևանյան. ԱԺ փոխնախագահի պաշտոնում առաջադրվելու, ՔՊ-ական պատգամավորների հետ սուր լեզվակռիվների և փաստաբանական գործունեությանը չվերադառնալու հայտարարության պատճառով։
4. Ալեքսեյ Օվերչուկ. ՌԴ փոխվարչապետ, որը աղմկահարույց թվեր հրապարակեց հայ-ռուսական ապրանքաշրջանառության 2/3-ով դրամատիկ անկման մասին և նշեց, որ առանց ՌԴ երկաթուղու ՀՀ տրանսպորտային կապը դժվար է պատկերացնել։
5. Նիկոլ Փաշինյան. Կառավարության նիստում ՀԷՑ-ը պետականացնելու, $2 մլն-ի ապօրինի գույքը հետ բերելու, «չսովորող» ուսուցիչներին հեռացնելու հայտարարությունների, ինչպես նաև ԵԱՏՄ նիստին մասնակցելու համար Ղրղզստան մեկնելու ֆոնին։

ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ

• Արցախի նախկին ղեկավարների դատավճիռները. Բաքվի վերաքննիչ դատարանն անփոփոխ է թողել Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարների (Արայիկ Հարությունյան, Բակո Սահակյան, Դավիթ Իշխանյան, Լևոն Մնացականյան և այլք) ցմահ և երկարատև ազատազրկման դատավճիռները։
• Ամառանոցային «վտարում». ԱԺ նախկին նախագահ Ալեն Սիմոնյանի ընտանիքին հորդորել են լքել կառավարական ամառանոցը, որպեսզի այնտեղ տեղափոխվի ԱԺ նորընտիր նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը։
• Կարապետ Պողոսյանի ազատ արձակումը. Դատարանը մերժել է կալանքի երկարաձգման միջնորդությունը, և գյումրեցի ընդդիմադիր գործիչը օգոստոսի 7-ին ազատ կարձակվի։
• Էդգար Ղազարյանի դատավճիռը. Դատարանը մեղավոր է ճանաչել Էդգար Ղազարյանին ՍԴ դատավորներին արատավորող տեղեկություններ հրապարակելու համար։
• Զինծառայողների ծնողների ակցիան. Կառավարության դիմաց բողոքի ակցիա են անցկացրել այն զինծառայողների ծնողները, որոնք զորակոչվել են մինչև օրենքի փոփոխությունը (զինծառայությունը կրճատվել է, բայց իրենց որդիները պետք է ծառայեն 2 տարի)։

ՕրՐՎԱ ԱՄՓՈՓԻՉ «ԹԵԹԵՎ» ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

• Հայ պրոդյուսերի հաջողությունը. Հայ պրոդյուսեր, լրագրող Րաֆֆի Պողոսյանն ընտրվել է «Ոսկե գլոբուս» հիմնադրամի (Golden Globe Foundation) տնօրենների խորհրդի նախագահ։
• Մանկահասակ լեռնագնացների սխրանքը. 8-ամյա Մոնթե Մուրադյանն ու Սյունե Քոսակյանը («4 Գագաթ» ակումբ) բարձրացել են Արարատ լեռան գագաթ։
• Արտակարգ դեպք Նորապատում. Պայթյուն է տեղի ունեցել Նորապատի բենզալցակայանի ստորգետնյա բաքում, տուժել է 2 հոգի, սակայն նրանց կյանքին վտանգ չի սպառնում։
• Ֆուտբոլիստ Գավիի խոստումը. Իսպանիայի հավաքականի 22-ամյա ֆուտբոլիստ Գավին կատարել է Աշխարհի առաջնության ժամանակ տված խոստումը և մազերը ներկել վարդագույն։
• Բնության անոմալիան Լոնդոնում. 155 տարվա մեջ առաջին անգամ Լոնդոնում մեկ ամբողջ ամիս անձրև չի տեղացել։
• Շնաձկների ընտանեկան սերը. Գիտնականները բացահայտել են, որ շնաձկները ճանաչում են իրենց հարազատներին և սիրում են ժամանակ անցկացնել նրանց հետ։