Անցած տարվա ընթացքում ԱՄՆ-ը Իսրայելից մի քանի նախազգուշացում է ստացել այն մասին, որ Իրանը մտադիր էր մահափորձ իրականացնել նախագահ Դոնալդ Թրամփի դեմ։ Մասնավորապես, նման տվյալներ էին ստացվել Թուրքիայում Air Force One-ի կիրառմամբ գաղտնի գործողությունից առաջ, սակայն ամերիկյան հետախուզության աշխատակիցները չեն կարողացել դրանք անկախ կերպով վավերացնել։ Այդ մասին հայտնում է Reuters-ը՝ հղում անելով ամերիկացի գործող պաշտոնյայի և երկու նախկին պաշտոնատար անձանց։
Աղբյուրների խոսքով՝ այս նախազգուշացումները փոխանցվել են ԱՄՆ-ի հետախուզական գերատեսչություններին, իսկ որոշ դեպքերում իսրայելցի պաշտոնյաները դրանց մասին անմիջապես տեղեկացրել են Սպիտակ տան բարձրաստիճան աշխատակիցներին։ Նախազգուշացումները պարունակում էին տեղեկություններ հնարավոր դավադրությունների մասին՝ Թրամփին դիպուկահարի միջոցով սպանելու կամ խոշոր հանրային միջոցառման ժամանակ նրա վրա դանակով հարձակվելու համար կատարողի ներգրավման վերաբերյալ։ Աղբյուրների նշմամբ՝ ազդակները սկսել են ստացվել 2025 թվականի հունիսին 12-օրյա պատերազմին նախորդած շրջանում և ավելի ինտենսիվ են դարձել մինչև 2025 թվականի փետրվարին Իրանի դեմ ռազմական գործողություններ սկսելու մասին ԱՄՆ-ի որոշման ընդունումը։
Առավել մանրամասն նախազգուշացումը ստացվել է հուլիսին Անկարայում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից առաջ, հայտնել են ամերիկացի պաշտոնյան և մեկ այլ իրազեկ զրուցակից։ Իսրայելի պաշտոնյաները Սպիտակ տանը տեղեկացրել են հետախուզական տվյալների մասին, համաձայն որոնց Իրանը կարող էր փորձել սպանել Թրամփին՝ հնարավոր է՝ շարժական զենիթահրթիռային համալիրի օգնությամբ, գագաթնաժողով մեկնելու ընթացքում Air Force One-ով թռչելու ժամանակ, պատմել են պաշտոնյաները։
ԱՄՆ-ի հետախուզական համայնքը վաղուց է ելնում այն գնահատականից, որ Իրանը ձգտում է վրեժ լուծել 2020 թվականին իրանցի զորահրամանատար Քասեմ Սոլեյմանիի ոչնչացման համար։ Այնուամենայնիվ, Կենտրոնական հետախուզական վարչությունը չի կարողացել հաստատել Թրամփի կյանքի դեմ որոշ կոնկրետ սպառնալիքներ, որոնք անցյալ տարվա սկզբից փոխանցվել էին իսրայելական հետախուզության կողմից, հայտարարել են պաշտոնյաները։
Ինչ վերաբերում է ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի հետ կապված միջադեպին, թուրք պաշտոնյան հայտնել է, որ երկրի հատուկ ծառայությունները նույնպես որևէ ապացույց չեն ունեցել, որոնք կհաստատեին Թրամփի կյանքի նկատմամբ սպառնալիքի մասին իսրայելական հայտարարությունը։ Ընդունող կողմը այս գնահատականը կիսել է ամերիկյան կողմի հետ։
Չնայած հաստատման բացակայությանը՝ Սպիտակ տան պաշտոնյաներն ու Գաղտնի ծառայությունը ծայրահեղ զգուշավորությունից ելնելով քայլեր են ձեռնարկել սպառնալիքները նվազագույնի հասցնելու համար։ Մասնավորապես, Թուրքիա կատարած այցի ժամանակ իրականացվել է մոլորեցման աննախադեպ գործողություն․ Թրամփին Air Force One-ից տեղափոխել են մեկ այլ ինքնաթիռ՝ երկրից մեկնելու համար։
Այս դրվագը ընդգծում է, թե ինչպես է իսրայելական հետախուզությունը ազդում Իրանի վերաբերյալ Թրամփի վարչակազմի որոշումների ընդունման վրա՝ Թեհրանի հետ հարաբերություններում լարվածության աճի պայմաններում, ինչպես նաև ամերիկյան և իսրայելական հետախուզությունների գնահատականների միջև իրանական սպառնալիքի վերաբերյալ ընդհանուր առմամբ առկա ավելի լայն տարաձայնությունների ֆոնին։
Այս տարվա սկզբին ամերիկյան հետախուզական գերատեսչությունները եկել էին այն եզրակացության, որ Իրանը միջուկային զենքի ակտիվ մշակում չի իրականացնում, թեև Իսրայելը պնդում էր, որ Թեհրանը անխուսափելի սպառնալիք է ներկայացնում։ Չնայած ԱՄՆ-ի հետախուզական համայնքի զեկույցներին՝ Թրամփը փետրվարին թույլատրել էր հարվածներ հասցնել Իրանին։ Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էր Reuters գործակալությունը, Թրամփը մինչև ռազմական արշավի մեկնարկը հաշվի էր առել նաև Իսրայելի կողմից տրամադրված հետախուզական տեղեկությունը, ըստ որի Թեհրանը փորձել էր նրա դեմ մահափորձ կազմակերպել։
Իսրայելի դեսպանատան ներկայացուցիչը հերքել է այն պնդումները, թե Իսրայելը սեփական հետախուզությունն օգտագործում է Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ քաղաքականության վրա ազդելու համար։
«Նույն մարդիկ, որոնք հայտարարում են, թե Իսրայելը փորձում է ազդել ԱՄՆ քաղաքականության վրա հետախուզական տվյալների ենթադրյալ փոխանակման միջոցով, նույն պահին Իսրայելին կմեղադրեին կենսականորեն կարևոր տեղեկությունը թաքցնելու մեջ, եթե դա համապատասխաներ իրենց սեփական շահերին», — հայտարարել է գերատեսչության ներկայացուցիչը։
Սպիտակ տունն ու ԿՀՎ-ն ձեռնպահ են մնացել մեկնաբանություններից։
Գաղտնի ծառայության պաշտոնական ներկայացուցիչ Էնթոնի Գուլիելմին հրաժարվել է քննարկել հետախուզությանը վերաբերող կոնկրետ հարցերը, սակայն նշել է, որ գերատեսչությունը շարունակում է կենտրոնացած մնալ Թրամփի անվտանգության ապահովման վրա՝ նախագահի դեմ վերջերս տեղի ունեցած մահափորձերի փորձերի և սպառնալիքների թվի աճի ֆոնին։
«ԱՄՆ անվտանգության ծառայությունը շարունակաբար վերլուծում է տեղեկատվության լայն շրջանակ, որպեսզի օպերատիվ կերպով ճշգրտի մեր պաշտպանական գործողությունները իրական ժամանակում և մեր կողմից պահպանվող յուրաքանչյուր օբյեկտում», — ասել է նա։
Միացյալ Նահանգները վաղուց արդեն զգալիորեն ապավինում են իսրայելական հետախուզությանը Մերձավոր Արևելքի հարցերում, հատկապես երբ խոսքը վերաբերում է Իրանին։
Երկու նախկին ամերիկացի պաշտոնյաների խոսքով՝ գործող և նախկին գերատեսչական աշխատակիցները նշում են, որ Իրանի վերաբերյալ իսրայելական հետախուզական տվյալները սովորաբար պաշտոնական ուղիներով հասնում են ԿՀՎ կամ Ազգային անվտանգության գործակալություն, որից հետո ենթարկվում են վերլուծական մշակման։
ԱՄՆ-ի հետախուզական ծառայությունները հաճախ չեն կարողանում վավերացնել իսրայելական տվյալները, սակայն դրանց իսկության և ճշտության վերաբերյալ դատողություններ անելու համար օգտագործում են այլ տեղեկատվական աղբյուրներ, պարզաբանել են պաշտոնյաները։
Մի քանի դեպքերում, Իրանի դեմ ամերիկյան երկու ռազմական արշավների ընթացքում, ԿՀՎ-ում Իրանի կողմից եկող սպառնալիքների վերաբերյալ Իսրայելի տրամադրած տվյալների՝ ներառյալ Թրամփի դեմ հնարավոր մահափորձի ցանկացած ծրագիր, նկատմամբ իրենց վստահության աստիճանը գնահատել են որպես «ցածր», ըստ նախկին պաշտոնյայի և մեկ այլ իրազեկ աղբյուրի պնդումների։
Անորոշ է մնում, թե վարչակազմի ներսում որքան լայնորեն էին տարածվել այդ գնահատականները։
Ազգային անվտանգության գործակալությունը (ԱԱԳ) հրաժարվել է մեկնաբանություններից։
Երկու նախկին ամերիկացի պաշտոնյաներ Reuters-ին պատմել են վերջին տարվա ընթացքում մի քանի դեպքերի մասին, երբ իսրայելցի բարձրաստիճան պաշտոնյաներն ու ներկայացուցիչները զանգահարել են Սպիտակ տուն — այդ թվում՝ Իրավիճակային կենտրոն — որպեսզի անմիջականորեն տեղեկացնեն Թրամփի վարչակազմի բարձրագույն ղեկավարությանը իրանական սպառնալիքների մասին։
Այս անմիջական փոխգործակցությունը տեղի է ունենում Թրամփի վարչակազմի ներսում հետախուզական տեղեկատվության փոխանակման ոլորտում առկա ճգնաժամի ֆոնին։
Նախկին պաշտոնյաների խոսքով՝ անցյալ տարի Ազգային հետախուզության տնօրենի գրասենյակի (ODNI) ապարատի հետ հարաբերություններում լարվածության ուժեղացման ֆոնին ԿՀՎ-ն դադարեցրել էր աշխատանքը Ազգային հետախուզական խորհրդի հետ համատեղ գնահատականների վրա։
Այդ խորհուրդը ԱՄՆ-ի հետախուզական համայնքի էլիտար վերլուծական խումբն է, որը գործում է ODNI-ի հովանու ներքո և պատրաստում է զեկույցներ, որոնք արտացոլում են ողջ հետախուզական համայնքի դիրքորոշումը ընդհանուր առմամբ, ընդ որում ԿՀՎ-ն ամենամեծ ներդրումն է ունենում նման գնահատականների պատրաստման գործում։
Իրանի վերաբերյալ Ազգային հետախուզական խորհրդի վերջին վերլուծական զեկույցների թվի կրճատումը մասամբ բացատրվում է նաև ODNI-ում վերջերս տեղի ունեցած կրճատումներով, ավելացրել են պաշտոնյաներն ու ևս մեկ իրազեկ աղբյուր։