Բրիտանական տնային տնտեսությունները կբախվեն ընտանեկան բյուջեների վրա ճնշման նոր ուժեղացման․ սպասվում է, որ այս շաբաթ հրապարակվելիք պաշտոնական տվյալները ցույց կտան, որ հուլիսին գնաճն արագացել է գրեթե մինչև 3%՝ էլեկտրաէներգիայի և գազի հաշիվների կտրուկ աճի ֆոնին, գրում է The Guardian պարբերականը։
Տնտեսագետների կանխատեսմամբ, Մեծ Բրիտանիայում սպառողական գնաճը հունիսի 2,6%-ից հուլիսին աճել է մինչև 2,9%։ Մեծ Բրիտանիայի Ազգային վիճակագրության վարչության տվյալները պետք է հրապարակվեն չորեքշաբթի օրը։
Գնաճի արագացման գլխավոր պատճառը կլինի գազի և էլեկտրաէներգիայի գների առավելագույն շեմի բարձրացումը, որը սահմանել է բրիտանական Ofgem կարգավորիչը։ Հուլիսից այն աճել է 13%-ով։ RSM UK-ի գլխավոր տնտեսագետ Թոմաս Փյուի գնահատմամբ, միայն դա ընդհանուր գնաճի ցուցանիշին կավելացնի մոտ 0,44 տոկոսային կետ։ Ազդեցությունը մասամբ կփոխհատուցվի բենզինի և դիզելային վառելիքի գների նվազմամբ։
«Կյանքի թանկացման ճնշումը կրկին կհայտնվի ուշադրության կենտրոնում», — նշել է Փյուն՝ նախազգուշացնելով, որ ավելի բարձր գնաճը կուժեղացնի տնային տնտեսությունների բյուջեների ծանրաբեռնվածությունը և կբարդացնի դրամավարկային քաղաքականության վիճակը։
Լրացուցիչ անորոշություն են ստեղծում Մերձավոր Արևելքում պատերազմի հետևանքները։ Իրանի հետ հակամարտությունը նոր ցնցումներ է առաջացրել համաշխարհային էներգետիկ շուկաներում, իսկ Հորմուզի նեղուցով մատակարարումների խափանումները պահպանում են նավթի գների բարձր տատանողականությունը։ Տնտեսագետները սպասում են, որ էներգետիկ շոկի հետևանքները հատկապես նկատելի կլինեն տարվա երկրորդ կեսին։
Այս ֆոնին Անգլիայի բանկը դիտարկում է արդեն սեպտեմբերին տոկոսադրույքը բարձրացնելու հնարավորությունը։ Այժմ բազային տոկոսադրույքը կազմում է 3,75%։ Ֆինանսական շուկաները մոտակա նիստում դրա բարձրացման հավանականությունը գնահատում են մոտավորապես մեկ՝ չորսի դիմաց։
Անգլիայի բանկը կանխատեսում է, որ Մեծ Բրիտանիայում գնաճը կարող է տարվա վերջում հասնել 3,2%-ի՝ չնայած կյանքի թանկացման նվազեցմանն ուղղված կառավարության միջոցառումներին։ Միևնույն ժամանակ կարգավորիչը նախկինում նախազգուշացրել էր, որ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի հետագա վատթարացման դեպքում վատագույն սցենարով Մեծ Բրիտանիայում գնաճը կարող է 2027 թվականի կեսերին հասնել 4,5%-ի։
Կառավարությունը փորձում է մեղմել սպառողներին հասցված հարվածը։ Մասնավորապես, վարչապետ Էնդի Բերնհեմը հայտարարել է էլեկտրաէներգիայի ԱԱՀ-ի նվազեցման մասին, ինչը հոկտեմբերից պետք է տնային տնտեսությունների միջին տարեկան ծախսերը կրճատի մոտ 45 ֆունտ ստեռլինգով (մոտ €52)։ Մեկ այլ միջոց կլինի Անգլիայում ավտոբուսային ուղևորությունների արժեքը 2 ֆունտի մակարդակում սահմանափակելը։
Սակայն այս միջոցները կարող են բավարար չլինել, որպեսզի ամբողջությամբ փոխհատուցեն էներգետիկ ծախսերի աճը։ Հաջորդ շաբաթ կառավարությանը նաև սպասվում է առերեսվել աշնանային բյուջեին՝ տնային տնտեսությունների և բիզնեսի վրա պահպանվող ճնշման պայմաններում։
Միևնույն ժամանակ բրիտանական տնտեսությունն առայժմ ավելի մեծ կայունություն է ցուցաբերում, քան սպասվում էր։ 2026 թվականի առաջին կեսին այն աճել է G7 երկրների մեջ ամենաարագ տեմպերով։ Գնաճը նույնպես նվազում էր և հունիսին, նախորդ տարվա 3,8% գագաթնակետային ցուցանիշից հետո, իջել էր մինչև 2,6%։