Ուսումնական տարվա մեկնարկին ընդառաջ ծնողների համար նորից առաջանում է նույն հարցը՝ որքան գումար է անհրաժեշտ երեխային դպրոց ուղարկելու համար։ Դպրոցական պայուսակ, կոշիկ, հագուստ, տետրեր, գրիչներ, գունավոր մատիտներ և բազմաթիվ այլ մանրուքներ առանձին վերցրած մեծ ծախս չեն թվում, սակայն ամբողջական զամբյուղի դեպքում գումարը կարող է հասնել տասնյակ հազարավոր դրամների։
2026 թվականի օգոստոսին դպրոցական գնումների շուկայում գների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մեկ երեխայի դպրոցական պատրաստության արժեքը զգալիորեն տարբերվում է՝ կախված ապրանքի որակից, արտադրողից և գնման վայրից։
Դպրոցական պայուսակի գինը կարող է սկսվել մոտ 6-7 հազար դրամից։ Ավելի որակյալ կամ հայտնի ապրանքանիշերի տարբերակների դեպքում արժեքը կարող է հասնել 15-20 հազար դրամի և ավելի։ Դպրոցական կոշիկի համար ծնողը պետք է նախատեսի մոտ 8-15 հազար դրամ, իսկ դպրոցական հագուստի ամբողջական հավաքածուի համար՝ մոտ 15-30 հազար դրամ։
Գրենական պիտույքները ևս առանձին ծախսային խումբ են։ Տետրերը կարելի է գտնել մի քանի տասնյակ դրամից, իսկ ավելի հաստ կամ հատուկ ձևավորմամբ տարբերակների գինը հասնում է մի քանի հարյուր դրամի։ Գրիչներ, մատիտներ, քանոն, մկրատ, սոսինձ, գունավոր մատիտներ, ալբոմ, ջրաներկ և այլ անհրաժեշտ պարագաներ գնելու համար կարելի է նախատեսել մոտ 5-10 հազար դրամ։
Եթե դրան ավելացնենք գրչատուփը, սպորտային հագուստն ու կոշիկը և մի շարք այլ մանր ծախսեր, ապա մեկ երեխայի դպրոցական զամբյուղը կարող է կազմել մոտ 45-90 հազար դրամ։ Ավելի թանկ ապրանքների ընտրության դեպքում ծախսը կարող է անցնել նաև 100 հազար դրամից։
Միևնույն ժամանակ, 2026 թվականի օգոստոսի 26-ին հրապարակված առանձին շուկայական հաշվարկում մեկ երեխային դպրոց ուղարկելու միջին ծախսը գնահատվել էր մոտ 60 հազար դրամ։ Այս թիվը ցույց է տալիս, որ դպրոցական սեզոնի ծախսն արդեն միայն «մի քանի տետր ու պայուսակ գնելու» մակարդակում չէ։
Սեպտեմբերյան ծախսը՝ ընտանիքի եկամտի համատեքստում
Սակայն միայն ապրանքների գները բավարար չեն հասկանալու համար, թե որքան ծանր է դպրոցական սեզոնը ընտանիքի համար։ Նույն 60 հազար դրամը տարբեր ընտանիքների բյուջեի վրա տարբեր ազդեցություն է ունենում։
Մի երեխայի դեպքում այդ գումարը կարող է լինել մեկանգամյա կառավարելի ծախս, սակայն երկու դպրոցական ունեցող ընտանիքի դեպքում նույն հաշվարկը կարող է հասնել մոտ 120 հազար դրամի։ Երեք երեխայի դեպքում՝ արդեն մոտ 180 հազար դրամի։
Ընդ որում, խոսքը միայն ուսումնական տարվա մեկնարկի նախապատրաստության մասին է։ Ուսումնական տարվա ընթացքում ավելանում են սննդի, տրանսպորտի, արտադպրոցական խմբակների, լրացուցիչ ուսումնական նյութերի և այլ անհրաժեշտությունների ծախսերը։
Այսինքն՝ դպրոցական տարվա իրական արժեքը շատ ավելի բարձր է, քան սեպտեմբերին կատարվող առաջին գնումների գումարը։
Ինչպես են ծնողները փորձում նվազեցնել ծախսերը
Գների աճի պայմաններում ընտանիքները փորձում են տարբեր ճանապարհներով նվազեցնել դպրոցական գնումների արժեքը։ Այդ տարբերակներից մեկը ավելի մատչելի ապրանքների ընտրությունն է, մյուսը՝ գնումների մի մասը առցանց հարթակներ տեղափոխելը։
Վերջին տարիներին ծնողների շրջանում տարածվել են հատկապես Temu-ից և Wildberries-ից պատվերները։ Դպրոցական պայուսակներ, գրչատուփեր, գրենական պիտույքներ, հագուստ և այլ պարագաներ հաճախ ընտրվում են ոչ միայն տեղական խանութներից, այլև օնլայն հարթակներից։
Այստեղ հիմնական շարժառիթը գինն է։ Եթե տեղական խանութում ծնողը սահմանափակվում է առկա տեսականիով, առցանց հարթակներում կարող է մի քանի վաճառողի առաջարկ համեմատել և ընտրել ավելի մատչելի տարբերակը։
Սակայն օնլայն գնումը ինքնաբերաբար չի նշանակում ավելի էժան գնում։ Ապրանքի գնի հետ պետք է հաշվի առնել առաքման արժեքը, սպասման ժամկետը, որակը և հատկապես հագուստի ու կոշիկի դեպքում՝ չափսի համապատասխանությունը։ Էժան ապրանքը կարող է վերջնական հաշվարկում ավելի թանկ լինել, եթե այն չի համապատասխանում երեխային կամ պահանջում է լրացուցիչ պատվեր։
Այսպիսով, ծնողի համար կարևոր է ոչ թե պարզապես ամենացածր գինը գտնելը, այլ վերջնական արժեքը համեմատելը։
Դպրոցական պարագաների գները ինքնին դեռ չեն ասում՝ ընտանիքը կարողանո՞ւմ է դրանք հեշտությամբ ձեռք բերել, թե՞ ոչ։ Դա հասկանալու համար անհրաժեշտ է ծախսը դիտարկել ընտանիքի ընդհանուր եկամտի համատեքստում։
Եթե մեկ երեխայի համար միջին հաշվարկը մոտ 60 հազար դրամ է, ապա երկու երեխայի դեպքում սեպտեմբերյան գնումները կարող են պահանջել մոտ 120 հազար դրամ։ Իսկ եթե ընտանիքը միաժամանակ ունի մի քանի այլ պարտադիր վճարներ, այդ գումարը կարող է զգալիորեն սահմանափակել ամսվա մնացած բյուջեն։ Այստեղ էլ առաջանում է սոցիալական տարբերությունը։ Բարձր եկամուտ ունեցող ընտանիքը կարող է ընտրել ավելի թանկ և որակյալ պայուսակ, կոշիկ կամ հագուստ՝ առանց այլ ծախսերից հրաժարվելու։ Ավելի ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքը ստիպված է առաջին հերթին հաշվել՝ ինչն է պարտադիր գնել, ինչը կարելի է օգտագործել նախորդ տարվանից, և որտեղ կարելի է ավելի մատչելի տարբերակ գտնել։ Այս պատճառով դպրոցական գնումների շուկան նաև ընտանիքների ֆինանսական հնարավորությունների տարբերությունն է ցույց տալիս։
Ուսումնական տարվա մեկնարկը, հետևաբար, միայն նոր տետրերի ու պայուսակների ժամանակը չէ։ Այն նաև այն պահն է, երբ ընտանիքի բյուջեն ստիպված է միանգամից տեղավորել մի շարք պարտադիր ծախսեր։ Իսկ որքան սահմանափակ է ընտանիքի եկամուտը, այնքան ավելի մեծ է դառնում յուրաքանչյուր պայուսակի, կոշիկի և նույնիսկ տետրի գնի նշանակությունը։
Շողեր Ղլիջյան