2026 թվականի հուլիսին մի շարք առանցքային գյուղմթերքների արտահանման ծավալներում գրանցվել է էական նվազում, թեև առանձին ապրանքատեսակների մասով արձանագրվել է արտահանման աճ: Այս մասին պարզ է դառնում Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի (ՍԱՏՄ) կողմից տրամադրված տվյալներն ուսումնասիրելիս:
Մասնավորապես, BanksNews.am-ը ՍԱՏՄ հարցում էր ուղարկել, որի նպատակն էր պարզել, թե ընթացիկ տարվա հուլիս ամսին ինչպիսին են եղել Հայաստանից պտուղ-բանջարեղենի և ծաղկի արտահանման իրական ծավալները, և ինչ դինամիկա է արձանագրվել վերջին տարում:
Banksnews.am-ի հարցմանն ի պատասխան՝ ՍԱՏՄ-ը տրամադրել է 2025 և 2026 թվականների հուլիսի 1-ից 30-ն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստանի Հանրապետությունից արտահանման համար տրված թույլտվական փաստաթղթերում առկա ծաղկի և պտուղ-բանջարեղենի ծավալների վերաբերյալ պաշտոնական տվյալները:
Ծիրանն ու լոլիկը զգալիորեն զիջել են դիրքերը, իսկ կեռասն ու նեկտարինն աճել են
Հայկական գյուղմթերքի «ոսկե» բարիքի` ծիրանի արտահանման ծավալը 2026թ․ հուլիսին կազմել է մոտ 7,380 տոննա (7,380,086.5 կգ)՝ 2025թ. մոտ 19,260 տոննայի (19,259,790.2 կգ) համեմատ։
- Արտահանումը նվազել է ավելի քան 2.6 անգամ։
Զգալի նվազում է արձանագրվել նաև լոլիկի արտահանման ծավալներում․ եթե 2025թ․ հուլիսին արտահանվել էր շուրջ 3,309 տոննա (3,309,090.85 կգ), ապա 2026թ․ նույն ամսին այդ ցուցանիշը նվազել է մինչև 1,442 տոննա (1,442,534 կգ)։
Էականորեն կրճատվել են նաև`
- սալորի (2,736 տոննայից հասնելով 460 տոննայի),
- խնձորի (39.7 տոննայից՝ 3.9 տոննայի),
- թզի (88.9 տոննայից՝ 47.7 տոննայի) և
- կանաչու (211 տոննայից՝ 5.1 տոննայի) արտահանման ծավալները:
Ի՞նչն է աճել․
- Կեռաս․ 2026թ․ հուլիսին արտահանվել է ավելի քան 2,033 տոննա (2,033,679 կգ)՝ 2025թ․ հուլիսի 1,743 տոննայի (1,743,386 կգ) համեմատ։
- Նեկտարին․ Ավելի քան կրկնապատկվել է՝ 2025թ․ 341.3 տոննայից հասնելով 721.7 տոննայի (721,742.6 կգ)։
- Դեղձ․ Արձանագրել է թեթև աճ՝ 2025թ․ 1,017.8 տոննայից հասնելով 1,080.6 տոննայի (1,080,605 կգ)։
- Սոխ․ Եթե 2025թ․ հուլիսին ՍԱՏՄ թույլտվական փաստաթղթերով սոխ չէր արտահանվել, ապա 2026թ․ հուլիսին արտահանումը կազմել է շուրջ 1,605 տոննա (1,604,786 կգ)։
Որոշ ապրանքատեսակների արտահանումը հասել է զրոյի
Տվյալների համաձայն՝ 2026թ․ հուլիսին ընդհանրապես չեն արտահանվել այնպիսի մշակաբույսեր, ինչպիսիք են`
- բողկը (2025թ․՝ 90.6 տոննա),
- գազարը (2025թ․՝ 104.5 տոննա),
- թզադեղձը (2025թ․՝ 41.2 տոննա),
- սմբուկը (2025թ․՝ 324.7 տոննա) ջ
- կարտոֆիլը (2025թ․՝ 42.8 տոննա)։
Ծաղկի արտահանումը կիսով չափ կրճատվել է
Հատված ծաղիկների արտահանման ծավալները ևս նվազման միտում են արձանագրել։ 2025թ․ հուլիսի 6,533,575 հատի համեմատ՝ 2026թ․ նույն ժամանակահատվածում արտահանվել է 32 71,811 հատ ծաղիկ (կրճատումը՝ շուրջ 50%):
Արտահանման ծավալների համեմատական աղյուսակ (հուլիսի 1-30)
| Ապրանքի նկարագիր | 2025թ. (հուլիս) | 2026թ. (հուլիս) | Չափման միավոր |
| Ծիրան | 19,259,790.2 | 7,380,086.5 | կգ |
| Լոլիկ | 3,309,090.85 | 1,442,534 | կգ |
| Սալոր | 2,736,159.92 | 459,936.5 | կգ |
| Պղպեղ | 2,356,861.09 | 1,901,222.9 | կգ |
| Կեռաս | 1,743,386 | 2,033,679 | կգ |
| Դեղձ | 1,017,884.82 | 1,080,605 | կգ |
| Նեկտարին | 341,308.18 | 721,742.6 | կգ |
| Սոխ | 0 | 1,604,786 | կգ |
| Ելակ | 259,295 | 201,684 | կգ |
| Կանաչի | 211,074 | 5,147 | կգ |
| Գազար | 104,540 | 0 | կգ |
| Բողկ | 90,625 | 0 | կգ |
| Թուզ | 88,915 | 47,742 | կգ |
| Խնձոր | 39,718 | 3,898 | կգ |
| Ծաղիկ | 6,533,575 | 3,271,811 | հատ |
Իսկ թե «ո՞ր երկրներ են արտահանվել նշված ապրանքներն ու ինչ համամասնությամբ», Banksnews-ի հարցման այս կետի մասով ՍԱՏՄ ներկայացրած նիշքում որևէ պատասխան ներառված չէ: