Microsoft-ը երկար տարիներ ղեկավարելուց հետո Բիլ Գեյթսն իր նախկին կնոջ հետ հիմնեց «Bill & Melinda Gates Foundation» հիմնադրամը՝ կենտրոնանալով աղքատության և առողջապահության վրա: Սակայն Աֆրիկայում 10 տարի բարեգործությամբ զբաղվելուց հետո նա հասկացավ. անհնար է բարելավել աշխարհի ամենաաղքատ բնակչության կյանքը՝ առանց կլիմայի փոփոխության հարցերով զբաղվելու: Գիտնականների հետ զրույցներից հետո նրան պարզ դարձավ, որ գլոբալ տաքացումից ամենաշատը տուժում են հենց աղքատ երկրները: Գեյթսի համոզմամբ՝ էժան և հասանելի էներգիան աղքատությունը հաղթահարելու գլխավոր միջոցն է, գրում է Forbes-ը:
«Breakthrough Energy» և մաքուր էներգիայի հեղափոխությունը
2015-2016 թվականներին Գեյթսը հիմնադրեց Breakthrough Energy նախաձեռնությունը և դրա Breakthrough Energy Ventures (BEV) վենչուրային հիմնադրամը: Նպատակն էր ներդրումներ անել այնպիսի ստարտափներում, որոնք կարող են ջերմոցային գազերի արտանետումները կրճատել տարեկան առնվազն 0.5 գիգատոննայով (աշխարհի բոլոր արտանետումների 1%-ը):
Գեյթսի մոտեցումն անցել է 3 փուլով.
- Գիտական breakthrough (ճեղքումներ). Ներդրումներ ֆունդամենտալ հետազոտություններում (մոդուլային միջուկային ռեակտորներ, CO2-ի որսում):
- Համակարգային փոփոխություններ. Արևային էներգետիկայի, էլեկտրոմոբիլների, «կանաչ» պողպատի և մսի/կաթի արտադրության մեջ մետանի կրճատման մասշտաբավորում:
- Տնտեսության մեջ ինտեգրում (ներդրման դարաշրջան). BEV-ի դիվերսիֆիկացված պորտֆելում ներառված են ավելի քան 120 ստարտափներ (օրինակ՝ վակուումային ապակեպակետներ, կովերի համար մետանը նվազեցնող կերային հավելումներ, ջրածնային էներգետիկա, պինդ մարտկոցներ):
«Կանաչ հավելավճար» (Green Premium)
Գեյթսն առաջ է քաշում «Green Premium» (հավելավճար էկոլոգիականության համար) հասկացությունը: Սա ավանդական (աղտոտող) և «կանաչ» (մաքուր) ապրանքների գնային տարբերությունն է: Օրինակ՝ առանց ածխի արտադրված պողպատն այսօր 30–40%-ով թանկ է, իսկ էկոլոգիական ավիավառելիքը՝ 5 անգամ: Գեյթսի նպատակն է նորարարությունների միջոցով այդ տարբերությունը հասցնել զրոյի, որպեսզի կանաչ տեխնոլոգիաները դառնան հասանելի ստանդարտ:
Քննադատություն և հակասություններ
Չնայած մեծ ներդրումներին՝ Գեյթսը հաճախ ենթարկվում է քննադատության.
- Երկակի ստանդարտներ. Հետաքննությունները ցույց են տալիս, որ նրա ներդրումային հիմնադրամները շարունակում են բաժնետոմսեր ունենալ նավթային հսկաներում (BP, Chevron, Occidental Petroleum):
- Անձնական ածխածնային հետք. Նա շարունակում է օգտվել 6 մասնավոր ինքնաթիռներից (թեև պնդում է, որ գնում է էկոլոգիական ավիավառելիք և փոխհատուցում է վնասը):
- Քաղաքականության անտեսում. 2025 թվականին Breakthrough Energy-ն կրճատեց կլիմայական քաղաքականությամբ զբաղվող ստորաբաժանումները՝ կենտրոնանալով միայն տեխնոլոգիաների վրա: Էքսպերտները (օրինակ՝ Մայքլ Մանը) պնդում են, որ հիմնական խոչընդոտները ոչ թե տեխնոլոգիական են, այլ քաղաքական ու սոցիալական, և միայն տեխնոլոգիաները «կախարդական հաբ» չեն կարող դառնալ:
Ապագայի տեսլականը
Գեյթսը հայտարարել է, որ առաջիկա 20 տարիների ընթացքում նախատեսում է բարեգործությանը փոխանցել իր գրեթե ողջ կարողությունը (մոտ 200 միլիարդ դոլար)՝ նշելով. «Ես հաստատակամորեն որոշել եմ, որ «նա մահացավ հարուստ» արտահայտությունը չի լինելու իմ մասին»: Նրա գլխավոր կարգախոսն է. «Գյուտարարությունն ու նորարարությունը կլիմայի փոփոխության դեմ լավագույն զենքն են»:
ԿԱՐԴԱՑԵՔ ՆԱԵՎ
Հռոմից մինչև ԱՄՆ․ ինչպե՞ս է Angelini դինաստիան նվաճում համաշխարհային դեղագործական շուկան