2026 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանի կառավարությունը պետական պարտքի սպասարկման համար վճարել է 182.3 մլրդ դրամ։ Խոսքը միայն տոկոսավճարների մասին է՝ առանց պարտքի մայր գումարի մարման։
Մեկ տարվա ընթացքում տոկոսների վճարման ծախսն ավելացել է 12.9 մլրդ դրամով կամ 7.6%-ով․ 2025 թվականի նույն ժամանակահատվածում այն կազմել էր 169.4 մլրդ դրամ։
Այս մասին BanksNews.am-ը տեղեկանում է 2026 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի կատարման ընթացքի վերաբերյալ տեղեկանքն ուսումնասիրելիս:
Պարտքի սպասարկումը՝ թվերով
| Ցուցանիշ | 2025 թ. I կիսամյակ | 2026 թ. I կիսամյակ | Փոփոխություն |
|---|---|---|---|
| Ընդհանուր տոկոսավճարներ | 169.4 մլրդ | 182.3 մլրդ | +7.6% |
| Ներքին տոկոսավճարներ | 123.7 մլրդ | 135.6 մլրդ | +9.6% |
| Արտաքին վարկերի տոկոսներ | 32.0 մլրդ | 28.2 մլրդ | −11.9% |
| Արտաքին արժեթղթերի տոկոսներ | 13.7 մլրդ | 18.5 մլրդ | +34.8% |
Թվերն ավելի խոսուն են մեկ այլ համեմատության դեպքում։ Առաջին կիսամյակում պետական բյուջեից աշխատանքի վարձատրությանը հատկացվել է 122.8 մլրդ դրամ, մինչդեռ պարտքի տոկոսներին՝ 182.3 մլրդ դրամ։ Այսինքն՝ միայն պարտքի տոկոսների համար պետությունը վճարել է 59.5 մլրդ դրամով ավելի շատ, քան աշխատանքի վարձատրության համար։
Տոկոսադրույքը նվազել է, վճարումները՝ աճել
Ուշագրավ է, որ պարտքի սպասարկման ծախսերի աճը տեղի է ունեցել այն պայմաններում, երբ առաջնային շուկայում դրամային արժեթղթերի տոկոսադրույքները նախորդ տարվա առաջին կիսամյակի համեմատ նվազել են 1.7 տոկոսային կետով։
Սակայն ներքին արժեթղթերի տոկոսավճարներն աճել են 9.6%-ով։ Պաշտոնական տեղեկանքի համաձայն՝ պատճառը գանձապետական պարտատոմսերի ծավալի 177.7 մլրդ դրամով ավելացումն է։
Ավելի արագ՝ 34.8%-ով, աճել են արտաքին արժեթղթերի սպասարկման ծախսերը՝ 13.7 մլրդ դրամից հասնելով 18.5 մլրդ դրամի։ Աճը պայմանավորված է նաև 2025 թվականի առաջին եռամսյակում տեղաբաշխված 750 մլն դոլարի արտարժութային պարտատոմսերի վճարումներով։
Այսպիսով, տոկոսադրույքների նվազումը դեռ չի նշանակում պարտքի սպասարկման բեռի նվազում։ Երբ մեծանում է պարտքային գործիքների ծավալը, աճում է նաև բյուջեից դրանց սպասարկմանը գնացող գումարը։
182.3 մլրդ դրամ՝ կես տարում միայն տոկոսների համար։ Հարցն արդեն ոչ միայն այն է, թե որքան է Հայաստանի պետական պարտքը, այլ նաև՝ պետական բյուջեի որքան մասն է ապագայում ծառայելու այդ պարտքի սպասարկմանը։