Աշխարհի խոշորագույն ընկերությունների ցանկը վերջին տարիներին կտրուկ փոխվել է։ Եթե նախկինում ամենաթանկ բիզնեսների շարքում գերակշռում էին նավթային, ֆինանսական և արդյունաբերական հսկաները, ապա այսօր առաջատար դիրքերում հիմնականում տեխնոլոգիական և արհեստական բանականության ոլորտի ընկերություններն են։
2026 թվականի սեպտեմբերին աշխարհի ամենաբարձր շուկայական կապիտալիզացիա ունեցող ընկերությունը շարունակում է մնալ NVIDIA-ն՝ մոտ 5.5 տրիլիոն դոլար արժեքով։ Նրան հաջորդում են Apple-ը և Alphabet-ը։
Միաժամանակ տրիլիոն դոլարի սահմանը հատած ընկերությունների թիվն ավելանում է։ Սեպտեմբերի 21-ին AMD-ն առաջին անգամ անցավ $1 տրիլիոն շուկայական կապիտալիզացիայի շեմը՝ AI հաշվարկների նկատմամբ ներդրողների հետաքրքրության աճի ֆոնին։
Աշխարհի 10 ամենաթանկ ընկերությունները
1.NVIDIA-ն ներկայում աշխարհի ամենաբարձր շուկայական արժեք ունեցող ընկերությունն է՝ մոտ $5.5 տրիլիոն կապիտալիզացիայով։
Ընկերությունը սկզբում առավել հայտնի էր գրաֆիկական պրոցեսորներով, սակայն վերջին տարիներին նրա հիմնական շարժիչը դարձել է արհեստական բանականության ենթակառուցվածքը։
AI մոդելների ուսուցման և գործարկման համար անհրաժեշտ հզոր հաշվարկային համակարգերը մեծ պահանջարկ են ստեղծել NVIDIA-ի չիպերի նկատմամբ։ Այդ պատճառով ընկերությունը դարձել է AI բումի գլխավոր ֆինանսական շահառուներից մեկը։
2. Apple՝ տեխնոլոգիական կայսրությունը՝ $5 տրիլիոնի սահմանին
Apple-ի շուկայական արժեքը 2026 թվականի սեպտեմբերին մոտեցել է $5 տրիլիոնին։
Ընկերության հիմնական բիզնեսը շարունակում է կապված լինել iPhone-ի, Mac-ի և այլ սարքերի հետ, սակայն Apple-ի էկոհամակարգում ծառայությունների դերը նույնպես մեծացել է։
Սեպտեմբերի 22-ին Apple-ի շուկայական կապիտալիզացիան կարճ ժամանակով նույնիսկ անցել է $5 տրիլիոնի սահմանը։ Սա այն դարձրել է NVIDIA-ի հետ միասին այդ շեմին հասած միակ ամերիկյան ընկերություններից մեկը։
3. Alphabet՝ Google-ի մայր ընկերությունը
Alphabet-ը՝ Google-ի մայր ընկերությունը, մոտ $4.3 տրիլիոն շուկայական արժեքով զբաղեցնում է երրորդ տեղը։
Ընկերության հիմնական եկամտի աղբյուրներից մեկը շարունակում է մնալ թվային գովազդը, սակայն վերջին տարիներին AI-ն դարձել է Alphabet-ի ռազմավարության կենտրոնական ուղղություններից մեկը։
Google-ի որոնողական համակարգը, YouTube-ը, cloud ծառայությունները և Gemini-ի նման AI արտադրանքները Alphabet-ին թույլ են տալիս ներկայություն ունենալ տեխնոլոգիական շուկայի տարբեր հատվածներում։
4. Microsoft՝ ծրագրային ապահովումից մինչև AI
Microsoft-ի շուկայական արժեքը մոտ $3.7 տրիլիոն է։
Ընկերության ուժեղ դիրքը ձևավորվել է մի քանի ուղղությունների համադրությամբ՝ Windows, Office, Azure cloud, կորպորատիվ ծրագրային ապահովում և արհեստական բանականություն։
Microsoft-ի դեպքում հատկապես կարևոր է cloud բիզնեսի և AI-ի համադրությունը։ Ընկերությունը AI հնարավորությունները ինտեգրում է իր տարբեր ծառայություններում՝ միաժամանակ մեծացնելով Azure-ի դերը։
5. Amazon՝ առևտրից մինչև cloud ենթակառուցվածք
Amazon-ի շուկայական կապիտալիզացիան մոտ $2.8 տրիլիոն է։
Ընկերությունը հաճախ ասոցացվում է առցանց առևտրի հետ, սակայն նրա ֆինանսական արժեքի կարևոր մասը կապված է Amazon Web Services-ի՝ AWS-ի հետ։
AWS-ը աշխարհի խոշորագույն cloud ենթակառուցվածքային հարթակներից մեկն է և մեծ դեր ունի նաև AI համակարգերի համար անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսների տրամադրման գործում։
6. TSMC՝ աշխարհի չիպերի արտադրության առանցքային կենտրոնը
Թայվանական TSMC-ն մոտ $2 տրիլիոն շուկայական արժեքով աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունների շարքում վեցերորդն է։
TSMC-ն հիմնականում հայտնի է նրանով, որ արտադրում է կիսահաղորդիչներ այլ տեխնոլոգիական ընկերությունների նախագծերի հիման վրա։
Ժամանակակից AI չիպերի պահանջարկի աճը մեծացրել է նաև առաջատար արտադրական տեխնոլոգիաների նկատմամբ պահանջարկը՝ TSMC-ին դարձնելով համաշխարհային տեխնոլոգիական շղթայի կարևորագույն օղակներից մեկը։
7. Broadcom՝ AI ենթակառուցվածքի ևս մեկ հսկա
Broadcom-ի շուկայական արժեքը մոտ $1.7 տրիլիոն է։
Ընկերությունը արտադրում է կիսահաղորդչային լուծումներ և ցանցային ենթակառուցվածքի բաղադրիչներ։ AI տվյալների կենտրոնների արագ ընդլայնումը մեծացրել է նաև բարձր արագության ցանցային և հաշվարկային լուծումների պահանջարկը։
Broadcom-ի ընդգրկումը տրիլիոնավոր դոլարների ընկերությունների շարքում ևս մեկ ցուցիչ է, թե որքան մեծ է դարձել AI ենթակառուցվածքի տնտեսական նշանակությունը։
8. Saudi Aramco՝ նավթային աշխարհի ամենաթանկ ընկերություններից
Տեխնոլոգիական ընկերությունների գերիշխանության պայմաններում Saudi Aramco-ն շարունակում է պահպանել իր տեղը աշխարհի ամենաթանկ բիզնեսների տասնյակում։
Սաուդյան նավթային հսկայի շուկայական արժեքը մոտ $1.7 տրիլիոն է։
Aramco-ն այս ցուցակում առանձնանում է նրանով, որ այն տեխնոլոգիական ընկերություն չէ։ Նրա արժեքը հիմնված է նավթային հսկայական բիզնեսի, արդյունահանման ծավալների և էներգետիկ շուկայում ունեցած դիրքի վրա։
9. Meta՝ սոցիալական մեդիայից դեպի AI
Facebook-ի, Instagram-ի և WhatsApp-ի մայր ընկերությունը՝ Meta Platforms-ը, մոտ $1.5 տրիլիոն շուկայական արժեքով զբաղեցնում է իններորդ տեղը։
Meta-ի հիմնական բիզնեսը շարունակում է մնալ թվային գովազդը, սակայն ընկերությունը մեծ ներդրումներ է կատարում AI համակարգերի, տվյալների կենտրոնների և սեփական հաշվարկային ենթակառուցվածքի զարգացման ուղղությամբ։
10. Tesla՝ ավտոմոբիլային ընկերություն, որը դուրս է եկել ավանդական սահմաններից
Տասնյակը եզրափակում է Tesla-ն՝ մոտ $1.4 տրիլիոն շուկայական կապիտալիզացիայով։
Tesla-ի արժեքը միայն ավտոմեքենաների վաճառքով չի պայմանավորվում։ Ներդրողները երկար ժամանակ ընկերությանը դիտարկել են նաև որպես էլեկտրական մեքենաների, էներգետիկ համակարգերի, ինքնավար վարման և ռոբոտաշինության տեխնոլոգիական ընկերություն։
2026 թվականի սեպտեմբերի կարևոր իրադարձություններից մեկը AMD-ի՝ $1 տրիլիոն շուկայական կապիտալիզացիայի հասնելն էր։
Սեպտեմբերի 21-ին AMD-ի բաժնետոմսերը բարձրացել էին մինչև ռեկորդային մակարդակ, և ընկերության շուկայական արժեքը առաջին անգամ անցել էր $1 տրիլիոնը։ Reuters-ը դա կապում է AI հաշվարկների ոլորտում AMD-ի դերի ընդլայնման և ներդրողների հետաքրքրության աճի հետ։
AMD-ն դարձավ առնվազն չորրորդ ամերիկյան կիսահաղորդչային ընկերությունը, որը հատել է այդ շեմը՝ NVIDIA-ից, Broadcom-ից և Micron-ից հետո։
Վարկանիշի առաջին տասնյակում գերակշռում են տեխնոլոգիական և տեխնոլոգիային մոտ ոլորտները։
Դրա հիմնական պատճառներից մեկը վերջին տարիների AI ներդրումային ալիքն է։ Արհեստական բանականության զարգացումը մեծացրել է պահանջարկը՝
- բարձր արտադրողականության չիպերի,
- տվյալների կենտրոնների,
- cloud ծառայությունների,
- ցանցային սարքավորումների,
- ծրագրային ապահովման,
- AI մոդելների և ծառայությունների նկատմամբ։
Արդյունքում AI շղթայի տարբեր հատվածներում գործող ընկերությունների շուկայական արժեքը կտրուկ աճել է։
Կարևոր է տարբերակել շուկայական կապիտալիզացիան ընկերության չափը չափող այլ ցուցանիշներից։
Շուկայական կապիտալիզացիան հաշվարկվում է բաժնետոմսերի գինը բազմապատկելով շրջանառության մեջ գտնվող բաժնետոմսերի քանակով։ Այն կարող է փոխվել նույնիսկ մեկ օրվա ընթացքում։
Մինչդեռ ընկերությունների չափը կարելի է համեմատել նաև եկամուտներով, շահույթով, ակտիվներով կամ աշխատակիցների թվով։ Օրինակ՝ եկամուտների վարկանիշում NVIDIA-ն կարող է շատ ավելի ցածր դիրք զբաղեցնել, քան շուկայական կապիտալիզացիայի աղյուսակում։
Այս տարբերությունը կարևոր է, քանի որ բարձր շուկայական արժեքը հիմնականում արտացոլում է նաև ներդրողների՝ ապագա աճի վերաբերյալ սպասումները։
Աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունների ներկայիս ցանկը ցույց է տալիս, թե որքան արագ է փոխվել համաշխարհային բիզնեսի ուժերի դասավորությունը։
Առաջատար տասնյակում գերակշռում են ԱՄՆ-ի տեխնոլոգիական հսկաները, իսկ AI-ն դարձել է շուկայական արժեքի ձևավորման ամենակարևոր թեմաներից մեկը։ Միևնույն ժամանակ Saudi Aramco-ի ներկայությունը ցույց է տալիս, որ ավանդական էներգետիկ բիզնեսը շարունակում է պահպանել հսկայական տնտեսական արժեք։
Իսկ AMD-ի՝ տրիլիոն դոլարի սահմանը հատելը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ AI-ի շուրջ ձևավորվող տեխնոլոգիական մրցակցությունը դեռ շարունակում է վերափոխել աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունների քարտեզը։