Օրվա օրակարգը ձևավորվեց երեք զուգահեռ շերտով՝ Արարատ Միրզոյանի այցը Թեհրան, Շաքիի դեպքի շարունակությունը (տուժածի վիճակից մինչև ԱԱԾ-ում պաշտոնանկություն) և Ուսուցչի օրը։ Օրվա ընթացքում ուսումնասիրվել է 2606 հրապարակում, որոնք ուսումնասիրվել են մեդիա մոնիտորինգի վերլուծական գործիքակազմի կիրառմամբ։
ՕՐՎԱ ԹՈՓ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
1. Միրզոյանը Թեհրանում քննարկել է TRIPP-ը Իրանի նախագահի և արտգործնախարարի հետ — 142 հիշատակում
Փաստեր. ՀՀ արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար Արարատ Միրզոյանը պաշտոնական այցով գտնվում է Թեհրանում։ Նրան ընդունել է Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը՝ որպես Նյու Յորքում կայացած հանդիպման շարունակություն։ Ըստ ԱԳՄԱ-ի՝ Միրզոյանը ներկայացրել է TRIPP-ի իրականացման ընթացքը, քննարկվել են ապաշրջափակման ենթակառուցվածքները, էներգետիկ համագործակցությունը և Երևանում կայանալիք COP17 համաժողովին Իրանի բարձր մակարդակով մասնակցության հարցը։ Արտգործնախարար Աբբաս Արաղչիի հետ բանակցություններում քննարկվել են սահմանին երկրորդ կամրջի կառուցումը, էլեկտրահաղորդման 3-րդ գծի շուտափույթ ավարտը և բեռնափոխադրումների դյուրացումը։ Միրզոյանին ընդունել է նաև Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մուհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը. կողմերն ընդգծել են միջխորհրդարանական կապերի կարևորությունը։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լուսաբանման մեծ մասը վերարտադրել է ԱԳՄԱ-ի հաղորդագրությունը՝ վերնագրերում շեշտելով «TRIPP-ի իրականացման ընթացքը» և «ապաշրջափակման առավելությունները»։ Երեք տասնյակից ավելի հրապարակում հղում է արել հենց այդ ձևակերպմանը։
Հակասող նարատիվներ.
- Հայկական պաշտոնական ընթերցում. ԱԳՄԱ-ի հաղորդագրության մեջ նշվում է Իրանի աջակցությունը «Խաղաղության խաչմերուկ» ծրագրին, հարաբերությունները բնութագրվում են՝ որպես ռազմավարական, իսկ Միրզոյանը հույս է հայտնել, որ ռազմավարական գործընկերության համապարփակ համաձայնագրի ստորագրումը կխորացնի կապերը։
- Իրանական շեշտադրում. Արաղչիի մեջբերմամբ՝ Թեհրանը պատրաստ է շարունակել երկխոսությունը, բայց Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղության համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել երրորդ կողմերի ներկայության և միջամտության հետ կապված մտահոգությունները, իսկ տարածաշրջանային խնդիրները պետք է լուծվեն տարածաշրջանի երկրների կողմից՝ առանց արտաքին ուժերի ազդեցության։ TRIPP-ի վերաբերյալ Իրանի արձագանքը ԱԳՄԱ-ի հաղորդագրության մեջ չի մեջբերվում։
- Ֆոնը. Նույն օրը Արաղչին օտարերկրյա դեսպանների հետ հանդիպմանը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ մղվող պատերազմը ռազմական լուծում չի ունենա։
2. Շաքիի դեպքի շարունակությունը. տուժածի վիճակը, ԱԱԾ-ում պաշտոնանկությունը և ադրբեջանցու ճակատագրի բանավեճը — 139 հիշատակում
Փաստեր. Սյունիքի Շաքի գյուղում ադրբեջանցի զինծառայող Նասիմի Մուսաևի կրակոցից վիրավորված Անի Ավետիսյանի հետվիրահատական վիճակը, ըստ Առողջապահության նախարարության, կայուն է։ Քրոջ խոսքով՝ նրան դեռ երեք բարդ վիրահատություն է սպասվում, ոտքից հեռացվել է մոտ 8 սմ ոսկոր, առաջնային խնդիրը ոտքը փրկելն է։ Անին և նրա երկու երեխաները ճանաչվել են տուժող, մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչները մի քանի անգամ տեսակցել են նրան։ Մուսաևը գտնվում է Երևանի հիվանդանոցներից մեկում, դեպքի գիշերը նա Սիսիանի հիվանդանոցից տեղափոխվել է Երևան։ Այսօր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքից ազատել է ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ Դավիթ Սանամյանին, որը պաշտոնը զբաղեցնում էր 2025 թվականի օգոստոսից. պաշտոնանկության պատճառը պաշտոնապես չի նշվել։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լուսաբանումը երկու առանցք է ունեցել. մի կողմից՝ ընտանիքի պայքարն ու տուժածի ապաքինումը, մյուս կողմից՝ հարցը, թե ինչպես է զինծառայողը հասել բնակավայր։ Մեդիան պաշտոնանկությունը կապել է դեպքի հետ՝ նշելով, որ Սանամյանի պատասխանատվության ուղղությունը, ըստ տեղեկությունների, Սահմանապահ զորքերի համակարգումն ու վերահսկողությունն էր։
Հակասող նարատիվներ.
- Պաշտոնական մոտեցումը. «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Տարոն Չախոյանը ապատեղեկատվություն է համարել այն պնդումը, թե ներթափանցել է մի քանի զինծառայող, և նշել, որ Ադրբեջանն ինքն է Հայաստանին հայտնել փախուստի մասին. «եթե միտում լիներ, Ադրբեջանը մեզ դրա մասին չէր տեղեկացնի»։ Պաշտոնանկության և դեպքի կապի մասին պատգամավոր Մարիա Կարապետյանը ասել է՝ տեղեկություն չունի։ Անդրանիկ Քոչարյանը նշել է, որ սահմանային ուղեկալների հետ խնդիր կա։
- Անվտանգության թերացման թեման. Պատգամավոր Աննա Գրիգորյանը հարցնում է պաշտպանության նախարարին՝ «դու միայն ռիլ նկարելո՞ւ համար ես», իսկ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Լևոն Քոչարյանը՝ ինչու են ցուցադրվում Ծառուկյանին գետնին գցելու, բայց ոչ ադրբեջանցուն բռնելու կադրերը։
- Մուսաևի ճակատագիր. Քոչարյանն ասել է, որ հանձնելը «հենց այնպես չի լինում, ինչ-որ բանի դիմաց է լինում»։ Ընդդիմադիր գործիչները պահանջում են նրան դատել Հայաստանում կամ փոխանակել Բաքվում պահվող հայ գերիների հետ։ «Ուժեղ Հայաստանի» պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը կարծում է, որ արարքը մի խումբ անձանց կյանքի դեմ ոտնձգություն է և կարող է դիտարկվել նաև ցմահ ազատազրկում։
3. Ուսուցչի օր. վարչապետը հյուրընկալել է ուսուցիչների, խոստացել պարբերական ատեստավորում — 78 հիշատակում
Փաստեր. Վարչապետը կառավարությունում հյուրընկալել է Երևանի և մարզերի դպրոցների շուրջ երեք տասնյակ ուսուցիչների։ Նա անդրադարձել է կամավոր ատեստավորման համակարգի արդյունքներին, որը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել աշխատավարձերը և ստանալ հավելավճարներ, և հայտարարել, որ ատեստավորումը նախատեսվում է դարձնել պարբերական, իսկ դրույքաչափն ավելի բարձրացնել։ ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանն իր ուղերձում նշել է, որ պետությունը կշարունակի ներդրումներ կատարել դպրոցների բարելավման, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման և աշխատանքի խրախուսման ուղղությամբ։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում․ Լուսաբանման հիմնական մասը շնորհավորական ուղերձներն են (նախարար, մարդու իրավունքների պաշտպան, կուսակցություններ) և վարչապետի հանդիպումը։
Հակասող նարատիվներ.
- Պաշտոնական շրջանակ. Աշխատավարձի աճն ապահովվում է ատեստավորմամբ, ուսուցչի մասնագիտությունը պետք է ավելի գրավիչ լինի երիտասարդների համար։
- Քննադատական շրջանակ. Կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը Sputnik Արմենիային ասել է, որ ուսուցչի աշխատանքն այսօր պատշաճ գնահատված չէ, այդ թվում՝ աշխատավարձի առումով, և որ վարձատրությունը հաշվարկվում է միայն դասավանդած ժամերով։ «Ուժեղ Հայաստանն» իր ուղերձում նշել է, որ կրթական համակարգն այսօր բարդ ժամանակաշրջան է ապրում։
4. Կոտայքում մեքենայից կրակել են պարեկների վրա, երկու պարեկ վիրավորվել է — 69 հիշատակում
Փաստեր. Հոկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 01։35-ի սահմաններում, Կոտայքի մարզում պարեկները հայտնաբերել են «Հյունդայի» մեքենայի վարորդին, որը չի ենթարկվել «կանգառ» ազդանշանին, ապա մեքենայից հրազենով կրակոցներ են արձակվել։ Երկու պարեկ վնասվածքներով տեղափոխվել է բժշկական կենտրոն, նրանցից մեկը բուժօգնությունից հետո դուրս է գրվել, կյանքին վտանգ չի սպառնում։ Հայտնաբերվել են հանցագործության մեջ կասկածվող 2 անձ և մեքենան, նրանք Կոտայքի մարզի բնակիչներ են և, ըստ նախնական տվյալների, եղել են ոչ սթափ վիճակում։ Նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։ ՆԳ նախարարը տեսակցել է հրազենային վնասվածք ստացած պարեկային ծառայողին։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լուրը տարածվել է ՆԳՆ-ի հաղորդագրության շրջանակում։ Մեդիայի ուշադրությունը կենտրոնացել է կասկածյալների արագ հայտնաբերման և վիրավորների վիճակի վրա։
5. Քրեական ոստիկանությունը կանխել է սպանություն. 4 անձ ձերբակալվել է — 57 հիշատակում
Փաստեր. Քրեական ոստիկանության ծանր հանցագործությունների դեմ պայքարի վարչության ծառայողների տվյալներով՝ 2026 թվականի հունվարի 21-ին Ծաղկաձորում Երևանի 33-ամյա բնակիչը, ընդգծելով քրեական աստիճանակարգության բարձրագույն կարգավիճակ ունենալը, ևս երկու անձի հետ ծեծի է ենթարկել 36-ամյա տղամարդու։ Վերջինս, ըստ քննության, նախապատրաստել է 33-ամյայի սպանությունը և ապօրինի ձեռք բերել հրազեն, իսկ նա էլ, իմանալով այդ մասին, ձեռք է բերել հրազեն՝ նախահարձակ լինելու համար։ Օգոստոսին 36-ամյա տղամարդը չպարզված անձանց հետ նկատել է նրան բնակության վայրի մոտ և մեքենան վարել նրա ուղղությամբ, որից հետո տեղի է ունեցել փոխադարձ հրաձգություն։ Նախաձեռնվել է քրեական վարույթ սպանության նախապատրաստման և բարձրագույն կարգավիճակ ունենալու հոդվածներով, 4 անձ ձերբակալվել է։
Մեդիայի ուշադրության կենտրոնում. Լուրը տարածվել է տեսանյութով և վերնագրերում շեշտվել է «տնային կալանքի տակ գտնվող քրեական հեղինակություն» բնորոշումը։
Օրվա թոփ մեդիա-դեմքերը
- Արարատ Միրզոյան — արտգործնախարարի այցը Թեհրան և TRIPP-ի ընթացքի ներկայացումը Իրանի ղեկավարությանը եղել է օրվա ամենալուսաբանված թեման։
- Նիկոլ Փաշինյան — վարչապետը հյուրընկալել է ուսուցիչների և ստորագրել ԱԱԾ տնօրենի տեղակալի ազատման հրամանը։
- Աբբաս Արաղչի — Իրանի արտգործնախարարի ձևակերպումը երրորդ կողմերի միջամտության մտահոգությունների մասին լայն տարածում է գտել։
- Իլհամ Ալիև — նրա անունը շրջանառվել է Շաքիի դեպքից հետո հնարավոր փոխանակման քննարկումներում և պատերազմի տարելիցի կապակցությամբ կարծիքային նյութերում։
- Անի Ավետիսյան — Շաքիում վիրավորված կնոջ վիճակն ու բուժումը օրվա ամենահետևված մարդկային պատմությունն էր։
ԿԱՐևՈՐ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԹՈՓՈՒՄ ՉԵՆ
- Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգի տնօրեն Տեր Եսայի ավագ քահանա Արթենյանը Մայր Աթոռին հատկացված շինությունները Կաթողիկոսի անձնական ունեցվածք ներկայացնելը որակել է «ակնհայտ մանիպուլյացիա և ամոթալի սուտ»։
- ՏԿԵ նախարար Դավիթ Խուդաթյանը ընդունել է Թուրքիայի էլեկտրաէներգիայի հաղորդման կազմակերպության պատվիրակությանը. քննարկվել է Գյումրի–Կարս էլեկտրահաղորդման գծի վերականգնման և գործարկման աշխատանքները։
- Զինվորական դատախազությունը «Վանա լիճ դրախտ» համալիրի օտարման գործընթացում առերևույթ խախտումներ է հայտնաբերել. 2004-ին այն վաճառվել է 500 հազար դոլարով՝ առանց սահմանված կարգով գնահատման, իսկ 2,56 հա հողամասի նկատմամբ սեփականության իրավունքը ձեռք է բերվել առանց պատշաճ իրավական հիմքի։
- Ըստ վարորդների՝ Վերին Լարսում մեկ ամսից ավելի մնացել են 30–40 հայկական բեռնատարներ, վարորդների սնունդն ու վառելիքը սպառվել են։
- ԱԱԾ-ն առաջարկում է ստեղծել անհետ կորածների միասնական ռեեստր։
- Նոյեմբերի 1-ից անձը հաստատող փաստաթղթերի կենսաչափական ծառայությունները կմատուցվեն մասնավոր գործընկերոջ կողմից՝ նոր գրասենյակներում, 14 հասցեում, այդ թվում Երևանում՝ «Երևան Մոլում» և «Մեգամոլում»։
- Ծավի խմելու ջրի ակունքի մոտ ապօրինի հանքարդյունահանում է իրականացվել. 1 անձ կալանավորվել է։
- «Սիթիի» հացի և լավաշի արտադրամասում արձանագրվել են սանիտարահիգիենիկ խախտումներ, աշխատանքը կասեցվել է. նույն ցանցում բացահայտվել են նաև ծխախոտային արտադրանքի վաճառքի խախտումներ։
ԵՐԵԿՈՅԱՆ նորություններ
- Ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ են դարձել ամերիկացի նեյրոկենսաբան Կարլ Դեյսերոտը և գերմանացի կենսաքիմիկոսներ Գեորգ Նագելն ու Պետեր Հեգեմանը՝ լույսով կառավարվող իոնային ալիքների և օպտոգենետիկայի զարգացման համար։
- Սամբոյի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում Հայաստանը 13 մեդալ է նվաճել. մրցաշարը անցկացվել է Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքում։
- Կարատեիստ Սուրեն Հարությունյանը դարձել է Զալցբուրգում կայացած «Karate1 Series A» մրցաշարի փոխչեմպիոն (75 կգ)։
- Հոկտեմբերի 10-ին՝ Մայրաքաղաքի տոնի առիթով, Անգլիական այգում ժամը 17։00-ից 22։00-ն ռեփ համերգ կանցկացվի։