Անդրեյ Սախարովի անվան «Հանուն մտքի ազատության» 2026 թվականի մրցանակը շնորհվել է Միջազգային քրեական դատարանին (ՄՔԴ)։ Որոշման մասին հայտարարել է Եվրախորհրդարանի նախագահ Ռոբերտա Մեցոլան։ Պարգևատրման պաշտոնական արարողությունը տեղի կունենա դեկտեմբերի 16-ին՝ Ստրասբուրգում։ Դրամական պարգևի չափը կազմում է 50 000 եվրո։
Բացի ՄՔԴ-ից, 2026 թվականի մրցանակի եզրափակիչ փուլ էին անցել նաև Տանզանիայում բանտարկված ընդդիմադիր առաջնորդ Տունդու Լիսուն և մահապատժի դատապարտված իրանցի երկու քույրեր՝ Թարանե և Ռոմինա Ռահիմիները, որոնք մասնակցել էին երկրում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերին։
Սախարովի անվան մրցանակը Եվրախորհրդարանը շնորհում է ամեն տարի։ Պարգևատրվում են այն անհատներն ու կազմակերպությունները, որոնք առանձնահատուկ ավանդ են ներդնում մարդու իրավունքների և փոքրամասնությունների պաշտպանության, միջազգային իրավունքի պահպանման և ժողովրդավարության ամրապնդման գործում։ Անցյալ տարի մրցանակը ստացել են Բելառուսի և Վրաստանի լրագրողները։
Մրցանակի ամենահայտնի դափնեկիրների թվում են ՄԱԿ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանը, ՀԱՀ նախկին նախագահ և Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Նելսոն Մանդելան և Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Մարիա Կորինա Մաչադոն Վենեսուելայից։
Եվրախորհրդարանն այս որոշումը կայացրել է ՄՔԴ-ի և Վաշինգտոնի միջև հարաբերությունների կտրուկ սրման ֆոնին։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը պատժամիջոցներ է սահմանել ՄՔԴ-ի նկատմամբ, կարգադրել է սառեցնել ակտիվները Միացյալ Նահանգներում և արգելափակել վարկային քարտերը։
Թրամփի վարչակազմը խիստ քննադատության է ենթարկում Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուին կալանավորելու միջազգային օրդերը, որը տրվել էր Գազայի հատվածում պատերազմի ժամանակ երկրի զինվորականների գործողությունների պատճառով։
