ԵՐԵՎԱՆ, 11 մայիսի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի ֆինանսական շուկայում շաբաթն անցել է Կենտրոնական բանկի որոշումների և հայտարարությունների, թարմացված մակրոտնտեսական տվյալների և կապիտալի շուկայում ակտիվության ազդեցության ներքո: Ուշադրության կենտրոնում էին դրամավարկային քաղաքականության, ֆինանսական համակարգի ինստիտուցիոնալ կայունության, գնաճի և կապիտալի շարժի հարցերը:
1. Դրամավարկային քաղաքականություն. ՀՀ ԿԲ-ն պահպանել է տոկոսադրույքը 6,5% մակարդակում
Հայաստանի Կենտրոնական բանկի խորհուրդը մայիսի 5-ին չորրորդ անգամ անընդմեջ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը թողել է անփոփոխ՝ 6,5% մակարդակում: Լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքը նույնպես պահպանվել է 8%, միջոցների ներգրավման տոկոսադրույքը 5% մակարդակում:
Այս որոշումը կարող է հաստատել դրամավարկային պայմանների կարգավորման այն ռեժիմը, որի դեպքում բանկերն ու փոխառուները շարունակում են աշխատել տոկոսադրույքների արդեն ձևավորված միջակայքում։
2. Կարգավորող քաղաքականություն. Մարտին Գալստյանը վերընտրվել է ՀՀ ԿԲ նախագահ
ՀՀ ԱԺ–ն մայիսի 5-ին Մարտին Գալստյանին վերընտրել է Կենտրոնական բանկի նախագահ՝ վեց տարի ժամկետով: Նրա թեկնածությունը խորհրդարանական մեծամասնությանն էր ներկայացրել իշխող խմբակցությունը: Սա կարող է նշանակել ոչ միայն ինստիտուցիոնալ շարունակականության պահպանում դրամավարկային և մակրոպրուդենցիալ քաղաքականության մեջ, այլև գործող կարգավորող մոտեցումների և վերահսկողության պարամետրերի պահպանում:
3. Արժութային շուկա. դրամը պահպանել է սահմանափակ տատանումները
Մայիսի 5-8-ն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստանի արժութային շուկայում պահպանվել է հիմնական արժույթների փոխարժեքների չափավոր դինամիկա: Կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքը 370,44 դրամից իջել է 369,01 դրամի, եվրոյի փոխարժեքը տատանվել է 432,9-434,14 դրամի միջակայքում, ռուսական ռուբլու փոխարժեքն աճել է 4,9006 դրամից մինչև 4,9472 դրամ:
Սահմանափակ տատանողականությունը կարող է նպաստել հաշվարկների կայունությանը, պահպանել արժութային շուկայում կարճաժամկետ գործառնությունների կանխատեսելիությունը և նվազեցնել ճնշումը բանկային համակարգի արժութային իրացվելիության վրա:
4. Կապիտալի շուկա. բաժնետոմսերի շուկայի կապիտալիզացիան գերազանցել է 470 մլրդ դրամը
Հայաստանի ֆոնդային բորսայում բաժնետոմսերի շուկայի կապիտալիզացիան ապրիլին գերազանցել է 470 մլրդ դրամը: Մայիսի 7-ի դրությամբ բաժնետոմսերի բորսայական առևտրի ծավալն աճել է 287%-ով և կազմել շուրջ 591,5 մլրդ դրամ, AMX առաջնային հարթակում պետական պարտատոմսերի տեղաբաշխման ծավալը գերազանցել է 120,6 մլրդ դրամը, իսկ կորպորատիվ պարտատոմսերի շուկայում առևտրի ծավալը, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, աճել է 195%-ով՝ կազմելով շուրջ 23,5 մլրդ դրամ:
AMX-ում գործառնությունների աճը կարող է մեծացնել բորսայական ենթակառուցվածքի նշանակությունը թողարկողների, ներդրողների և ֆինանսական միջնորդների համար, ինչպես նաև ընդլայնել շուկայական կողմնորոշիչների հավաքածուն կապիտալի արժեքի գնահատման համար:
5. Եվրոպարտատոմսեր և պետական պարտք. ռիսկի հավելավճարը նվազել է մինչև 190 բ.կ.
Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը մայիսի 5-ին հայտարարել է, որ հայկական եվրոպարտատոմսերի գծով ռիսկի հավելավճարը 400-ից նվազել է մինչև 190 բազիսային կետ: Նրա խոսքով՝ տասնամյա դրամային պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունն այժմ գերազանցում է 8%-ը, իսկ միջազգային ինստիտուցիոնալ ներդրողներին պատկանող պետական պարտքի մասնաբաժինը մոտեցել է 10%-ին:
Գործնականում ռիսկի հավելավճարի նվազումը կարող է անդրադառնալ պարտքային շուկայի կողմնորոշիչների վրա և ուժեղացնել պետական արժեթղթերի դերը՝ որպես գնագոյացման հիմնական գործիք:
6. Ֆինանսական կայունություն. ԿԲ-ն Հայաստանից կապիտալի արտահոսք չի արձանագրում
Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ Հովհաննես Խաչատրյանը մայիսի 5-ին հայտարարել է, որ կարգավորողը Հայաստանից կապիտալի արտահոսք չի նկատում պահպանվող տարածաշրջանային անորոշության ֆոնին: Միևնույն ժամանակ, նա շուտափույթ հանգուցալուծման հնարավորություն չի տեսնում Հորմուզի նեղուցի շուրջ ստեղծված իրավիճակում, մասնավորապես՝ էներգակիրների գների հարցում:
Կապիտալի հետ կապված կայուն իրավիճակի պահպանումը կարող է սատարել բանկային համակարգի աշխատանքի ներկայիս ռեժիմին և նվազեցնել ճնշումը արժութային շուկայի վրա:
7. Դրամական փոխանցումներ. զուտ ներհոսքը I եռամսյակում աճել է 3,19 անգամ
ԿԲ տվյալներով՝ 2026 թվականի առաջին եռամսյակում բանկային համակարգի միջոցով ֆիզիկական անձանց անդրսահմանային փոխանցումների զուտ ներհոսքը կազմել է 458,2 մլն դոլար՝ նախորդ տարվա 143,7 մլն դոլարի դիմաց: Փոխանցումների ընդհանուր ներհոսքը հասել է 1,47 մլրդ դոլարի, հիմնական ուղղություններից են Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը:
Զուտ ներհոսքի աճը կարող է ուժեղացնել անդրսահմանային գործառնությունների նշանակությունը բանկային համակարգում և ազդել ֆինանսական շուկայի ներսում արժութային հոսքերի կառուցվածքի վրա:
8. Ներդրումային օրակարգ. ԿԲ նախագահը հայտարարել է բանկերի և կենսաթոշակային հիմնադրամների համար նոր նախագծերի անհրաժեշտության մասին
Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը մայիսի 5-ին հայտարարել է, որ Հայաստանին անհրաժեշտ են նոր ներդրումային նախագծեր, որոնք կարող են ֆինանսավորվել բանկային հատվածի և կենսաթոշակային հիմնադրամների կողմից: Նրա խոսքով՝ երկրում առկա են զգալի ֆինանսական ռեսուրսներ թե՛ բանկերի, թե՛ կենսաթոշակային հիմնադրամների մոտ:
Նոր նախագծերի քննարկումը կարող է արտացոլել կարգավորողի ուշադրությունը ներքին ներդրումային մեխանիզմների զարգացմանը և տնտեսության ֆինանսավորման գործիքների ընդլայնմանը:
Շաբաթվա ամփոփում
Շաբաթվա առանցքային իրադարձությունները մատնանշում են դրամավարկային քաղաքականության գործող պարամետրերի և կարգավորող շարունակականության պահպանումը: