Դիվանագետ, ԱԺԲ անդամ Արա Պապյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններում, երբ ոչ մի ուժ չի հավաքում 50+% քվե
Եթե ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններում որևէ քաղաքական ուժ չի ստանում 50%+1 ձայն (ավելի ճիշտ՝ կայուն խորհրդարանական մեծամասնություն), ապա գործի է դրվում «կայուն մեծամասնության» մեխանիզմը։
ՀՀ գործող ընտրական համակարգով գործընթացը մոտավորապես այսպես է․
1. Նախ հաշվարկվում են մանդատները
Ազգային ժողով անցնում են միայն շեմը հաղթահարած ուժերը (կուսակցություն՝ 4%, դաշինք՝ 8% և այլն)։ Մանդատները բաշխվում են համամասնական կարգով։
2. Եթե որևէ ուժ ստացել է պարզ մեծամասնություն, բայց ոչ «կայուն մեծամասնություն»: Եթե որևէ ուժ ունի 50%+-ից ավելի մանդատ, բայց չի հասնում օրենքով նախատեսված «կայուն մեծամասնության» շեմին (ներկայիս համակարգում՝ առնվազն 52%), ապա նրան տրվում են լրացուցիչ մանդատներ, որպեսզի հասնի այդ շեմին։
3. Եթե ոչ ոք ընդհանրապես մեծամասնություն չունի
Այդ դեպքում ուժերը փորձում են կոալիցիա կազմել։ Եթե հաջողվում է ձևավորել 52%+ կայուն մեծամասնություն ունեցող կոալիցիա, ապա կառավարություն է ձևավորվում։
4. Եթե կոալիցիա չի ձևավորվում
Ապա կարող է անցկացվել ընտրությունների երկրորդ փուլ։ Երկրորդ փուլ անցնում են առավել շատ ձայներ ստացած երկու քաղաքական ուժերը։
5. Երկրորդ փուլում հաղթողը ստանում է կառավարելի մեծամասնություն
Երկրորդ փուլից հետո հաղթած ուժին կամ դաշինքին տրվում են բավարար մանդատներ, որպեսզի խորհրդարանում ունենա կայուն մեծամասնություն և կարողանա կառավարություն ձևավորել։
Ի՞նչ է լինում 4%+ հավաքած ուժերի հետ, երբ իրենք չեն մասնակացում երկրորդ փուլին։
Եթե երկրորդ փուլ է անցկացվում, ապա առաջին փուլում 4%+ (կամ դաշինքի դեպքում՝ 8%+) հավաքած, բայց երկրորդ փուլ չանցած ուժերը չեն դուրս մնում Ազգային ժողովից։ Նրանք պահպանում են իրենց արդեն ստացած մանդատները։
Այսինքն՝
Երկրորդ փուլը չի վերացնում առաջին փուլի արդյունքները։
ԱԺ անցած բոլոր ուժերը մնում են խորհրդարանում։
Պարզապես երկրորդ փուլից հետո հաղթող ուժին տրվում են լրացուցիչ մանդատներ, որպեսզի ձևավորվի «կայուն մեծամասնություն» (52%+)։
Օրինակ․
Պատկերացնենք՝
Կուսակցություն A — 35%
Կուսակցություն B — 25%
Կուսակցություն C — 15%
Կուսակցություն D — 8%
Կուսակցություն E — 5%
Եթե A-ն ու B-ն չեն կարողանում կոալիցիա կազմել կամ կայուն մեծամասնություն ձևավորել, ապա գնում են երկրորդ փուլ։
Բայց C, D, E ուժերը՝ մնում են ԱԺ-ում, պահպանում են իրենց մանդատները, պարզապես երկրորդ փուլին չեն մասնակցում։
Երկրորդ փուլում որոշվում է՝ A՞, թե՞ B-ն է ստանալու հավելյալ մանդատներ՝ կառավարություն ձևավորելու համար։ Այսինքն, երկրորդ փուլում հաղթողը ստանում է այնքան լրացուցիչ մանդատներ մինչև կարողանա ձևավորել կառավարություն»: