ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կտրուկ է արձագանքել Իրանի հետ իր համաձայնագրի քննադատությանը՝ դրա հակառակորդներին անվանելով «տխմարներ»՝ պայմանավորվածությունների իրագործման շուրջ Շվեյցարիայում սպասվող բանակցությունների ֆոնին, հաղորդում է Ֆրանսպրես գործակալությունը։
Գործակալության տվյալներով՝ Մերձավոր Արևելքում հակամարտության ավարտի մասին համաձայնագրի ստորագրումից հետո նավթի գները կտրուկ նվազել են։ Առանցքային կետերից մեկը դարձել է Հորմուզի նեղուցի աշխատանքի վերսկսումը, սակայն առջևում դեռ մնում է երկու ամսվա բանակցությունների փուլ՝ իրագործման մանրամասների շուրջ։
Փաստաթղթի ստորագրումը տեղի է ունեցել Փարիզում անսպասելի դիվանագիտական իրադարձության ֆոնին. Թրամփը համաձայնագիրը ստորագրել է Վերսալի պալատում Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հետ ընթրիքի ժամանակ։
Լրատվամիջոցների տվյալներով՝ ֆրանսիացի առաջնորդը ողջունել է այդ քայլը՝ այն անվանելով նշանակալի դիվանագիտական հաջողություն։
Թրամփը սոցիալական ցանցերում հայտարարել է, որ գործարքի քննադատները «կամ նախանձ, կամ վատ մարդիկ են, կամ էլ տխմարներ»՝ որպես համաձայնագրի արդյունավետության ապացույց մատնանշելով ֆոնդային շուկայի աճը և նավթի գների անկումը։
Իրանական կողմը հաստատել է նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի կողմից փաստաթղթի ստորագրումը։ Իրանի ԱԳՆ ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ այժմ «գալիս է համաձայնագրի իրագործումը ստուգելու ժամանակը»։
Աղբյուրների տվյալներով՝ գործարքի մասին հայտարարությունից հետո նավթի գինը նվազել է ավելի քան 3%-ով։ Փաստաթուղթը նախատեսում է մարտական գործողությունների դադարեցում, Իրանի դեմ ԱՄՆ պատժամիջոցների մասնակի չեղարկում և տարածաշրջանային երկրների աջակցությամբ մինչև 300 միլիարդ դոլար ծավալով վերականգնման հիմնադրամի հնարավոր ստեղծում։
Համաձայնագիրը ենթադրում է նաև Իրանի միջուկային ծրագրի և տարածաշրջանային անվտանգության այլ հարցերի շուրջ 60-օրյա բանակցային շրջանի մեկնարկ։ Միևնույն ժամանակ, բալիստիկ հրթիռների ծրագրին փաստաթղթում ուղղակիորեն չեն անդրադառնում, ինչն արժանացել է ԱՄՆ մի շարք քաղաքական գործիչների քննադատությանը։
Վաշինգտոնում Հանրապետական կուսակցության որոշ ներկայացուցիչներ գործարքն անվանել են լուրջ արտաքին քաղաքական սխալ՝ պնդելով, որ Իրանը չի հրաժարվել իր միջուկային հավակնություններից և զգալի տնտեսական օգուտներ է ստացել։
Չնայած լարվածության նվազման մասին հայտարարություններին՝ իրավիճակը տարածաշրջանում մնում է անկայուն. Լիբանանում, որը նույնպես հիշատակվում է պայմանավորվածությունների շրջանակում, շարունակվում են առանձին միջադեպեր, դրանց թվում՝ հաղորդումներ նոր հարվածների մասին։