Ղազախստանը խստացնում է սահմանային հսկողությունը՝ վառելիքի ապօրինի արտահանումը կանխելու համար

Ռուսաստանում վառելիքային իրավիճակի սրման ֆոնին, Ղազախստանի վարչապետ Օլժաս Բեկտենովը հանձնարարել է ուժեղացնել հսկողությունը պետական սահմանին՝ նավթամթերքի ապօրինի արտահանումը թույլ չտալու նպատակով։

Ինչպես հայտնում է երկրի կառավարության մամուլի ծառայությունը, այս քայլն անհրաժեշտ է ներքին շուկայում վառելիքի դեֆիցիտը (պակասուրդը) բացառելու և երկրի պահանջարկն ամբողջությամբ բավարարելու համար։ Ավելի վաղ Ղազախստանն արդեն արգելել էր վառելիքի արտահանումը ավտոտրանսպորտով, ինչպես նաև առանձին նավթամթերքների ու թեթև դիստիլատների արտահանումը երկաթուղով։

• Ազգային անվտանգության կոմիտեի սահմանապահ ծառայությանը, Ֆինանսների նախարարությանը և Ֆինանսական մոնիթորինգի գործակալությանը. Հանձնարարվել է խստացնել հսկողությունը սահմանին, ապահովել նավթամթերքի ապօրինի տեղաշարժի բոլոր սխեմաների բացահայտումն ու կասեցումը։

• Էներգետիկայի նախարարությանը. Հանձնարարվել է իրականացնել նավթամթերքի արտադրության, պաշարների և սպառման հաշվեկշռի մշտական մոնիթորինգ։

Ղազախստանի էներգետիկայի նախարար Երլան Ակկենժենովը հայտնել է, որ երկրում բենզինի, դիզելային և ավիացիոն վառելիքի պաշարները ներկայումս գերազանցում են 1 միլիոն տոննան, ինչը լիովին բավարարում է սպառողների ընթացիկ պահանջարկը։

2025 թվականին Ղազախստանում նավթավերամշակման ծավալներն աճել են 0,7 միլիոն տոննայով՝ հասնելով 17,46 միլիոն տոննայի։

2025 թվականի ընդհանուր արտադրությունը.

• Բենզին (տարբեր մարկաների)՝ 5,96 մլն տոննա

• Դիզելային վառելիք՝ 6,3 մլն տոննա

• Բիտում՝ 1,07 մլն տոննա

2026 թվականի I եռամսյակի արդյունքները.

2026 թվականի առաջին երեք ամսում արտադրվել է 3,7 միլիոն տոննա նավթամթերք, որից 1,6 միլիոն տոննան բաժին է ընկել բենզինին, իսկ մոտ 1,5 միլիոն տոննան՝ դիզելային վառելիքին։

Ռուս-ղազախական համաձայնագիրը. Ռուսաստանի և Ղազախստանի միջև գործում է միջկառավարական համաձայնագիր, որը շարունակում է գործել նաև Ռուսաստանից արտահանման արգելքի ժամանակ։ Այսպես, 2025 թվականի քվոտայով Ռուսաստանից Ղազախստան մատակարարման ծավալները կազմել են 450 հազար տոննա դիզվառելիք և 300 հազար տոննա ավիակերոսին։

Ապագայում վառելիքային անկախությունն էլ ավելի ամրապնդելու համար Ղազախստանն այժմ իրականացնում է գործող նավթավերամշակման գործարանների (ՆՎԳ) ընդլայնման նախագծեր։ Սա թույլ կտա տարեկան արտադրողականությունը հասցնել հետևյալ ցուցանիշներին.

• Ավտոբենզին՝ 5,6 մլն տոննայից մինչև 9 մլն տոննա,

• Ավիավառելիք՝ 0,7 մլն տոննայից մինչև 1,7 մլն տոննա,

• Դիզելային վառելիք՝ 6,2 մլն տոննայից մինչև 9,5 մլն տոննա։

Բացի այդ, երկրում արդեն մեկնարկել են նոր նավթավերամշակման գործարանի կառուցման նախապատրաստական աշխատանքները։