Ֆրանսիայի անդրծովյան տարածքում՝ Նոր Կալեդոնիայում, կիրակի օրը բացվել են ընտրատեղամասերը 2019 թվականից ի վեր առաջին գավառային ընտրությունների համար։ Քվեարկությունը հետաձգվել էր արշիպելագի քաղաքական ապագայի շուրջ ձգձգված բանակցությունների ֆոնին, հայտնում է The Guardian-ը։
Սկզբնապես ընտրությունները նախատեսված էին 2024 թվականին։ Դրանց արդյունքները կսահմանեն քաղաքական ուժերի հավասարակշռությունը Ֆրանսիայի հետ տարածքի կարգավիճակի շուրջ բանակցությունների նոր փուլի նախաշեմին, որտեղ առանցքային է մնում անկախության հարցը։
Մոտ 192 հազար ընտրող պետք է ընտրի երեք գավառային ժողովների 76 անդամի՝ 40՝ Հարավային գավառում, 22՝ Հյուսիսայինում և 14՝ Լոյոտե կղզիներում։
Ընտրված պատգամավորներից 54-ը կընդգրկվեն Նոր Կալեդոնիայի Կոնգրեսի կազմում՝ տարածքի գլխավոր օրենսդիր մարմնում։ Իր հերթին, Կոնգրեսը կձևավորի գործադիր մարմինը՝ մինչև 11 անդամից բաղկացած կոլեգիալ կառավարություն։
Ընտրություններն անցկացվում են այն պայմաններում, երբ անկախության կողմնակից հիմնական ուժը հրաժարվել է Ֆրանսիայի հետ համաձայնագրից, որը պետք է կայունացներ իրավիճակը տարածքում։ «Բուժիվալի համաձայնագիր» անունով հայտնի փաստաթուղթը նախատեսում էր կալեդոնական պետության ստեղծում և «կալեդոնական ազգային պատկանելության» ամրագրում Ֆրանսիայի Սահմանադրությունում, սակայն բացառում էր ապագայում անկախության վերաբերյալ հանրաքվեների անցկացումը։
Ավելի վաղ՝ 2018, 2020 և 2021 թվականներին, արդեն անցկացվել էին հանրաքվեներ, որոնցում քվեարկածների մեծամասնությունը հանդես էր եկել Ֆրանսիայի հետ կապի պահպանման օգտին։ Միևնույն ժամանակ, անկախության կողմնակից ուժերը բոյկոտել էին դրանցից վերջինը, որն անցկացվել էր COVID-19 համավարակի ժամանակաշրջանում։
Միևնույն ժամանակ, անկախության շարժումը պահպանում է զգալի աջակցություն, հատկապես կանակների՝ տեղաբնիկ մելանեզիական ժողովրդի շրջանում։
Մայիսին ընդունվել էր օրենք, որը ընտրացուցակներն ընդլայնել էր մոտ 10,5 հազար նախկինում բացառված «տարածքի բնիկների» հաշվին, ներառյալ ավելի քան 4 հազար մարդ, այսպես կոչված, «սովորական քաղաքացիական կարգավիճակով», որը կիրառվում է կանակ բնակչության նկատմամբ։ Սա մեծացրել է ընտրողների թիվը՝ 1998 թվականի համաձայնագրով սահմանված ցուցակի բազմամյա սառեցումից հետո։
Ավելի վաղ ոչ տեղաբնիկ բնակչության մի մասի համար ընտրական իրավունքների ընդլայնման փորձերը բողոքի ցույցեր էին առաջացրել և 2024 թվականին հանգեցրել բռնության, որի ընթացքում զոհվել էր 14 մարդ, իսկ հասցված վնասը գերազանցել էր 2 մլրդ եվրոն։
Պահպանվող լարվածության ֆոնին Ֆրանսիան ուղարկել է մոտ 2,4 հազար իրավապահ, որոնք տարածքում կմնան մինչև հուլիսի կեսերը։
Ֆրանսիայի վարչապետ Սեբաստյեն Լեկորնյուն հայտարարել է, որ Նոր Կալեդոնիայի ապագայի շուրջ բանակցությունները կվերսկսվեն հաջորդ ամիս՝ նպատակ ունենալով մինչև տարեվերջ հասնել համաձայնության։