Երբ խոսքը վերաբերում է աշխարհի ամենաուժեղ արժույթներին, շատերը ենթադրում են, որ առաջին տեղում ԱՄՆ դոլարն է։ Սակայն իրականում ամենաթանկարժեք ազգային արժույթները որոշվում են ոչ թե դրանց համաշխարհային տարածվածությամբ, այլ մեկ միավորի փոխարժեքով այլ արժույթների, մասնավորապես՝ ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ։
Այս ցուցանիշով աշխարհի ամենաթանկարժեք արժույթը երկար տարիներ շարունակում է մնալ Քուվեյթի դինարը, իսկ առաջին տասնյակում գերակշռում են Մերձավոր Արևելքի երկրների դրամական միավորները։
1. Քուվեյթի դինար (KWD)
Քուվեյթի դինարը համարվում է աշխարհի ամենաթանկարժեք արժույթը։ Դրա բարձր արժեքը պայմանավորված է երկրի զգալի նավթային պաշարներով, կայուն տնտեսությամբ և պահպանողական դրամավարկային քաղաքականությամբ։ Մեկ քուվեյթյան դինարի արժեքը գերազանցում է 3 ԱՄՆ դոլարը։
2. Բահրեյնի դինար (BHD)
Բահրեյնի ազգային արժույթը նույնպես դասվում է աշխարհի ամենաուժեղների շարքին։ Երկրի տնտեսությունը հիմնված է նավթային արդյունաբերության, ֆինանսական ծառայությունների և միջազգային բանկային համակարգի վրա, ինչը նպաստում է արժույթի կայունությանը։
3. Օմանի ռիալ (OMR)
Օմանի ռիալը տարիներ շարունակ պահպանել է իր բարձր դիրքը համաշխարհային արժութային շուկայում։ Երկրի նավթագազային եկամուտները և խիստ ֆինանսական քաղաքականությունը նպաստում են ազգային արժույթի բարձր արժեքին։
4. Հորդանանի դինար (JOD)
Թեև Հորդանանը հարուստ չէ նավթային պաշարներով, նրա ազգային արժույթը շարունակում է մնալ աշխարհի ամենաթանկարժեքներից մեկը։ Դա հնարավոր է դարձել փոխարժեքի արդյունավետ կառավարման և մակրոտնտեսական կայունության շնորհիվ։
5. Բրիտանական ֆունտ ստեռլինգ (GBP)
Ֆունտ ստեռլինգը համաշխարհային ֆինանսական համակարգի ամենահին և ամենահեղինակավոր արժույթներից է։ Միացյալ Թագավորության զարգացած տնտեսությունը և Լոնդոնի՝ որպես միջազգային ֆինանսական կենտրոնի դերը նպաստում են ֆունտի բարձր արժեքին։
6. Ջիբրալթարի ֆունտ (GIP)
Ջիբրալթարի ֆունտը շրջանառվում է Ջիբրալթարում և կապված է բրիտանական ֆունտի հետ՝ պահպանելով գրեթե նույն արժեքը։
7. Կայմանյան կղզիների դոլար (KYD)
Կայմանյան կղզիների դոլարը համարվում է Ամերիկայի տարածաշրջանի ամենաթանկարժեք արժույթներից մեկը։ Դա պայմանավորված է կղզիների՝ որպես միջազգային ֆինանսական կենտրոնի հեղինակությամբ։
8. Շվեյցարական ֆրանկ (CHF)
Շվեյցարական ֆրանկը երկար տարիներ համարվում է աշխարհի ամենակայուն արժույթներից մեկը։ Տնտեսական և քաղաքական կայունության պայմաններում այն հաճախ դիտվում է որպես «ապահով ապաստան» ներդրողների համար։
9. Եվրո (EUR)
Եվրոն Եվրոպական միության միասնական արժույթն է և համաշխարհային երկրորդ ամենակարևոր պահուստային արժույթը։ Թեև այն առաջին տեղում չէ անվանական արժեքով, միջազգային առևտրում ունի առանցքային նշանակություն։
10. ԱՄՆ դոլար (USD)
ԱՄՆ դոլարը կարող է չլինել ամենաթանկարժեք արժույթը մեկ միավորի հաշվարկով, սակայն այն շարունակում է մնալ աշխարհի ամենաազդեցիկ և ամենաշատ օգտագործվող արժույթը։ Համաշխարհային առևտրի, ներդրումների և կենտրոնական բանկերի միջազգային պահուստների մեծ մասն իրականացվում է հենց դոլարով։
Ինչո՞վ է պայմանավորված արժույթի բարձր արժեքը
Արժույթի բարձր փոխարժեքը միշտ չէ, որ նշանակում է, թե տվյալ երկիրն ունի աշխարհի ամենամեծ տնտեսությունը։ Դրա վրա ազդում են մի շարք կարևոր գործոններ.
- տնտեսական և քաղաքական կայունությունը,
- ցածր գնաճը,
- կենտրոնական բանկի արդյունավետ քաղաքականությունը,
- արտահանման բարձր եկամուտները,
- պետական ֆինանսական պահուստները,
- ներդրողների վստահությունը,
- ազգային արժույթի նկատմամբ պահանջարկը միջազգային շուկաներում։
Հատկապես նավթարդյունահանող փոքր երկրները հաճախ կարողանում են պահպանել իրենց արժույթների բարձր արժեքը՝ արտահանման զգալի եկամուտների և խիստ դրամավարկային քաղաքականության շնորհիվ։
ԱՄՆ դոլարը՝ համաշխարհային առաջատար
Չնայած դոլարը չի գլխավորում ամենաթանկարժեք արժույթների ցանկը, այն շարունակում է մնալ միջազգային ֆինանսական համակարգի հիմնական արժույթը։ Համաշխարհային առևտրի զգալի մասը, նավթի վաճառքը, միջազգային վարկերը և բազմաթիվ ներդրումային գործարքներ իրականացվում են հենց ԱՄՆ դոլարով։
Փորձագետների գնահատմամբ՝ մոտ ապագայում նույնպես դոլարը կպահպանի իր առանցքային դերը համաշխարհային տնտեսությունում, մինչդեռ ամենաբարձր անվանական արժեք ունեցող արժույթների ցանկում շարունակում են գերակշռել փոքր, սակայն ֆինանսապես կայուն և բնական ռեսուրսներով հարուստ պետությունների ազգային արժույթները։