Մեր խոշորացույցի տակ հաճախ են հայտնվում ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահների կառավարման շրջանները` փորձելով դրանք գնահատել ըստ տնտեսական տարբեր ցուցանիշների դրսևորումների։
Սույն վերլուծությունում կփորձենք գնահատել առանցքային տարբեր արժույթներ/ՀՀ դրամ փոխարժեքների հարաբերական տատանողականությունը ՀՀ ԿԲ նախագահների կառավարման առաջին 6 տարիների ընթացքում։
Վերոնշյալ տատանողականությունն ուսումնասիրելու համար հաշվարկվել է ամսական միջին փոխարժեքի մակարդակի հարաբերական տատանողականության գործակիցը։
Կանխիկի մուտքագրումը ԱրարատԲանկի բանկոմատներով՝ արագ, պարզ և անվտանգ
ՀՀ ԿԲ նախկին նախագահ Տիգրան Սարգսյանի պարագայում դիտարկվել է կառավարման 1999թ․ հունվար – 2008թ․ մայիս, Արթուր Ջավադյանի դեպքում՝ 2008թ․ հունիս – 2020թ․ հունիս, և ներկայիս ԿԲ նախագահ Մարտին Գալստյանի կառավարման 2020թ․ հուլիս – 2026թ․ հունիս ժամանակահատվածները․
Տիգրան Սարգսյանի կառավարման ընթացքում 1 ԱՄՆ դոլարի առավելագույն արժեքը կազմել է ֏590․4, 1 եվրոյի արժեքը՝ ֏717․03, իսկ 1 ռուբլու արժեքը՝ ֏23․09։
Նույն ժամանակահատվածում 1 ԱՄՆ դոլարի նվազագույն արժեքը կազմել է ֏486․3, 1 եվրոյի արժեքը՝ ֏466․9, իսկ 1 ռուբլու արժեքը՝ ֏17․4։
Տիգրան Սարգսյանի կառավարման առաջին 6 տարիներին ԱՄՆ դոլար/ՀՀ դրամ փոխարժեքի հարաբերական տատանողականության գործակիցը կազմել է 4․1%, եվրո/ՀՀ դրամ փոխարժեքինը՝ 12․6%, իսկ ռուբլի/ՀՀ դրամ փոխարժեքինը՝ 6․3%։
Արթուր Ջավադյանի կառավարման ընթացքում 1 դոլարի առավելագույն արժեքը կազմել է ֏416․3, 1 եվրոյի արժեքը՝ ֏577․6, իսկ 1 ռուբլու արժեքը՝ ֏13․5։ Նույն ժամանակահատվածում 1 դոլարի նվազագույն արժեքը կազմել է ֏301․9, 1 եվրոյի արժեքը՝ ֏389․2, իսկ 1 ռուբլու արժեքը՝ ֏8․5։
Արթուր Ջավադյանի կառավարման առաջին 6 տարիներին ԱՄՆ դոլար/ՀՀ դրամ փոխարժեքի հարաբերական տատանողականության գործակիցը կազմել է 8․8%, եվրո/ՀՀ դրամ փոխարժեքինը՝ 8․4%, իսկ ռուբլի/ՀՀ դրամ փոխարժեքինը՝ 7․3%։
Մարտին Գալստյանի կառավարման ընթացքում 1 ԱՄՆ դոլարի առավելագույն արժեքը կազմել է ֏527․7, 1 Եվրոյի արժեքը՝ ֏633․4, իսկ 1 ռուբլու արժեքը՝ ֏7․5։ Նույն ժամանակահատվածում 1 դոլարի նվազագույն արժեքը կազմել է ֏368․3, 1 եվրոյի արժեքը՝ ֏395․8, իսկ 1 ռուբլու արժեքը՝ ֏3․9։
Մարտին Գալստյանի կառավարման առաջին 6 տարիներին ԱՄՆ դոլար/ՀՀ դրամ փոխարժեքի հարաբերական տատանողականության գործակիցը կազմել է 12․1%, եվրո/ՀՀ դրամ փոխարժեքինը՝ 15․8%, իսկ ռուբլի/ՀՀ դրամ փոխարժեքինը՝ 20․6%։
- Այսպիսով, համեմատական վերլուծության արդյունքում արձանագրում ենք, որ ԱՄՆ դոլար/ՀՀ դրամ փոխարժեքը ամենատատանողականը եղել է Մարտին Գալստյանի կառավարման առաջին 6 տարիներին, իսկ ամենաքիչ տատանողականը՝ Տիգրան Սարգսյանի կառավարման տարիներին։
- Եվրո/ՀՀ դրամ փոխարժեքի տատանողականության ամենաբարձր մակարդակը դիտվել է Մարտին Գալստյանի կառավարման ընթացքում, իսկ նվազագույնը՝ Արթուր Ջավադյանի պարագայում։ Վերջապես, ռուբլի/ՀՀ դրամ փոխարժեքն ամենատատանողականը կրկին եղել է Մարտին Գալստյանի կառավարման ժամանակահատվածում, իսկ ամենաքիչ տատանողականը՝ Տիգրան Սարգսյանի կառավարման տարիներին։
Վերը կատարված համեմատություններն իրականացնելիս, պետք է հաշվի առնել այն կարևոր հանգամանքը, որ ՀՀ ԿԲ նախագահների կառավարաման ժամանակահատվածներից յուրաքանչյուրում փոխարժեքների տատանողականության վրա ազդեցություն են ունեցել դիտված արտաքին և ներքին իրադարձությունները, որոնք որոշակի շոկեր են ստեղծել ՀՀ տնտեսությունում։ Հետևաբար, կառավարման մարմինները փորձել են հնարավորինս արդյունավետորեն արձագանքել ստեղծված իրավիճակներին։
Հարկ է արձանագրել նաև, որ կառավարման առաջին 6 տարվա կտրվածքով դրամի փոխարժեքային կայունությունն առավել բարձր է եղել Տիգրան Սարգսյանի օրոք։