ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պատերազմն Իրանի դեմ արդեն 6-րդ ամիսն է ընթանում։ Այս շաբաթվա սպառնալիքների և դիվանագիտական հայտարարությունների հեղեղն ընդգծեց այն ավելի ու ավելի բարդ իրավիճակը, որում հայտնվել է Թրամփը․ գրում է Reuters-ը։
Թրամփը հայտնվել է Իրանի և Օմանի միջև բանակցվող ժամանակավոր համաձայնագրի միջև, որը Թեհրանին կտա վերահսկողություն Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ, ինչը Թեհրանը երբեք չի ունեցել պատերազմից առաջ, կամ կհետևի իրավիճակի կտրուկ սրման մասին իր նախազգուշացումներին՝ գնալով ավելի երկարատև ճգնաժամի։
Առաջին տարբերակը, վերլուծաբանների կարծիքով, Իրանին կտա ամենամեծ զիջումն ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից փետրվարի 28-ին իր վրա հարձակումից ի վեր և, առնվազն առայժմ, կձևակերպի Իսլամական Հանրապետության վերահսկողությունը կենսականորեն կարևոր նավթատար խողովակի նկատմամբ, որը Թրամփի վարչակազմը խոստացել էր կանխել։
Երկրորդ ուղին՝ ավիահարվածների նոր ալիքը, կարող է քաղաքական վտանգներով լի լինել Թրամփի համար նոյեմբերին կայանալիք կարևորագույն միջանկյալ ընտրություններից առաջ։ Այն հաջողության ավելի լավ հնարավորություն չի առաջարկում, քան նախորդ ռմբակոծությունը, որը չկարողացավ Թեհրանին ծնկի բերել։
Փոխարենը՝ Թրամփը կարող է ընտրել անհանգիստ ստատուս քվոն պահպանելը։ Դա կնշանակեր Իրանի նավահանգիստների շրջափակման պահպանում և պարբերական հարվածներ նավագնացությանը։ Սակայն այս մոտեցումը նույնպես Թրամփին չի առաջարկի հեղինակությունը փրկող ելք այն հակամարտությունից, որը, նրա կանխատեսմամբ, պետք է ավարտվեր ապրիլի կեսին։
«Սա վատ տարբերակների ցանկ է, բայց Թրամփը, հնարավոր է, հասկացել է, որ չի կարող թույլ տալ, որ այս պատերազմն անվերջ շարունակվի։ Ինչ-որ բան պետք է փոխվի, և դա կարող է լինել նեղուցում իրանական նոր իրականության ճանաչումը», – նշել է Ահարոն Դեյվիդ Միլլերը, որը նախկինում Մերձավոր Արևելքի հարցերով բանակցող էր դեմոկրատական և հանրապետական վարչակազմերի համար։
Reuters-ի հարցերին պատասխանելով՝ ամերիկացի պաշտոնյան անանունության պայմանով ասել է, որ նավագնացության ցանկացած «ժամանակավոր» երթուղիներ կլինեն «առանց որևէ խոչընդոտի», առանց որևէ կողմի, որը կվերահսկի տարանցումը։
Ըստ վերլուծաբանների՝ ԱՄՆ-ում բենզինի բարձր գների, իր սեփական վարկանիշի ցածր լինելու և ամերիկյան հանրության շրջանում պատերազմի խոր ժողովրդականության բացակայության պայմաններում ԱՄՆ նախագահի մանևրելու տարածքը գնալով սահմանափակվում է։
Քանի որ հակամարտությունը ձգձգվում է, իսկ Թրամփը չի հասել նրան, որ Իրանը զիջումների գնա, նախագահը կարող է լինել ամենամեծ զիջումների գնացողը։
Հարց է առաջանում՝ արդյոք ԱՄՆ-ն պատրաստ կլինի՞ ընդունել նեղուցի հակառակ կողմերում գտնվող Իրանի և Օմանի միջև կնքված ցանկացած պայմանավորվածություն։
Reuters-ի հետ զրույցում իրանական բարձրաստիճան աղբյուրը և երկու տարածաշրջանային պաշտոնյաներ հայտնել են, որ առաջարկվող պայմանները Թեհրանին որոշակի վերահսկողություն կտան նեղուցով Պարսից ծոց մտնող նավերի նկատմամբ։ Թրամփը հայտարարել է, որ ջրային ուղու վերաբացման համաձայնագիրն անխուսափելի է, սակայն իրանցի պաշտոնյաները հայտարարել են, որ մանրամասները դեռ պետք է լուծվեն։ Նույնիսկ եթե Իրան-Օման պայմանագիրը կնքվի և ԱՄՆ-Իրան բանակցությունները վերսկսվեն, փորձագետները կասկածանքով են մոտենում վերջնական խաղաղության համաձայնագրի հնարավորություններին՝ հիմնված ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հունիսին ստորագրված, բայց արագորեն չեղյալ հայտարարված փոխըմբռնման հուշագրի վրա։
Սպիտակ տան պաշտոնյան, անանուն մնալու պայմանով, նշել է, որ Թրամփի վարչակազմի պաշտոնյաներն ավելի են ընդունում, որ միջանկյալ ընտրությունների ժամանակ հակամարտությունը, հավանաբար, որոշակի ձևով կշարունակվի։ Որոշ նահանգներում վաղաժամկետ քվեարկությունը սկսվում է սեպտեմբերին։ Սա կարող է լրացուցիչ քաղաքական ռիսկեր առաջացնել Թրամփի համար, որը երկրորդ ժամկետի համար քարոզարշավ էր անցկացնում՝ խոստանալով խուսափել արտաքին միջամտություններից և կենտրոնանալ ամերիկացիների տնտեսական մտահոգությունների վրա։