Category: Ecolur

Սույն թվականի մարտի 12-ին «Էկոլուր» տեղեկատվական ՀԿ-ում տեղի ունեցավ «Ատոմային էներգետիկայի խնդիրներն ու հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով մասնագիտական քննարկում։ Քննարկմանը մասնակցեցին ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության էներգետիկ տարածաշրջանային շուկաների բաժնի պետ Հովհաննես Աբրահամյանը, «Հայատոմ» գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր տնօրեն, «ՀԱԷԿ» ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ Վահրամ Պետրոսյանը, ՄԱԶԾ միջազգային խորհրդատու Դիանա Հարությունյանը, «էներգախնայողության աջակցման հիմնադրամ» ՀԿ-ի նախագահ Վահան Սարգսյանը, Կոտայքի առևտրաարդյունաբերական պալատի նախագահության անդամ Մասիս Սարգսյանը, «Խազեր» էկոլոգամշակութային ՀԿ-ի փորձագետ Արամ Գաբրիելյանը, Նալբանդյանի անվան քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտաշխատող Հրաչյա Սարգսյանը, փորձագետներ Արա Մարջանյանը, Մկրտիչ Ջալալյանը, Գագիկ Մարտոյանը, Արսեն Ղազարյանը, Ռոզա Ջուլհակյանը, Էկոլուրի թիմը։

Ներկաներին ողջունեց ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության էներգետիկ տարածաշրջանային շուկաների բաժնի պետ Հովհաննես Աբրահամյանը՝ մաղթելով արդյունավետ քննարկում։

Բացման խոսքով մասնակիցներին դիմեց «Էկոլուր» տեղեկատվական ՀԿ-ի նախագահ Ինգա Զարաֆյանը։ Նա նշեց, որ աշխարհաքաղաքական հակամարտությունների սրացումն ու նավթագազային ոլորտի ներքին ռազմավարությունների վերագնահատումը հանգեցրել են Եվրոպայի էներգետիկ հաշվեկշռում միջուկային էներգետիկայի դիրքերի ուժեղացմանը։ Սույն թվականի մարտի 10-ին Փարիզում տեղի ունեցած միջուկային էներգետիկային նվիրված համաժողովի ընթացքում Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենն ափսոսանք է հայտնել Եվրոպայի էներգետիկ հաշվեկշռում միջուկային էներգիայի մասնաբաժնի նվազման կապակցությամբ և հայտարարել մինչև 2030 թվականը Եվրամիության ամբողջ տարածքում փոքր մոդուլային ռեակտորների ներդրման և անդամ պետությունների իրավական ակտերի ներդաշնակեցման նպատակի մասին։

«Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնն աջակցեց ֆոն դեր Լայենի գաղափարներին և առաջարկեց ստանդարտացնել ռեակտորների կառուցվածքներն ամբողջ Եվրոպայում։ Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը հայտարարեց, որ համակարծիք է Եվրահանձնաժողովի նախագահի հետ, որ միջուկային էներգիայից հրաժարվելը ռազմավարական սխալ էր։ Փաստորեն, համաժողովը խթան հանդիսացավ միջուկային էներգետիկայի ոլորտում քաղաքական նախաձեռնությունների վերականգնման համար, ուրվագծեցին հնարավոր նպատակներն ու տեխնիկական լուծումների անհրաժեշտությունը։ Անկասկած է, որ յուրաքանչյուր երկիր այս հարցերը կլուծի՝ ելնելով սեփական շահերից և, ամենակարևորը, հնարավորություններից, ինչը միշտ չէ, որ համապատասխանում է քաղաքացիական հասարակության սպասումներին։ Մեր քննարկման նպատակն է լսել մասնագետների միջուկային էներգետիկայի ոլորտի վերաբերյալ։ Այսօր բոլորը խոսում են, բացի էներգետիկներից։ Էներգետիկները, որպես կանոն, լուռ աշխատում են։ Մենք ուզում ենք, որ էներգետիկների ձայնը լսելի լինի, մասնագետները պետք է ասեն իրենց խոսքը»,- ասաց Ինգա Զարաֆյանը։

Այնուհետև փորձագետ Արա Մարջանյանը հանդես եկավ ատոմային էներգետիկայի հիմնախնդիրների վերաբերյալ զեկուցմամբ։ «Հայատոմ» գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր տնօրեն, «ՀԱԷԿ» ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ Վահրամ Պետրոսյանը հանդես եկավ «Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի վիճակի մասին» զեկուցմամբ, որին հաջորդեցին ելույթներն ու հարցադրումներ։

Շարունակելի

Մարտ 17, 2026 at 17:02

Սույն թվականի մարտի 12-ին «Էկոլուր» տեղեկատվական ՀԿ-ում տեղի ունեցավ «Ատոմային էներգետիկայի խնդիրներն ու հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով մասնագիտական քննարկում։ Քննարկմանը մասնակցեցին ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության էներգետիկ տարածաշրջանային շուկաների բաժնի պետ Հովհաննես Աբրահամյանը, «Հայատոմ» գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր տնօրեն, «ՀԱԷԿ» ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ Վահրամ Պետրոսյանը, ՄԱԶԾ միջազգային խորհրդատու Դիանա Հարությունյանը, «էներգախնայողության աջակցման հիմնադրամ» ՀԿ-ի նախագահ Վահան Սարգսյանը, Կոտայքի առևտրաարդյունաբերական պալատի նախագահության անդամ Մասիս Սարգսյանը, «Խազեր» էկոլոգամշակութային ՀԿ-ի փորձագետ Արամ Գաբրիելյանը, Նալբանդյանի անվան քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտաշխատող Հրաչյա Սարգսյանը, փորձագետներ Արա Մարջանյանը, Մկրտիչ Ջալալյանը, Գագիկ Մարտոյանը, Արսեն Ղազարյանը, Ռոզա Ջուլհակյանը, Էկոլուրի թիմը։

Ներկաներին ողջունեց ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության էներգետիկ տարածաշրջանային շուկաների բաժնի պետ Հովհաննես Աբրահամյանը՝ մաղթելով արդյունավետ քննարկում։

Բացման խոսքով մասնակիցներին դիմեց «Էկոլուր» տեղեկատվական ՀԿ-ի նախագահ Ինգա Զարաֆյանը։ Նա նշեց, որ աշխարհաքաղաքական հակամարտությունների սրացումն ու նավթագազային ոլորտի ներքին ռազմավարությունների վերագնահատումը հանգեցրել են Եվրոպայի էներգետիկ հաշվեկշռում միջուկային էներգետիկայի դիրքերի ուժեղացմանը։ Սույն թվականի մարտի 10-ին Փարիզում տեղի ունեցած միջուկային էներգետիկային նվիրված համաժողովի ընթացքում Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենն ափսոսանք է հայտնել Եվրոպայի էներգետիկ հաշվեկշռում միջուկային էներգիայի մասնաբաժնի նվազման կապակցությամբ և հայտարարել մինչև 2030 թվականը Եվրամիության ամբողջ տարածքում փոքր մոդուլային ռեակտորների ներդրման և անդամ պետությունների իրավական ակտերի ներդաշնակեցման նպատակի մասին։

«Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնն աջակցեց ֆոն դեր Լայենի գաղափարներին և առաջարկեց ստանդարտացնել ռեակտորների կառուցվածքներն ամբողջ Եվրոպայում։ Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը հայտարարեց, որ համակարծիք է Եվրահանձնաժողովի նախագահի հետ, որ միջուկային էներգիայից հրաժարվելը ռազմավարական սխալ էր։ Փաստորեն, համաժողովը խթան հանդիսացավ միջուկային էներգետիկայի ոլորտում քաղաքական նախաձեռնությունների վերականգնման համար, ուրվագծեցին հնարավոր նպատակներն ու տեխնիկական լուծումների անհրաժեշտությունը։ Անկասկած է, որ յուրաքանչյուր երկիր այս հարցերը կլուծի՝ ելնելով սեփական շահերից և, ամենակարևորը, հնարավորություններից, ինչը միշտ չէ, որ համապատասխանում է քաղաքացիական հասարակության սպասումներին։ Մեր քննարկման նպատակն է լսել մասնագետների միջուկային էներգետիկայի ոլորտի վերաբերյալ։ Այսօր բոլորը խոսում են, բացի էներգետիկներից։ Էներգետիկները, որպես կանոն, լուռ աշխատում են։ Մենք ուզում ենք, որ էներգետիկների ձայնը լսելի լինի, մասնագետները պետք է ասեն իրենց խոսքը»,- ասաց Ինգա Զարաֆյանը։

Այնուհետև փորձագետ Արա Մարջանյանը հանդես եկավ ատոմային էներգետիկայի հիմնախնդիրների վերաբերյալ զեկուցմամբ։ «Հայատոմ» գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր տնօրեն, «ՀԱԷԿ» ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ Վահրամ Պետրոսյանը հանդես եկավ «Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի վիճակի մասին» զեկուցմամբ, որին հաջորդեցին ելույթներն ու հարցադրումներ։

Շարունակելի

Մարտ 17, 2026 at 17:02

2026թ․ մարտի 13-ին Արարատ համայնքի ավագանին նախնական համաձայնություն է տվել «ԳՊՄ ԳՈԼԴ» ՍՊԸ-ի կողմից ներկայացված Արարատի ոսկու կորզման ֆաբրիկայի պոչերի վերամշակման և պոչամբարի նոր բջջի կառուցման շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման աշխատանքներին: Կողմ է քվեարկել ավագանու 11 անդամ։ Դեմ և ձեռնպահ ձայներ չեն եղել։

Ավագանու այս որոշման համար հիմք է հանդիսացել 2026թ․ փետրվարի 27-ին Արարատ քաղաքի մշակույթի և արվեստի կենտրոնի նիստերի դահլիճում «ԳՊՄ ԳՈԼԴ» ՍՊԸ-ի կողմից անցկացված հանրային քննարկման առաջին փուլի արձանագրությունը։

Նշենք, որ մարտի 12-ին նախագծին դրական կարծիք են տվել Արարատ համայնքի ավագանու իրավական, սոցիալական, առողջապահության, խնամակալության և հոգեբարձության հարցերի մշտական գործող հանձնաժողովը և ավագանու քաղաքաշինության, հողօգտագործման, գյուղատնտեսության հարցերի և շրջակա միջավայրի պահպանության մշտական գործող հանձնաժողովը։

Հանրային լսումների արձանագրության համաձայն՝ լսումներին մասնակցել են Արարատի համայնքապետ Ասլան Ավետիսյանը, համայնքի ղեկավարի տեղակալներ Կարեն Քենդրիջյանը և Արմեն Բաղդասարյանը, աշխատակազմի քարտուղար Արթուր Մուսիկյանը, «ԳՊՄ ԳՈԼԴ» ընկերության ներկայացուցիչները, նախագծող «Ակունք ֆիրմա» ՍՊԸ-ի տնօրեն Հովհաննես Նիկողոսյանը, Արարատի համայնքապետարանի աշխատակիցներ, ավագանու անդամներ, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, բնապահպաններ, լրագրողներ, բժիշկներ, բնակիչներ և այլոք։

«ԳՊՄ Գոլդ» ՍՊԸ բնապահպանության և տեխնիկական անվտանգության գծով կառավարչի տեղակալ Ա․Գևորգյանը ներկայացրել է նախատեսվող գործունեության անհրաժեշտությունը։ Նա նշել է, որ պոչերի վերամշակման և պոչամբարի նոր բջջի կառուցման գործընթացը նոր չէ համայնքի համար, այն կիրառվել է 1996-1998թթ․ ֆաբրիկայի վերաբացման ժամանակ։

Հովհաննես Նիկողոսյանը նշել է, որ պոչամբարի նոր բջիջը կառուցվելու է գործող պոչամբարի տարածքում։ «․․․Ջրանցքներից հեռու, պատնեշը նախատեսվում է ստեղծել ոսկի չպարունակող պոչերից, պատնեշի ընդհանուր բարձրությունը՝ 20 մ։ Տարածքը նախապատրատսվելու է, գրունտային ջրերի պահպանության համար նախատեսվում է դրենաժային համակարգ։ Պոչերի վրա նախատեսվում է ավազի շերտ, ապա գեոմեմբրան։ Ոսկի պարունակող պոչերը տեղափոխվում են խյուսապատրաստման տեղամաս, նոսրացվում մինչև 50 տոկոս, ապա մղվում հարստացուցիչ ֆաբրիկա։ Այս նախագիծը հնարավորություն կտա ունենալ 1,5 միլիոն տոննա/տարի պոչերի վերամշակման արտադրողականություն, մոտ 9 միլիոն տոննա պոչերի տեղադրման հնարավորություն և 5-6 տարվա աշխատանք»,- նշել է նա։

Համայնքի ղեկավար Ասլան Ավետիսյանը բարձրացրել է պատվարի ամրության հարցը, ինչին ի պատասխան՝ Հովհաննես Նիկողոսյանը նշել է, որ պոչերը տեղադրվելու են 2,5 մ բարձրությամբ շերտերով, յուրաքանչյուր շերտ գլանակվելու է, ապա տեղադրվելու է նոր շերտ։ «Կայունության հաշվարկ կատարվել է, վերցվել են պոչերի նմուշներ, կատարվել է համապատասխան անալիզ», – ասել է նա։

Ասլան Ավետիսյանը լսման ավարտին բնակիչներին տեղեկացրել է, որ տեխնոլոգիական ցիկլի փոփոխություն չի լինելու։ Նրա խոսքով՝ նախորդ հանդիպումների և քննարկումների ժամանակ համայնքի կողմից վերհանված հարցադրումները պահպանվելու են։ 

Մարտ 18, 2026 at 14:34

Էկոլուրը հրապարակել է իր նոր՝ «Աջակցություն Հայաստանին՝ COP 17-ին ընդառաջ» տեսանյութը։ Այն պատրաստվել է «Աջակցություն Հայաստանին՝ պատրաստվելու COP17 կողմերի համաժողովին» ծրագրի շրջանակում։

2026թ․ հոկտեմբերին Երևանում տեղի կունենա ՄԱԿ-ի կենսաբազմազանության կոնվենցիայի Կողմերի 17-րդ համաժողովը (COP17)։ Ծրագրի շրջանակում ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP) և Կովկասի տարածաշրջանային բնապահպանական կենտրոնը (REC Caucasus) ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության հետ սերտ համագործակցությամբ աջակցում են այս գործընթացին՝ բարձրացնելով ազգային շահագրգիռ կողմերի գիտելիքներն ու պատրաստվածությունը։ 

Նախաձեռնության շրջանակում Երևանում և Դիլիջանում անց է կացվել կարողությունների զարգացման աշխատարանների շարք՝ «Կենսաբազմազանության ռազմավարություններ և հիմնական փաստաթղթեր» խորագրով։ Աշխատարաննների ընթացքում ծրագրի փորձագետները պետական, դիվանագիտական, միջազգային, հասարակական կառույցների ներկայացուցիչներին ներկայացրել են ՄԱԿ-ի կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիան, Նագոյայի և Կարթագենայի արձանագրությունները, Կունմին-Մոնրեալի կենսաբազմազանության գլոբալ շրջանակը, կենսաբազմազանության ազգային ռազմավարությունը և գործողությունների ծրագիրը, COP 17-ին մասնակցության ռազմավարական ուղղությունները, COP 17-ի առաջնահերթություններն ու COP 16-ի արդյունքները։

Տեսանյութում աշխատարանների մասնակիցներն ու փորձագետները ներկայացնում են, թե ինչպես է Հայաստանը նախապատրաստվում Կենսաբազմազանության կոնվենցիայի COP 17 համաժողովին՝ կարևորելով նման միջազգային հարթակի դերը համագործակցության խորացման, նոր գաղափարների ձևավորման և կենսաբազմազանության խնդիրների համատեղ լուծումներ գտնելու գործում։ Նրանք անդրադառնում են  կարողությունների զարգացման աշխատարաններին, միջազգային կոնվենցիաներին և արձանագրություններին, ինչպես նաև ազգային ռազմավարություններին ու առաջնահերթություններին։ Մասնակիցները շեշտում են կենսաբազմազանության պահպանման կարևորությունը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն բնապահպանական, այլև սոցիալ-տնտեսական տեսանկյունից, խոսում են կլիմայի փոփոխության և էկոհամակարգերի վրա աճող ճնշումների մասին, ինչպես նաև ընդգծում քաղաքացիական հասարակության, համայնքների և մասնավոր հատվածի ակտիվ ներգրավվածության անհրաժեշտությունը՝ արդյունավետ և կայուն լուծումներ ապահովելու համար։

Նյութը պատրաստվել է «Աջակցություն Հայաստանին՝ պատրաստվելու COP17 կողմերի համաժողովին» ծրագրի շրջանակում, որն իրականացնում են ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP) և Կովկասի տարածաշրջանային բնապահպանական կենտրոնը (REC Caucasus)՝ ՀՀ Շրջակա միջավայրի նախարարության հետ համագործակցությամբ։

 

Մարտ 19, 2026 at 16:20

Էկոլուրը հրապարակել է իր նոր՝ «Աջակցություն Հայաստանին՝ COP 17-ին ընդառաջ» տեսանյութը։ Այն պատրաստվել է «Աջակցություն Հայաստանին՝ պատրաստվելու COP17 կողմերի համաժողովին» ծրագրի շրջանակում։

2026թ․ հոկտեմբերին Երևանում տեղի կունենա ՄԱԿ-ի կենսաբազմազանության կոնվենցիայի Կողմերի 17-րդ համաժողովը (COP17)։ Ծրագրի շրջանակում ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP) և Կովկասի տարածաշրջանային բնապահպանական կենտրոնը (REC Caucasus) ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության հետ սերտ համագործակցությամբ աջակցում են այս գործընթացին՝ բարձրացնելով ազգային շահագրգիռ կողմերի գիտելիքներն ու պատրաստվածությունը։ 

Նախաձեռնության շրջանակում Երևանում և Դիլիջանում անց է կացվել կարողությունների զարգացման աշխատարանների շարք՝ «Կենսաբազմազանության ռազմավարություններ և հիմնական փաստաթղթեր» խորագրով։ Աշխատարաննների ընթացքում ծրագրի փորձագետները պետական, դիվանագիտական, միջազգային, հասարակական կառույցների ներկայացուցիչներին ներկայացրել են ՄԱԿ-ի կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիան, Նագոյայի և Կարթագենայի արձանագրությունները, Կունմին-Մոնրեալի կենսաբազմազանության գլոբալ շրջանակը, կենսաբազմազանության ազգային ռազմավարությունը և գործողությունների ծրագիրը, COP 17-ին մասնակցության ռազմավարական ուղղությունները, COP 17-ի առաջնահերթություններն ու COP 16-ի արդյունքները։

Տեսանյութում աշխատարանների մասնակիցներն ու փորձագետները ներկայացնում են, թե ինչպես է Հայաստանը նախապատրաստվում Կենսաբազմազանության կոնվենցիայի COP 17 համաժողովին՝ կարևորելով նման միջազգային հարթակի դերը համագործակցության խորացման, նոր գաղափարների ձևավորման և կենսաբազմազանության խնդիրների համատեղ լուծումներ գտնելու գործում։ Նրանք անդրադառնում են  կարողությունների զարգացման աշխատարաններին, միջազգային կոնվենցիաներին և արձանագրություններին, ինչպես նաև ազգային ռազմավարություններին ու առաջնահերթություններին։ Մասնակիցները շեշտում են կենսաբազմազանության պահպանման կարևորությունը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն բնապահպանական, այլև սոցիալ-տնտեսական տեսանկյունից, խոսում են կլիմայի փոփոխության և էկոհամակարգերի վրա աճող ճնշումների մասին, ինչպես նաև ընդգծում քաղաքացիական հասարակության, համայնքների և մասնավոր հատվածի ակտիվ ներգրավվածության անհրաժեշտությունը՝ արդյունավետ և կայուն լուծումներ ապահովելու համար։

Նյութը պատրաստվել է «Աջակցություն Հայաստանին՝ պատրաստվելու COP17 կողմերի համաժողովին» ծրագրի շրջանակում, որն իրականացնում են ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագիրը (UNEP) և Կովկասի տարածաշրջանային բնապահպանական կենտրոնը (REC Caucasus)՝ ՀՀ Շրջակա միջավայրի նախարարության հետ համագործակցությամբ։

 

https://www.youtube.com/watch?v=lBNUr3lPhw8

Մարտ 19, 2026 at 16:20

Այսօր՝ առավոտյան, Երևանի մետրոպոլիտենում տեղի է ունեցել երթևեկության խափանում։ Ժամը 10-ի շրջակայքում կայարաններում գնացքները կանգ են առել, իսկ որոշ ժամանակ անց ուղևորներին ցուցում է տրվել դուրս գալ վագոններից։ Մետրոյի «Գործարարային» կայարանում իր անչափահաս երեխայի հետ էր նաև Էկոլուրի լրագրողը։ Մետրոյի կայարաններում սկսվեցին կուտակումներ, աշխատանքի և համալսարաններ շտապող ուղևորներին հստակ պատասխաններ չէին տրվում։
 
Երևանի մետրոպոլիտենը հայտարարություն տարածեց, որ հոսանքի տատանումների հետևանքով մետրոպոլիտենի բաց հատվածում առաջացել է տեխնիկական խափանում, և մասնագետները տեղում իրականացնում են անհրաժեշտ աշխատանքներ խնդիրը հնարավորինս արագ վերացնելու և երթևեկությունը լիարժեք վերականգնելու համար։ Մետրոպոլիտենն անցավ մեկ գծանի երկկողմանի երթևեկության։
 
Սակայն իրավիճակը չբարելավվեց։ Շուրջ մեկ ժամ անց «Գործարարային» կայարանում կուտակված ուղևորներին տեղափոխեցին «Գարեգին Նժդեհ» կայարան, այնտեղից էլ «Սասունցի Դավիթ» կայարան։ Սակայն այստեղ մետրոպոլիտենի աշխատակիցներն ուղևորներին կրկին հայտնեցին, որ պետք է սպասեն՝ նշելով․ «ամեն րոպե նոր ցուցում ենք ստանում»։ Երթևեկության խափանումից շուրջ 2 ժամ անց Երևանի Մետրոպոլիտենը հայտարարություն տարածեց, որ առաջացած տեխնիկական խափանումը վերացվել է, և երթևեկությունը վերականգնված է:
 
Նշենք, որ 2010թ․ Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը՝ Եվրոպական ներդրումային բանկի և ԵՄ-ի հետ համատեղ, 15 միլիոն եվրոյի վարկ է տրամադրել «Կարեն Դեմիրճյանի անվան Երևանի մետրոպոլիտեն» ՓԲԸ-ին՝ մետրոյի վերականգնման համար (առաջին փուլ)։ 2012թ․ նախագիծը երկարաձգվել է։ Երկրորդ վարկի չափը կազմել է 10 միլիոն եվրո։ 2015թ․ քննարկման է ներկայացվել մետրոյի վերականգնման երրորդ փուլի ծրագիրը, որը ներառում էր՝

 շարժակազմի տեխնիկական սպասարկման դեպոյի վերակառուցում

 էլեկտրական ենթակայանների, ուժային մալուխների և օդափոխության համակարգերի վերականգնում

 գծերի տեխնիկական սպասարկում, ինչպես նաև մետրոյի կայարաններում նոր էսկալատորների
տեղադրում։
 
Վարկը գնահատվում էր 22 միլիոն 500 հազար եվրո, սակայն այդպես էլ չի հաստատվել։ Ինչպես նշված է ՎԶԵԲ-ի պաշտոնական կայքում, պատճառը սոցիալական և բնապահպանական փաստաթղթերի անբավարարությունն է (Environmental and Social Documentation is not available for this project)։ 
 
Հետաքրքիր է, որ 2025թ․ ՎԶԵԲ-ը կրկին հետաքրքրություն է ցուցաբերել Երևանի մետրոյի նկատմամբ՝ նոր կայարանների կառուցման առումով։ Իր հերթին Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը հայտարարել է, որ 2026թ․ պետական բյուջեից 5.5 միլիարդ դրամ կհատկացվի Երևանի մետրոյի զարգացման համար։
 
«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ն նույնպես միջազգային զարգացման բանկերից վարկեր է ստացել արդիականացման և զարգացման նպատակով՝ ընդհանուր առմամբ ավելի քան 690 միլիոն դոլարի չափով։ «2016-2025 թվականներին տրամադրված երաշխիքների ընդհանուր ծավալը գերազանցում է 690 միլիոն ԱՄՆ դոլարը։ Ժամանակավոր կառավարչի նշանակման պահին գործող երաշխիքների ֆինանսական բեռը կազմել է ավելի քան 200 միլիոն դոլար»,- նշվել է ՀԷՑ-ի մամուլի ծառայության հաղորդագրությունում։ ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարչի հայտարարության և ընկերության պաշտոնական կայքում հրապարակված վարկային երաշխիքների վերաբերյալ տեղեկատվության միջև առկա են որոշ հակասություններ։ Սակայն դա արդեն այլ պատմություն է։

Մարտ 20, 2026 at 14:18

2012 թվականից յուրաքանչյուր տարի մարտի 21-ին աշխարհը նշում է Անտառների միջազգային օրը։ Այս տոնի նպատակն է արժևորել անտառների կարևորությունը և բարձրացնելու դրանց դերի վերաբերյալ իրազեկվածությունը։

2026 թվականի Անտառների միջազգային օրվա թեման է՝ «Անտառներ և տնտեսություն»։ Այն նվիրված է անտառների կարևորագույն դերին տնտեսական բարեկեցության ապահովման գործում։

«Առանց անտառների անհնար է պատկերացնել առողջ տնտեսություն՝ ոչ միայն այսօր, այլև ապագայում», – նշում է ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (FAO)։ Անտառները կարևոր դեր ունեն տնտեսության զարգացման մեջ, ապահովում են եկամուտ և աշխատատեղեր անտառօգտագործման, վերականգնվող հումքի և սննդամթերքի առևտրի միջոցով, նպաստում են ընտանեկան և համայնքային գյուղատնտեսության զարգացմանը, բարձրացնում են գյուղատնտեսության արտադրողականությունը և աջակցում ջրային ավազանների կայունությանը։ Անտառային արտադրանքի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս փոխարինել ածխածնատար նյութերը բնական լուծումներով՝ միաժամանակ ստեղծելով նոր տնտեսական հնարավորություններ։

Երկրի վրա անտառների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 38 միլիոն քառակուսի կիլոմետր կամ ցամաքի ամբողջ մակերեսի գրեթե 1/3-ը:

Անտառների ներդրումը համաշխարհային տնտեսության մեջ գնահատվում է տրիլիոններով՝ սկսած ջրի, կլիմայի և հողերի հետ կապված կենսական էկոհամակարգային ծառայություններից մինչև էկոտուրիզմ, էներգամատակարարում և հումքի արտադրություն։ Տարբեր հաշվարկներով անտառներն ապահովում են բնության մեջ ջրի շրջապտույտի մոտ 50%-ը։

Անտառային ոլորտը ապահովում է առնվազն 33 միլիոն աշխատատեղ։ Բնական ռեսուրսների, այդ թվում՝ անտառների շնորհիվ ապահովվում է համաշխարհային համախառն ներքին արդյունքի ավելի քան կեսը՝ մոտ 44 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար։ Անտառային լանդշաֆտները նվազեցնում են մաքուր ջրի ստացման ծախսերը, իսկ ածխածին կուտակելու և ջերմաստիճանը կարգավորելու նրանց կարողությունը օգնում է պաշտպանել տնտեսությունը կլիմայական աղետների հետևանքով առաջացող միլիարդավոր վնասներից։ FAO-ն նշում է՝ կայուն կառավարվող անտառները հիմք են բիոէկոնոմիկայի զարգացման համար։

Շատ գյուղական տարածքների համար անտառները կենսական տնտեսական ռեսուրս են՝ ապահովելով սնունդ, դեղամիջոցներ, վառելիք և եկամուտ։

Անտառային արտադրանքի պահանջարկը հասել է ռեկորդային մակարդակի․ ներկայում տարեկան արտադրվում է մոտ 4 միլիարդ խորանարդ մետր փայտանյութ։ Ըստ ընթացիկ միտումների՝ մինչև 2050 թվականն այդ ծավալը կարող է աճել ևս 1 միլիարդ խորանարդ մետրով՝ պայմանավորված բնակչության աճով և վերականգնվող ռեսուրսների օգտագործման ընդլայնմամբ, ինչն ավելի է ընդգծում անտառների կայուն կառավարման անհրաժեշտությունը։

1 ժամում 1 հա անտառն արտադրում է 200 մարդու համար անհրաժեշտ թթվածին:

Առողջ անտառները՝ բնակչության առողջության գրավականն են։

Հայաստանը համարվում է սակավանտառ երկիր: Մեր անտառները կրճատվել են 1990-ականների մութ ու ցուրտ տարիներին ապօրինի հատումների, անտառային հրդեհների, հիվանդությունների և տնտեսական գործունեութան հետևանքով։

Մարտ 21, 2026 at 11:29

2012 թվականից յուրաքանչյուր տարի մարտի 21-ին աշխարհը նշում է Անտառների միջազգային օրը։ Այս տոնի նպատակն է արժևորել անտառների կարևորությունը և բարձրացնելու դրանց դերի վերաբերյալ իրազեկվածությունը։

2026 թվականի Անտառների միջազգային օրվա թեման է՝ «Անտառներ և տնտեսություն»։ Այն նվիրված է անտառների կարևորագույն դերին տնտեսական բարեկեցության ապահովման գործում։

«Առանց անտառների անհնար է պատկերացնել առողջ տնտեսություն՝ ոչ միայն այսօր, այլև ապագայում», – նշում է ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (FAO)։ Անտառները կարևոր դեր ունեն տնտեսության զարգացման մեջ, ապահովում են եկամուտ և աշխատատեղեր անտառօգտագործման, վերականգնվող հումքի և սննդամթերքի առևտրի միջոցով, նպաստում են ընտանեկան և համայնքային գյուղատնտեսության զարգացմանը, բարձրացնում են գյուղատնտեսության արտադրողականությունը և աջակցում ջրային ավազանների կայունությանը։ Անտառային արտադրանքի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս փոխարինել ածխածնատար նյութերը բնական լուծումներով՝ միաժամանակ ստեղծելով նոր տնտեսական հնարավորություններ։

Երկրի վրա անտառների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 38 միլիոն քառակուսի կիլոմետր կամ ցամաքի ամբողջ մակերեսի գրեթե 1/3-ը:

Անտառների ներդրումը համաշխարհային տնտեսության մեջ գնահատվում է տրիլիոններով՝ սկսած ջրի, կլիմայի և հողերի հետ կապված կենսական էկոհամակարգային ծառայություններից մինչև էկոտուրիզմ, էներգամատակարարում և հումքի արտադրություն։ Տարբեր հաշվարկներով անտառներն ապահովում են բնության մեջ ջրի շրջապտույտի մոտ 50%-ը։

Անտառային ոլորտը ապահովում է առնվազն 33 միլիոն աշխատատեղ։ Բնական ռեսուրսների, այդ թվում՝ անտառների շնորհիվ ապահովվում է համաշխարհային համախառն ներքին արդյունքի ավելի քան կեսը՝ մոտ 44 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար։ Անտառային լանդշաֆտները նվազեցնում են մաքուր ջրի ստացման ծախսերը, իսկ ածխածին կուտակելու և ջերմաստիճանը կարգավորելու նրանց կարողությունը օգնում է պաշտպանել տնտեսությունը կլիմայական աղետների հետևանքով առաջացող միլիարդավոր վնասներից։ FAO-ն նշում է՝ կայուն կառավարվող անտառները հիմք են բիոէկոնոմիկայի զարգացման համար։

Շատ գյուղական տարածքների համար անտառները կենսական տնտեսական ռեսուրս են՝ ապահովելով սնունդ, դեղամիջոցներ, վառելիք և եկամուտ։

Անտառային արտադրանքի պահանջարկը հասել է ռեկորդային մակարդակի․ ներկայում տարեկան արտադրվում է մոտ 4 միլիարդ խորանարդ մետր փայտանյութ։ Ըստ ընթացիկ միտումների՝ մինչև 2050 թվականն այդ ծավալը կարող է աճել ևս 1 միլիարդ խորանարդ մետրով՝ պայմանավորված բնակչության աճով և վերականգնվող ռեսուրսների օգտագործման ընդլայնմամբ, ինչն ավելի է ընդգծում անտառների կայուն կառավարման անհրաժեշտությունը։

1 ժամում 1 հա անտառն արտադրում է 200 մարդու համար անհրաժեշտ թթվածին:

Առողջ անտառները՝ բնակչության առողջության գրավականն են։

Հայաստանը համարվում է սակավանտառ երկիր: Մեր անտառները կրճատվել են 1990-ականների մութ ու ցուրտ տարիներին ապօրինի հատումների, անտառային հրդեհների, հիվանդությունների և տնտեսական գործունեութան հետևանքով։

Մարտ 21, 2026 at 11:29

Սույն թվականի մարտի 21-ին Շրջակա միջավայրի նախարարության «Արգելոցապարկային համալիր» ՊՈԱԿ-ն Անտառների միջազգային օրը նշեց մի խումբ աշակերտների և ուսանողների հետ։ ՊՈԱԿ-ը կազմակերպել էր «ԷԿՈ-ՀԵՏԱԽՈՒԶՈՒԹՅՈՒՆ» 2 կրթական միջոցառում-մրցույթը, որին մասնակցեցին Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Անտոն Քոչինյանի անվան գյուղատնտեսական քոլեջի, Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի, Կոտայքի տարածաշրջանային պետական քոլեջի ուսանողները և Կոտայքի մարզի Ողջաբերդի միջնակարգ դպրոցի աշակերտները։

Մրցութային հանձնաժողովի կազմում էին «Արգելոցապարկային համալիր» ՊՈԱԿ-ի մասնագետները, ներկայացուցիչներ Շրջակա միջավայրի նախարարության կենսաբազմազանության և քաղաքականության վարչությունից և «Էկոլուր» տեղեկատվական ՀԿ-ից։

Մրցույթի մասնակիցները ներկայացրին տեսանյութեր անտառների կարևորության, greenwashing-ի, շրջակա միջավայրի վրա թափոնների ազդեցության, էկոկրթության վերաբերյալ, պատասխանեցին մրցութային հանձնաժողովի անդամների հարցերին, ինչպես նաև նրանցից լսեցին նոր տվյալներ և խորհուրդներ իրենց ներկայացրած թեմաների վերաբերյալ։

Հաղթող ճանաչվեց Ողջաբերդի միջնակարգ դպրոցի «Թափոնների կուտակման ազդեցությունը հասարակության վարքի ձևավորման վրա» թեմայով աշխատանքը։

Մրցույթի բոլոր մասնակիցները պարգևատրվեցին շնորհակալագրերով՝ իրենց ակտիվ մասնակցության և նախաձեռնողականության համար։ Առավել աչքի ընկած և ակտիվ մասնակիցները արժանացան խրախուսական նվերների։

Լուսանկարները՝ «Արգելոցապարկային համալիր» ՊՈԱԿ-ի

Մարտ 23, 2026 at 12:20

Մարտի 22-ին աշխարհը նշեց Ջրի համաշխարհային օրը։  2026 թվականի թեման է «Ջուր և գենդեր»։ Այս ուղերձն արդիական է 2026 թվականին, որը հայտարարվել է որպես կին ֆերմերների միջազգային տարի՝ ընդգծելով նրանց կարևոր դերը աշխարհում ագրոպարենային համակարգերում։

«Ջուր և գենդեր․ կանայք առաջատար դեր ունեն ջրային ճգնաժամի հաղթահարման գործում։ Որտեղ ջուրն է հոսում, այնտեղ հավասարությունն է աճում», – օրվա կապակցությամբ նշում է ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (FAO)։

Ըստ FAO-ի՝ ջուրը հիմնարար նշանակություն ունի պարենի արտադրության, առողջության պահպանման, կենսամիջոցների ապահովման և էկոհամակարգերի պահպանության համար։ Սակայն ոչ բոլորն ունեն հավասար հասանելիություն ջրին կամ ջրօգտագործման իրավունքներ։ Կանայք և աղջիկները, հատկապես գյուղական համայնքներում, բախվում են լուրջ խոչընդոտների ջրային ռեսուրսներին հասանելիության, դրանց կառավարման և դրանցից օգուտ ստանալու հարցում։

«Այս անհավասարության վերացումն առաջնահերթ նշանակություն ունի ջրային և պարենային անվտանգության, ինչպես նաև կայուն զարգացման ապահովման համար։ Կանայք կարևոր դեր են խաղում լուծումների որոնման գործում: Շատ գյուղական տարածքներում կանայք և աղջիկներն առանցքային դեր ունեն գյուղատնտեսական արտադրության և ջրային ռեսուրսների կառավարման մեջ՝ ներառյալ ոռոգման, անասնապահության և կենցաղային ջրի օգտագործումը։ Սակայն հաճախ նրանց իրավունքները ջրի և հողի նկատմամբ սահմանափակ են։ Այս անհավասարությունն ունի սոցիալական և տնտեսական հետևանքներ։ 2023 թվականին գյուղատնտեսությունում վարձու աշխատող կանայք միջինում վաստակել են 18.4 տոկոսով պակաս, քան տղամարդիկ, ինչն արտացոլում է ռեսուրսների, ծառայությունների և հնարավորությունների հասանելիության մեջ առկա անհավասարությունը։ Կլիմայի փոփոխությունն ավելի է խորացնում այս խնդիրը․ երբ ջրային ռեսուրսները դառնում են ավելի սակավ, աղտոտված կամ անկայուն, կանայք սովորաբար բախվում են այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են ջրի հավաքման ավելի երկար ժամանակը, գյուղատնտեսական արտադրողականության նվազումը և եկամուտների զգալի կորուստը։ Կանայք պետք է ձևավորեն ջրային ռեսուրսների ապագան։ Գյուղատնտեսության մեջ ջրային ռեսուրսների կառավարման գենդերային հավասարության խթանումը ոչ միայն իրավունքների պաշտպանության հարց է, այլև զարգացման հնարավորությունների ընդլայնում՝ ջրային և պարենային անվտանգություն ապահովելու համար բոլորի համար», – նշում է FAO-ն։

Ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների՝ ավելի քան 1 միլիարդ կին՝ բոլոր կանանց ավելի քան քառորդը (27.1%), չունեն անվտանգ խմելու ջրամատակարարման ծառայություններից օգտվելու հնարավորություն։ Մոտ 1.8 միլիարդ մարդ դեռևս չունի տնից ոչ հեռու խմելու ջրի հասանելիություն, և երեքից երկու տնային տնտեսություններում ջրի հավաքման հիմնական պատասխանատուները կանայք են։ 53 երկրների տվյալները ցույց են տալիս, որ կանայք և աղջիկներն օրական ծախսում են 250 միլիոն ժամ ջուր հավաքելու վրա, ինչն ավելի քան երեք անգամ գերազանցում է տղամարդկանց և տղաների ծախսած ժամանակը։ Ամբողջ աշխարհում անվտանգ ջրամատակարարման, սանիտարիայի և հիգիենայի բացակայության պատճառով ամեն օր մահանում է մոտ 1000՝ մինչև 5 տարեկան երեխա։

Հայաստանը ևս բախվում է ջրային ռեսուրսների սակավության և աղտոտման խնդիրներին և կլիմայի փոփոխության մարտահրավերներին։

Վատատեսական սցենարի դեպքում մինչև 2100թ-ը կանխատեսվում է գետային հոսքի նվազում մինչև 39%: Գետերի հոսքի 25% կրճատումը կհանգեցնի ոռոգվող հողատարածքների արտադրողականության կրճատման մոտ 24%-ով:

Գետերի հոսքը, ըստ կանխատեսումների, մինչև 2040թ․ կնվազի միջին նկատմամբ 14 տոկոսով, մինչև 2070թ․՝ 28%, մինչև 2100թ․՝ 39%։ Գետային ներհոսքը Սևանա լիճ մինչև 2100թ. կնվազի շուրջ 34%-ով կամ 265 միլիոն խմ-ով բազիսային ժամանակահատվածի (1961-1990թթ․) նկատմամբ:

Մարտ 23, 2026 at 15:19