Category: News.am

«Հրապարակ» թերթը գրում է. «Շաբաթներ առաջ գրել էինք, որ Քրեակատարողական ծառայության պետ Ծովինար Թադեւոսյանը բերդերում ռեյդ է իրականացնում, հնազանդեցնում կամային, փորձառու պաշտոնյաներին: Հատկապես նրանց, ովքեր փորձում են իր հրահանգներին առարկել, խմբագրել որոշ կարգադրություններ։

«Արթիկ» ՔԿ պետի լիազորություններն էին ժամանակավորապես դադարեցրել, ծառայողական քննություն հայտարարել։ Տեղեկացանք, որ տիկին Թադեւոսյանն ու իր տեղակալ Սահակ Գրիգորյանը կադրային ջարդ են սկսել բոլոր ՔԿՀ-ներում:

Բոլորին ասվել է կա՛մ ենթարկվում եք, կա՛մ ազատվում եք զբաղեցրած պաշտոններից, ովքեր դիմադրում են եւ ազատման դիմումներ չեն գրում, մի քանի նկատողություն տալով ազատում են աշխատանքից։ Օրինակ, «Արթիկի» ռեժիմի պետ Արսեն Դանիելյանին ազատել են` պետի դեմ «ցուցմունք» չտալու համար։ Երկարամյա աշխատակից Սմբատ Բուլղադարյանին են ազատել: Մեր աղբյուրի խոսքով՝ ազատվողը պատրաստվում է հայցադիմումներ ներկայացնել ՔԿԾ պետի դեմ: «Արթիկի» նախկին պետ Արտակ Ղազարյանն արդեն դատական կարգով վիճարկել է իր ազատման հրամանը։

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում

Porsche ընկերությունը նոր էլեկտրական Cayenne Turbo Electric-ի հնարավորությունների անսովոր ցուցադրություն է անցկացրել՝ ստիպելով քրոսովերը շարժվել ուղիղ աշխարհի ամենամեծ ինքնաթիռի տակով նրա թռիչքի ժամանակ, գրում է Jalopnik-ը։

Փորձարկումն անցկացվել է Կալիֆոռնիայի Mojave Air and Space Port օդանավակայանում։ Դրան մասնակցել է Stratolaunch Roc ինքնաթիռը, որը համարվում է աշխարհում ամենամեծը թևերի բացվածքով։ Երկու ֆյուզելյաժների և դրանց արտաքին կողմերում տեղակայված շարժիչների շնորհիվ դրանց միջև մնում է տարածություն, որտեղ կարող է շարժվել ավտոմեքենան։

Էլեկտրական քրոսովերի ղեկին եղել է պրոֆեսիոնալ ավտոմրցարշավորդ Պատրիկ Լոնգը։ Նրա խնդիրը ինքնաթիռին առաջ անցնելը չէր, այլ ճշգրիտ կրկնել նրա արագացումն ու արագությունը՝ ամբողջ թափավազքի ընթացքում մնալով երկու ֆյուզելյաժների միջև։

Թեև Roc-ի գետնից պոկվելու արագությունը կազմում է մոտ 257 կմ/ժ, Cayenne-ի համար դա խնդիր չի դարձել։ Porsche-ի տվյալներով՝ մոդելի էլեկտրական տարբերակը զարգացնում է 1 139 ձիաուժ, 100 կմ/ժ արագության է հասնում 2,1 վայրկյանում, իսկ առավելագույն արագությունը կազմում է մոտ 261 կմ/ժ։

Լոնգի խոսքով՝ մեկնարկի սկզբում նա ստիպված է եղել միտումնավոր սահմանափակել արագացումը, որպեսզի ինքնաթիռից առաջ չանցնի։ Երբ Roc-ի բոլոր վեց շարժիչները հասել են ամբողջական քարշուժի, վարորդը միացրել է Boost ռեժիմը և շարունակել մեքենան պահել ինքնաթիռի շասսիի կողքին։ Ինքնաթիռի գետնից պոկվելուց հետո մեքենայի արագաչափը ցույց է տվել ավելի քան 270 կմ/ժ։

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթը տեղեկացավ, որ Ազգային ժողովի արդեն նախկին պատգամավոր Խաչատուր Սուքիասյանի շքեղ նորոգված աշխատասենյակը տրամադրվել է ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Արայիկ Հարությունյանին։

Հիշեցնենք, որ արդեն մի քանի օր է՝ Արայիկ Հարությունյանը գտնվում է Ազգային ժողովում։ Սակայն նա առանձնապես ակտիվ չէ խորհրդարանական միջավայրում։ Նկատելի է, որ նախկին աշխատակազմի ղեկավարը գործընկերների հետ ջերմ հարաբերություններ չունի, հիմնականում մեկուսացած է պահում իրեն, մասնակցում է նիստերին, երբեմն ելույթ ունենում կամ հարցեր հնչեցնում, ապա արագ վերադառնում իր աշխատասենյակ։

Կարծես թե խորհրդարանական միջավայրը նրա համար այս պահին որոշակի դիսկոմֆորտ է ստեղծում»։

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանն ավարտեց իր պատգամավորական գործունեությունը․ նա նոր Ազգային ժողովի կազմում այլևս ընդգրկված չէ։ 2018 թվականից խորհրդարանում գտնվող Սարգսյանը նախ ընտրվել էր «Իմ քայլը» դաշինքի, ապա՝ 2021 թվականին՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական ցուցակով։

Խորհրդարանում Հայկ Սարգսյանն առավել հայտնի էր իր հեղինակած աղմկահարույց օրենսդրական նախաձեռնություններով։ Ամենամեծ քննարկումներն առաջացրին հատկապես զինվորական ծառայությանը վերաբերող օրենսդրական փոփոխությունները, որոնցով առաջարկվում էր որոշ դեպքերում ծառայությունից ազատվել պետությանը վճարումներ կատարելու միջոցով, նաև մեկ այլ նախագիծ, որի նպատակն էր խստացնել և սահմանափակել մոլախաղերի ու առցանց կազինոների հասանելիությունը Հայաստանում։ Այդ նախաձեռնությունները լայն քննադատության արժանացան ոչ միայն ընդդիմության և հանրության, այլև, ըստ մամուլի հրապարակումների, միանշանակ չէին ընդունվում անգամ իշխանական թիմում։

ArmLur.am-ը ուսումնասիրել է, թե ինչ ունեցվածքով է Հայկ Սարգսյանը հեռացել խորհրդարանից։

2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Հայկ Սարգսյանն ընտրվեց Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» դաշինքի թիվ 8 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով և առաջին անգամ մուտք գործեց խորհրդարան։

Առաջին տարեկան հայտարարագրում Սարգսյանը նշել էր, որ համատեղ սեփականությամբ նվիրատվությամբ ստացել է Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում գտնվող շինություն։ Նա հայտարարագրել էր նաև 2005 թվականի արտադրության Mercedes-Benz և 2013 թվականի արտադրության Lexus ավտոմեքենաները, որոնցից Lexus-ը ձեռք էր բերել 2019 թվականին։ Բանկային հաշիվներում ունեցել էր շուրջ 4 մլն դրամ, կանխիկ՝ 24 մլն դրամ և 55 հազար ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև հայտարարագրել էր Bitcoin։

2020 թվականի հայտարարագրում էական փոփոխություններ գրեթե չեն եղել։ Նա շարունակում էր ունենալ նույն շինությունը, Mercedes-Benz և Lexus ավտոմեքենաները։ Բանկային հաշվում հայտարարագրել էր 3 մլն 592 հազար դրամ, կանխիկ՝ 24 մլն դրամ և 55 հազար ԱՄՆ դոլար, ինչպես նաև 0.16 Bitcoin։ Տարվա եկամուտները կազմել էին շուրջ 8,2 մլն դրամ աշխատավարձ և 77 հազար դրամ այլ եկամուտ։

2021 թվականին, երբ կրկին ընտրվեց պատգամավոր արդեն «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական ցուցակով, հայտարարագրում պահպանվել էին նույն անշարժ գույքն ու ավտոմեքենաները։ Բանկային հաշվում առկա էր 4 մլն 385 հազար դրամ, կանխիկ՝ 24 մլն դրամ և 55 հազար ԱՄՆ դոլար։ Ի տարբերություն նախորդ տարվա՝ Bitcoin այլևս չէր հայտարարագրվել։

2022 թվականի հայտարարագրի համաձայն՝ տարվա սկզբին պատգամավորը կանխիկ ունեցել է 55 հազար ԱՄՆ դոլար և 24 մլն դրամ, իսկ տարեվերջին՝ 59 հազար ԱՄՆ դոլար և 25 մլն դրամ։ Միաժամանակ բանկային հաշվի մնացորդը 4 մլն 385 հազար 183 դրամից նվազել է՝ կազմելով 2 մլն 952 հազար 755 դրամ։

Տրանսպորտային միջոցների մասով տարվա սկզբին և ավարտին Հայկ Սարգսյանը հայտարարագրել է երկու ավտոմեքենա՝ 2005 թվականի արտադրության «Mercedes-Benz» և 2013 թվականի արտադրության «Lexus» մակնիշների։

Հայտարարագրի համաձայն՝ պատգամավորի ընդհանուր եկամուտը կազմել է 10 մլն 370 հազար 730 դրամ։ Այդ գումարից 10 մլն 281 հազար 100 դրամը կազմել է Ազգային ժողովի աշխատակազմից ստացած աշխատավարձը, իսկ 89 հազար 630 դրամը՝ «Ամերիաբանկ»-ից ստացված այլ եկամուտը։

2023 թվականի հայտարարագրի համաձայն՝ տարեսկզբին Հայկ Սարգսյանն ունեցել է 59 հազար ԱՄՆ դոլար և 25 մլն դրամ կանխիկ, իսկ տարեվերջին՝ արդեն 62 հազար ԱՄՆ դոլար և 29 մլն դրամ կանխիկ։ Միաժամանակ նրա բանկային հաշվի մնացորդը 2 մլն 952 հազար 755 դրամից նվազել է՝ կազմելով 818 հազար 395 դրամ։

Տրանսպորտային միջոցների մասով տարեսկզբին պատգամավորն ունեցել է 2005 թվականի արտադրության «Mercedes-Benz» և 2013 թվականի արտադրության «Lexus» մակնիշի ավտոմեքենաներ։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 25-ին նա 1 մլն դրամով վաճառել է «Mercedes-Benz» մակնիշի մեկ ավտոմեքենա, իսկ տարեվերջին հայտարարագրել է միայն 2013 թվականի արտադրության «Lexus»-ը։

Հաշվետու տարվա ընթացքում Հայկ Սարգսյանի եկամուտները կազմել են ընդհանուր 11 մլն 97 հազար 166 դրամ։ Դրանցից 10 մլն 39 հազար 338 դրամը ստացել է որպես Ազգային ժողովի աշխատակազմից վճարված աշխատավարձ, 1 մլն դրամը՝ ավտոմեքենայի վաճառքից, իսկ 57 հազար 828 դրամը՝ «Ամերիաբանկ»-ից ստացված այլ եկամուտ։

Իսկ ինչ է հայտարարագրել վերջին երկու տարում

2024 թվականին անշարժ գույքի մասով փոփոխություններ չեն եղել։ Սարգսյանը 5 մլն դրամով ձեռք է բերել 2019 թվականի արտադրության Nissan ավտոմեքենա, սակայն նույն տարվա ընթացքում այն վաճառել է նույն արժեքով, ինչի արդյունքում տարվա վերջում պահպանվել էր միայն Lexus ավտոմեքենան։ Բանկային հաշվի մնացորդը կազմել էր 582 հազար 778 դրամ, իսկ կանխիկ միջոցները՝ 65 հազար ԱՄՆ դոլար և 30 մլն դրամ։ Տարվա եկամուտները կազմել էին 10 մլն 46 հազար դրամ, որոնց հիմնական մասը ձևավորվել էր պատգամավորի աշխատավարձից։

2025 թվական

Պատգամավորական գործունեության վերջին հայտարարագրի համաձայն՝ Հայկ Սարգսյանը շարունակել է համատեղ սեփականությամբ ունենալ Արաբկիր վարչական շրջանում գտնվող նույն շինությունը։ 2025 թվականի մարտին նա 6,5 մլն դրամով ձեռք է բերել 2022 թվականի արտադրության Dodge ավտոմեքենա, ինչի արդյունքում տարվա վերջում արդեն ունեցել է երկու մեքենա՝ Lexus և Dodge։ Բանկային հաշվի մնացորդը նվազել է մինչև 61 հազար 794 դրամ, իսկ կանխիկ միջոցները կազմել են 70 հազար ԱՄՆ դոլար և 22 մլն դրամ։ 2025 թվականի եկամուտները կազմել են 12 մլն 589 հազար դրամ, որից 12 մլն 547 հազարը պատգամավորի աշխատավարձն է։

Այսպիսով, շուրջ յոթ տարվա պատգամավորական գործունեությունից հետո Հայկ Սարգսյանը խորհրդարանից հեռացավ՝ հայտարարագրելով համատեղ սեփականությամբ մեկ շինություն, երկու ավտոմեքենա, 70 հազար ԱՄՆ դոլար, 22 մլն դրամ կանխիկ և բանկային հաշվում 62 հազար դրամ»։

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. ««Ժողովուրդ» օրաթերթը նկատել է, որ Ազգային ժողովի նախագահ ընտրված Ռուբեն Ռուբինյանն արդեն տեղափոխվել է Ալեն Սիմոնյանի նախկին աշխատասենյակ։ Խորհրդարանում նրան ուղեկցում են անվտանգության երկու աշխատակիցներ, իսկ նրա աշխատակազմը տեղավորվել է ԱԺ նախագահի աշխատակազմի համար նախատեսված սենյակներում։

Նոր փոխնախագահ Վահագն Ալեքսանյանը, որը օրեր առաջ ընտրվեց այդ պաշտոնում, արդեն աշխատում է Ռուբեն Ռուբինյանի նախկին աշխատասենյակում։ Իսկ Հայկ Կոնջորյանը, որը նույնպես ստանձնել է ԱԺ փոխնախագահի պաշտոնը, արդեն երրորդ օրն է իր աշխատանքը կազմակերպում Հակոբ Արշակյանի համար նախատեսված աշխատասենյակում։

«Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ եթե իշխանությունն աջակցի ընդդիմադիր պատգամավոր Արամ Վարդևանյանի թեկնածությանը և նա ընտրվի Ազգային ժողովի հաջորդ փոխնախագահ, նրա համար նախատեսված աշխատասենյակն արդեն նախապատրաստված է։ Այն գտնվում է Հայկ Կոնջորյանի աշխատասենյակի հարևանությամբ և ժամանակին ծառայել է ընդդիմադիր փոխնախագահների համար։

Խորհրդարանում այս օրերին ձևավորվել է յուրահատուկ աշխատանքային խառնաշփոթ։ Իրենց մանդատները պահպանած պատգամավորները շարունակում են աշխատել նույն սենյակներում, մինչդեռ նոր եկածները կամ պաշտոն փոխածները զբաղված են աշխատասենյակների վերաբաշխմամբ։ Մի հատված դեռևս մշտական սենյակ չունի, մյուսները քննարկում են վերանորոգման, կահավորման և աշխատակազմերի տեղավորման հարցերը։

ԱԺ միջանցքներում այժմ կարելի է հանդիպել տեղափոխվող արկղերի, փաստաթղթերով ծանրաբեռնված օգնականների, նոր ցուցանակներ ամրացնող աշխատակիցների և սենյակների շուրջ ընթացող ակտիվ քննարկումների։ Քաղաքական իշխանության նոր ճարտարապետությունը, փաստորեն, արդեն տեսանելի է ոչ միայն նիստերի դահլիճում, այլև խորհրդարանի յուրաքանչյուր հարկում ու յուրաքանչյուր դռան վրա»։

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում

NASA-ի Էյմսի հետազոտական կենտրոնի նախկին գիտաշխատող, Օլբանիի Նյու Յորք նահանգային համալսարանի աստղաֆիզիկոս Քևին Քնութը ենթադրել է, որ եթե այլմոլորակային քաղաքակրթություններն իսկապես այցելել են Երկիր, ապա դա, ամենայն հավանականությամբ, տեղի է ունեցել ավելի քան մեկ միլիոն տարի առաջ։ Իր եզրակացությունները նա հիմնավորում է գալակտիկայում հիպոթետիկ տիեզերական քաղաքակրթությունների տարածման համակարգչային մոդելավորմամբ, գրում է Popular Mechanics-ը։

Գիտնականի խոսքով՝ նա մոդելավորել է 10 մլն քաղաքակրթությունների զարգացումը, որոնք ունակ են միջաստղային թռիչքների՝ հաշվի առնելով նրանց տիեզերանավերի արագությունը, գոյության տևողությունը, թռիչքների հեռավորությունը և նոր աստղային համակարգերի գաղութացման հավանականությունը։

Հաշվարկները ցույց են տվել, որ միջաստղային քաղաքակրթության՝ Երկիր հասնելու հավանականությունը կազմում է մոտ 0,000405%։ Ընդ որում, եթե նման այցելություն իսկապես տեղի է ունեցել, ապա, ըստ մոդելի, միջինում դա կարող էր պատահել մոտ 1,2 մլն տարի առաջ, այլ ոչ թե ոչ վաղ անցյալում։

Հեղինակը նաև ենթադրում է, որ որոշ չճանաչված անոմալ երևույթներ (UAP, նախկինում հայտնի որպես ՆԼՕ) կարող են ունենալ արտաերկրային ծագում։ Որպես փաստարկներ նա բերում է UAP-ների դիտարկումների առանձին հաղորդումներ՝ ռազմական օբյեկտների և միջուկային ենթակառուցվածքների մոտակայքում։

Միևնույն ժամանակ գիտնականը շեշտում է, որ նման օբյեկտների ծագումը մնում է անհայտ և պահանջում է հետագա ուսումնասիրություն։

Նա մասնակցում է UAPx նախագծին և ԱՄՆ-ի՝ չճանաչված անոմալ երևույթների ուսումնասիրման գիտական խորհրդատվական խորհրդի աշխատանքներին՝ հանդես գալով դրանց ուսումնասիրության օգտին՝ գիտական մեթոդների կիրառմամբ։

Շոգ եղանակին շենքերի տանիքներից հավաքված անձրևաջրի օգտագործումը դրանց զովացման համար կարող է նվազեցնել օդորակման համար էլեկտրաէներգիայի սպառումը, իջեցնել քաղաքներում ջերմաստիճանը և կրճատել ծայրահեղ շոգի ժամանակահատվածների տևողությունը։ Այս եզրակացությանն են եկել Մանչեսթերի համալսարանի հետազոտողները։ Արդյունքները հրապարակվել են Earth’s Future ամսագրում։

Գիտնականները մոդելավորել են մի համակարգ, որը տանիքներից հավաքում է անձրևաջուրը, պահում այն տարողություններում և շոգի ժամանակ ավտոմատ կերպով ցողում տանիքների վրա։ Որպես օրինակ նրանք օգտագործել են Տոկիոն։

Մոդելավորումը ցույց է տվել, որ տանիքների զովացումը նվազեցնում է շենքերի տաքացումը, ինչի շնորհիվ օդորակիչներն ավելի հազվադեպ են աշխատում։ Սա, իր հերթին, կրճատում է զովացման համակարգերից շրջակա միջավայր արտանետվող ջերմությունը, ինչը լրացուցիչ նվազեցնում է քաղաքի օդի ջերմաստիճանը։ Արդյունքում նվազում են թե՛ ծայրահեղ շոգով օրերի քանակը, թե՛ դրա ինտենսիվությունը։

Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ վճռորոշ նշանակություն ունի ոչ թե տարողությունների ծավալը և նույնիսկ ոչ էլ ցողվող ջրի քանակը, այլ համակարգի միացման ժամանակը։ Բաքերի տարողության ավելացումը տալիս էր միայն փոքր լրացուցիչ ազդեցություն, իսկ ջրի չափազանց մեծ քանակը միշտ չէ, որ բարելավում էր զովացումը, քանի որ խոնավության մի մասը չէր հասցնում գոլորշիանալ։

Հեղինակների խոսքով՝ նման տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը հատկապես շոգ տարիներին աճում է, ինչը այն դարձնում է քաղաքների՝ կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու հեռանկարային գործիք։

Համակարգի լրացուցիչ առավելությունը դարձել է հորդառատ անձրևների ժամանակ հեղեղատար հոսքերի ծավալի նվազեցումը։

Հետազոտողները կարծում են, որ շենքերի զովացման համար անձրևաջրի օգտագործումը կարող է դառնալ քաղաքները կլիմայի փոփոխության հետևանքներից պաշտպանելու և ծայրահեղ եղանակային պայմանների նկատմամբ դրանց դիմակայունությունը բարձրացնելու միջոցառումների համալիրի մի մասը։

Ամերիկյան 3 Proton Lithium (3PL) ընկերությունը հայտարարել է, որ Նևադա նահանգում Railroad Valley Minerals նախագծում հայտնաբերել է ԱՄՆ-ում հայտնի ամենախոշոր վոլֆրամի հանքավայրը, գրում է Interesting Engineering-ը։

Ընկերության գնահատմամբ՝ պաշարները կազմում են 1,78 մլն տոննա, ինչը մոտ հինգ անգամ գերազանցում է երկրում այս մետաղի նախկինում հայտնի ամենախոշոր հանքավայրը։

Վոլֆրամի պաշարների արժեքը ներկայիս շուկայական գներով գնահատվում է մոտ 152 մլրդ դոլար։ Ընկերությունը նշում է, որ սպառման ներկայիս տեմպերի պայմաններում այս պաշարները ԱՄՆ-ին կբավականացնեն հարյուրավոր տարիների համար։

Վոլֆրամից բացի, հանքավայրը պարունակում է լիթիումի, կալիումական աղերի և բորի խոշոր պաշարներ։ 3PL-ի գնահատմամբ՝ հայտնաբերված բոլոր ռեսուրսների համախառն արժեքը հասնում է 3,5 տրլն դոլարի։

Գնահատականը հիմնված է չորս խորը հետախուզական հորատանցքերի տվյալների, 290 նավթահորերի վերաբերյալ տեղեկատվության, ավելի քան 2,5 հազար լաբորատոր անալիզների և շուրջ 12,8 կմ հորի միջուկի ու հորատման ապարների ուսումնասիրության վրա։

Միևնույն ժամանակ ուսումնասիրվել են 37 երկրաբանական հորիզոններից միայն 10-ը, ուստի ընկերությունը չի բացառում լրացուցիչ պաշարների հայտնաբերումը։

Հանքավայրի շահագործումը բարդանում է նրանով, որ նախագծի տարածքի մոտ 44 կմ²-ը գտնվում է NASA-ի կողմից 2023 թվականին սահմանված սահմանափակումների ներքո։ Տիեզերական գործակալությունը անապատի այս հատվածն օգտագործում է արբանյակային սարքավորումների կալիբրման համար և կարծում է, որ օգտակար հանածոների արդյունահանումը կարող է խանգարել օբյեկտի աշխատանքին։

3PL-ը մտադիր է հանքանյութերը արդյունահանել ստորգետնյա տարալվացման մեթոդով՝ առանց խոշոր բացահանքերի կառուցման։ Ընկերությունը նաև ձգտում է հասնել NASA-ի սահմանափակումների չեղարկմանը՝ պնդելով, որ դրանք սահմանվել են մինչև հանքավայրի մասշտաբների մասին հայտնի դառնալը։

Ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ և ֆինանսական տնօրեն Քևին Մուրի խոսքով՝ խոսքը վերաբերում է ոչ միայն օգտակար հանածոների արդյունահանմանը, այլև ազգային անվտանգության հարցին, քանի որ ԱՄՆ-ը արդեն մոտ տասը տարի վոլֆրամ չի արդյունահանում և կախված է ներմուծումից, մինչդեռ ռազմավարական նշանակություն ունեցող այս մետաղի համաշխարհային շուկան մեծապես վերահսկում է Չինաստանը։

Հետազոտողը առաջարկել է լայնածավալ ինժեներական նախագիծ, որը, նրա հաշվարկներով, թույլ կտա պահպանել կյանքը Երկրի վրա նույնիսկ Արեգակի կարմիր հսկայի վերածվելուց հետո։ Այլ աստղերի մոտ վերաբնակվելու փոխարեն նա առաջարկում է փոխել պայմանները հենց Արեգակնային համակարգում։ Աշխատությունը հրապարակվել է arXiv սերվերում։

Ժամանակակից պատկերացումների համաձայն՝ մոտ մեկ միլիարդ տարի անց Արեգակը կսկսի վերածվել կարմիր հսկայի։ Այն այնքան մեծ և տաք կդառնա, որ Երկրի օվկիանոսներն ու մթնոլորտը կվերանան, իսկ ինքը՝ մոլորակը, հավանաբար, կկլանվի աստղի կողմից։

Դրանից խուսափելու համար հեղինակը առաջարկում է կառուցել հսկայական վահան, որը կփակի Երկիրը ուռճացած Արեգակի ճառագայթումից։ Լույսի և ջերմության աղբյուր պետք է դառնան ջերմամիջուկային ռեակտորները, որոնք կտեղակայվեն Յուպիտերի մթնոլորտի խոր շերտերում։ Ստացված էներգիան առաջարկվում է Երկիր փոխանցել հզոր լազերների օգնությամբ։

Մեկ այլ խնդիր է՝ Երկիրը ավելի հեռավոր ուղեծիր տեղափոխելը, որպեսզի խուսափի Արեգակի կողմից կլանվելուց։ Դրա համար գիտնականն առաջարկում է օգտագործել մասնիկների հոսքով գրավիտացիոն մանևր, որը աստիճանաբար կմեծացնի մոլորակի հեռավորությունը աստղից։

Նախագիծը նաև նախատեսում է պահպանել Երկրի երկրաբանական ակտիվությունը նրա ընդերքի սառչելուց հետո։ Դրա համար հեղինակը առաջարկում է պարբերաբար միջուկ հասցնել հակամատերիայի փոքր քանակներ, որոնք անիհիլյացիայի ժամանակ կարտազատեն անհրաժեշտ ջերմությունը և կպահպանեն տեկտոնական սալերի շարժը։

Բացի այդ, շատ հեռավոր ապագայում անհրաժեշտության դեպքում առաջարկվում է ճշգրտել ամբողջ Արեգակնային համակարգի դիրքը, որպեսզի խուսափեն այլ օբյեկտների հետ վտանգավոր մերձեցումներից Ծիր Կաթինի և Անդրոմեդա գալակտիկայի միաձուլման ընթացքում։

Հեղինակի գնահատմամբ՝ նման մոտեցումը կպահանջի հազարավոր կամ նույնիսկ միլիոնավոր անգամ ավելի քիչ էներգիա, քան մարդկությանը այլ աստղերի մոտ վերաբնակեցնելը։

Նրա կարծիքով՝ Արեգակնային համակարգի ռեսուրսների օգտագործումը թույլ կտա պահպանել Երկրի վրա կյանքի համար պիտանի պայմաններ ևս մոտ 9,1 կվադրիլիոն տարի՝ մինչև արհեստական ջերմամիջուկային «արեգակի» համար գազային հսկաների վառելիքը սպառվի։

Միևնույն ժամանակ հեղինակը շեշտում է, որ աշխատանքը կրում է հայեցակարգային բնույթ և ֆիզիկական հնարավորությունների ուսումնասիրություն է, ոչ թե նախագիծ, որը կարելի է իրականացնել ժամանակակից տեխնոլոգիաների օգնությամբ։

2018 թվականից ի վեր եվրոպական անտառները տարեկան միջինում մեկ հեկտարի հաշվով կորցնում են 46%-ով ավելի շատ վերգետնյա կենսազանգված, քան 1985-ից 2017 թվականների ընթացքում։ Այս եզրակացությանն են եկել Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի հետազոտողները, որոնք առաջին անգամ արբանյակային տվյալների միջոցով գնահատել են անտառային կենսազանգվածի փոփոխությունները ամբողջ Եվրոպայի տարածքում։ Արդյունքները հրապարակվել են Nature Geoscience ամսագրում։

Գիտնականները համադրել են անտառային տարածքների փոփոխության վերաբերյալ արբանյակային տվյալները կենսազանգվածի պաշարների մասին տեղեկատվության հետ։ Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ կորուստների կտրուկ աճը համընկել է կեղևակեր բզեզների լայնածավալ տարածման հետ, ինչին նպաստել են ավելի հաճախակի և ուժեղ երաշտները։

Հետազոտության գլխավոր հեղինակ Կատյա Կովալսկու խոսքով՝ վերջին տարիների փոփոխությունները դժվար է բացատրել առանց կլիմայի փոփոխության ազդեցության։

Երաշտից թուլացած ծառերն ավելի խոցելի են դառնում վնասատուների նկատմամբ, և ակնկալվում է, որ նման երևույթները ավելի հաճախ կկրկնվեն։

Ամենալուրջ հետևանքները դիտվում են Կենտրոնական Եվրոպայում, որտեղ կենտրոնացած են փայտանյութի ամենամեծ պաշարները։

Գերմանիայում, որը ԵՄ երկրների շարքում ունի փայտանյութի ամենամեծ պաշարը, վնասված անտառները տարեկան մեկ հեկտարի հաշվով կորցնում են մոտ 125 տոննա կենսազանգված, ինչը համարժեք է մոտ 230 տոննա CO₂-ի։ Մինչև 2018 թվականը այս ցուցանիշը կազմում էր մեկ հեկտարի հաշվով մոտ 170 տոննա CO₂։

Հետազոտությունը նաև ցույց է տվել, որ 1985-ից 2023 թվականների ընթացքում կենսազանգվածի կորուստների 18%-ը պայմանավորված է եղել բնական գործոններով՝ միջատների զանգվածային բազմացմամբ, փոթորիկներով և անտառային հրդեհներով։ Սակայն 2018 թվականից հետո դրանց մասնաբաժինը աճել է 17%-ից մինչև 23%։

Մնացած 82% կորուստները կապված են տնտեսական գործունեության հետ։

Միևնույն ժամանակ, հետազոտողները նշում են, որ մարդու կողմից պատրաստված փայտանյութը միշտ չէ, որ անմիջապես դառնում է ածխաթթու գազի արտանետումների աղբյուր, քանի որ այն հաճախ օգտագործվում է շինարարությունում և կահույքի արտադրության մեջ։

Հեղինակները զգուշացնում են, որ արդյունքները վտանգի տակ են դնում Եվրամիության կլիմայական նպատակները։ ԵՄ-ն նախատեսում է մինչև 2030 թվականը անտառների կողմից ածխաթթու գազի կլանումը հասցնել տարեկան 310 միլիոն տոննա CO₂-համարժեքի, սակայն եվրոպական անտառների՝ ածխածինը կապելու կարողությունն արդեն նկատելիորեն նվազում է։

Գիտնականները կարծում են, որ այս միտումը մեղմելուն կօգնեն վնասված անտառների վերականգնումը և անտառների կառավարման մեթոդների հարմարեցումը փոփոխվող կլիմային։