Category: News.am

Շաբաթ գիշերը Բահրեյնում և Քուվեյթում օդային տագնապի ազդանշաններ են միացվել՝ Պարսից ծոցի տարածաշրջանում հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հնարավոր հարձակումների մասին լուրերի ֆոնին։

Բահրեյնի ներքին գործերի նախարարությունը տեղական ժամանակով մոտավորապես ժամը 04:15-ին բնակիչներին և երկրում գտնվող օտարերկրացիներին հորդորել է հանգստություն պահպանել և ուղղվել դեպի մոտակա ապաստարաններ։ Տագնապի հայտարարման պատճառն ի սկզբանե չէր հստակեցվում։

Գրեթե միաժամանակ Քուվեյթի զինված ուժերի գլխավոր շտաբը հայտնել է, որ երկրի հակաօդային պաշտպանության համակարգերը հետ են մղում «թշնամական հրթիռների և անօդաչուների» հարձակումը։ Զինվորականները նախազգուշացրել են, որ բնակիչները կարող են պայթյունների ձայներ լսել, որոնք կապված են օդային թիրախների խոցման հետ։

Ինչպես հաղորդում է CNN հեռուստաընկերությունը՝ հղում անելով FlightRadar24 թռիչքների հետագծման ծառայության տվյալներին, տագնապի ազդանշանններից հետո դեպի Քուվեյթ ուղևորվող մի շարք ինքնաթիռներ ժամանակավորապես անցել են սպասման ռեժիմի։

Նոր տագնապը հնչել է Քուվեյթի տարածքին հասցված մի շարք հարվածներից ընդամենը օրեր անց։ Այս շաբաթվա սկզբին տեղի ունեցած հարձակումների հետևանքով զոհվել էր մեկ մարդ, ևս 63-ը՝ ստացել տարբեր աստիճանի վնասվածքներ։ Այդ ժամանակ վնասվել էր նաև Քուվեյթի միջազգային օդանավակայանը։ Սա ընթացիկ հակամարտության սկզբից ի վեր Պարսից ծոցի տարածաշրջանում տեղի ունեցած ամենաարյունալի միջադեպերից է եղել (ըստ տուժածների թվի)։

Էսկալացիան տեղի է ունենում տարածաշրջանում ամերիկյան օբյեկտներին հասցված վերջին հարվածների վերաբերյալ Իրանի և ԱՄՆ-ի հակասական հայտարարությունների ֆոնին։

Ավելի վաղ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հայտարարել էր, որ բալիստիկ հրթիռներով հարվածներ է հասցրել Քուվեյթի «Ալի էս-Սալեմ» ավիաբազային և Բահրեյնում ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի Հինգերորդ նավատորմի օբյեկտներին։ Թեհրանը պնդում էր, որ հարձակումը պատասխան էր Իրանի հարավում գտնվող օբյեկտների դեմ ամերիկյան անօդաչուների գործողություններին, ինչպես նաև Հորմուզի նեղուցում տեղի ունեցած միջադեպին։ ԻՀՊԿ-ն նաև նախազգուշացրել էր, որ իրավիճակի հետագա սրման դեպքում կարող է հաջորդել ավելի կոշտ պատասխան, այդ թվում՝ նավթի և գազի արտահանման համար Հորմուզի նեղուցի հնարավոր ամբողջական փակումը։

Իր հերթին ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտնել էր, որ Իրանը յոթ բալիստիկ հրթիռ է արձակել Քուվեյթի և Բահրեյնի ուղղությամբ։ Ամերիկացի զինվորականների տվյալներով՝ վեց հրթիռ է խոցվել ՀՕՊ միջոցներով, իսկ յոթերորդը չի հասել թիրախին։ CENTCOM-ը նաև հայտարարել էր, որ ամերիկյան անձնակազմի շրջանում կորուստներ չկան, և հերքել էր Թեհրանի հայտարարությունն այն մասին, թե իբր վնաս է հասցվել Բահրեյնում ԱՄՆ Հինգերորդ նավատորմի շտաբ-բնակարանին։

Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին X սոցիալական ցանցում արձագանքել է Լիբանանի նախագահ Ժոզեֆ Աունի մեղադրանքին, ով CNN հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում հայտարարել էր, թե Թեհրանն իր երկիրն օգտագործում է որպես «մանրադրամ»։

«Պարոն Աունի մեկնաբանություններից այնպիսի տպավորություն է, թե իբր Իրանն է օկուպացրել Լիբանանի տարածքի մեկ հնգերորդը, տեղահանել լիբանանցիների մեկ չորրորդին և ամեն օր ռմբակոծում սեփական երկիրը։

Եթե Լիբանանն Իրանի համար մանրադրամ լիներ, մենք վաղուց արդեն գործարքի գնացած կլինեինք։ Փրկե՛ք Լիբանանը ձեր իրական թշնամուց, պարոն Նախագահ»,- նշել է Աբբաս Արաղչին։

Հիշեցնենք, որ իսրայելական զորքերը շարունակում են առաջխաղացում գրանցել դեպի Լիբանանի հարավի խորքերը։ Վերջերս նրանք գրավել են ռազնավարական բարձունք հանդիսացող միջնադարյան Բոֆոր բերդը։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը NBC News-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ մի քանի ամիս տևած ռազմական գործողություններից հետո Իրանը պահպանել է իր սկզբնական հրթիռային զինանոցի միայն մոտ 21–22 տոկոսը։

Նրա խոսքով՝ ամերիկյան հարվածները լրջորեն թուլացրել են երկրի ռազմական ներուժը՝ ոչնչացնելով հրթիռների և անօդաչու սարքերի արտադրության հետ կապված օբյեկտների մեծ մասը։

«Անօդաչու սարքերի արտադրության գործարանների մեծ մասը շարքից հանված է, արձակման հարթակների մեծ մասը ոչնչացված է, հրթիռների արտադրության ձեռնարկությունների զգալի մասն էլ խոցվել է։ Բայց նրանց մոտ դեռևս որոշակի ներուժ մնում է», — ասել է Թրամփը։

Միևնույն ժամանակ ամերիկացի առաջնորդը խոստովանել է, որ Իրանը դեռևս ունակ է հարվածներ հասցնել։ Որպես օրինակ նա նշել է Պարսից ծոցի շրջանում վերջին հարձակումները, այդ թվում՝ Քուվեյթի օբյեկտների վրա հասցված հարվածները։

Թրամփի խոսքով՝ մնացած զինանոցը դեռևս լուրջ սպառնալիք է ներկայացնում, թեև դրա ծավալներն արդեն անհամեմատելի են այն մակարդակի հետ, ինչ եղել էր մինչև ռազմական արշավի մեկնարկը։

Խոսելով հակամարտության կարգավորման հեռանկարների մասին, որը շարունակվում է արդեն չորրորդ ամիսը, ԱՄՆ նախագահը հայտարարել է, որ իրանական ղեկավարությունը առայժմ չի համաձայնել Վաշինգտոնի հետ գործարքի՝ իր «ուժի» և «հպարտության» պատճառով։

Սակայն, նրա կարծիքով, ի վերջո Թեհրանը ստիպված կլինի գնալ համաձայնության։

«Նրանք ուժեղ են, նրանք հպարտ են։ Նրանք ստիպված կլինեն անել բաներ, որոնք երբեք չէին մտածել անել։ Նրանք ընտրություն չունեն, թեև դրա համար որոշ ժամանակ է պետք», — հայտարարել է նա։

Թրամփը նաև քննադատել է նրանց, ովքեր պահանջում են հակամարտության արագ ավարտ, նշելով, որ նման դիմակայությունները հազվադեպ են ավարտվում հաշված ամիսների ընթացքում։

Ներկայիս հակամարտությունը համեմատելով Վիետնամի պատերազմի հետ՝ ԱՄՆ նախագահը նշել է, որ արագ է գործում։

«Ես դրանով զբաղվում եմ ընդամենը երեք ամիս։ Վիետնամի պատերազմը տևել է տասնինը տարի», – ասել է Թրամփը։

Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ի վերջին հարվածներն իրանական օբյեկտներին կրել են պաշտպանական բնույթ և պատասխան են եղել Թեհրանի գործողություններին Օրմուզի նեղուցի շրջանում։ Ավելի վաղ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հայտարարել էր, որ «Էպիկական կատաղություն» գործողությունն արդեն ավարտված է։

Ամերիկայի նախագահը կրկին ընդգծել է, որ ռազմական արշավի նպատակը եղել է կանխել Իրանի կողմից միջուկային զենքի ստեղծումը։ Միևնույն ժամանակ նա չի բացառել ոչ դիվանագիտական կարգավորումը, ոչ էլ ավելի կոշտ քայլերը, եթե բանակցությունները ձախողվեն։

«Կամ մենք կստորագրենք համաձայնագիրը, կամ կվարվենք այլ կերպ։ Իսկ մյուս տարբերակը այնքան էլ հաճելի չէ», — զգուշացրել է Թրամփը։

Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ի գործողություններին ի պատասխան՝ Հորմուզի նեղուցի շրջանում, հարվածներ է հասցրել Քուվեյթի և Բահրեյնի ամերիկյան ռազմական օբյեկտներին, հաղորդում է Fars-ը։

ԻՀՊԿ-ի հայտարարության համաձայն՝ տեղական ժամանակով գիշերը մոտ 01:30-ին չորս նավթատար փորձել են լքել Հորմուզի նեղուցը՝ առանց իրանական իշխանությունների հետ համաձայնեցման։ Թեհրանում պնդում են, որ նավերը գործել են ամերիկացի զինվորականների աջակցությամբ և անտեսել են ԻՀՊԿ ռազմածովային ուժերի բազմակի նախազգուշացումները։

Իրանական կողմի վարկածով՝ հարված հասցնելուց հետո տանկերներից մեկը կանգնեցվել է, իսկ մյուսները շրջվել և վերադարձել են հետ։

Մոտավորապես մեկ ժամ անց, ինչպես պնդում է ԻՀՊԿ-ն, ամերիկյան անօդաչու սարքերը հարվածներ են հասցրել Իրանի հարավում գտնվող երկու կապի օբյեկտների՝ Քեշմ կղզում և Սիրիք քաղաքում։

Ի պատասխան՝ ԻՀՊԿ-ի օդատիեզերական ուժերը, իրանցի զինվորականների խոսքով, բալիստիկ հրթիռներ են արձակել Քուվեյթի Ալի ալ-Սալեմ ավիաբազայի, ինչպես նաև Բահրեյնում ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի Հինգերորդ նավատորմի օբյեկտների ուղղությամբ։

Իրանական կողմը այս գործողությունները բնութագրել է որպես պատասխան ամերիկյան հարձակմանը և նախազգուշացրել հետագա էսկալացիայի հնարավորության մասին։ Հայտարարության մեջ ընդգծվում է, որ նմանատիպ միջադեպերի կրկնության դեպքում պատասխան միջոցները սահմանափակ չեն լինելու։

ԻՀՊԿ-ն նաև կրկին սպառնացել է ամբողջությամբ փակել Հորմուզի նեղուցը՝ համաշխարհային նավթի և գազի արտահանման կարևորագույն երթուղիներից մեկը։ Թեհրանում հայտարարել են, որ նեղուցով էներգակիրների մատակարարումների հնարավոր դադարեցման պատասխանատվությունը ընկնելու է ԱՄՆ-ի վրա։

Իր հերթին ԱՄՆ զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ Իրանի զինված ուժերը Քուվեյթի և Բահրեյնի ուղղությամբ արձակել են յոթ բալիստիկ հրթիռ՝ ընդամենը մի քանի ժամ անց այն բանից հետո, երբ ամերիկացի զինվորականները խոցել էին իրանական հարվածային անօդաչու սարքերը, որոնք արձակվել էին դեպի Հորմուզի նեղուց, ինչպես նաև հարվածներ էին հասցրել իրանական ռադիոլոկացիոն օբյեկտներին։

«Նախնական գնահատականներով՝ Իրանի արձակած յոթ հրթիռներից վեցը որսացվել են, իսկ յոթերորդը չի հասել նախատեսված նպատակակետին», — ասվում է CENTCOM-ի հայտարարության մեջ։

ԱՄՆ Զինված ուժերի Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ Իրանի զինված ուժերը յոթ բալիստիկ հրթիռ են արձակել Քուվեյթի և Բահրեյնի ուղղությամբ՝ ընդամենը մի քանի ժամ անց այն բանից հետո, երբ ամերիկացի զինվորականները խոցել էին Իրանի հարվածային անօդաչու թռչող սարքերը, որոնք արձակվել էին դեպի Հորմուզի նեղուց, ինչպես նաև հարվածներ էին հասցրել Իրանի ռադիոլոկացիոն օբյեկտներին։

«Նախնական գնահատականներով՝ Իրանի արձակած յոթ հրթիռներից վեցը որսացել են, իսկ յոթերորդը չի հասել նախատեսված թիրախին»,- ասվում է CENTCOM-ի հայտարարության մեջ։

«Այս պահին ամերիկացի զինծառայողների շրջանում տուժածների մասին տեղեկություններ չկան, իսկ Բահրեյնում ԱՄՆ Հինգերորդ նավատորմի շտաբին վնաս հասցնելու վերաբերյալ Իրանի հայտարարությունները չեն համապատասխանում իրականությանը»,- հավելել են հրամանատարությունից։

«Փաստ» թերթը գրում է. «Ի՞նչ կլինի, եթե ինչ-որ ուրիշ մեկը մեր փոխարեն որոշումներ ընդունի: Շատ «բարձր» բաները՝ դեռ մի կողմ: Իսկապես, պատկերացրեք՝ ինչ կլինի, եթե որևէ մեկիս առօրյա կյանքում, մեր գործերի, մեր ընտանիքի, մեր այգու, մեր ավտոտնակի, մեր մեքենայի հետ կապված ինչ-որ մեկ ուրիշը մեր փոխարեն որոշի, թե մենք հատկապես ինչ անենք: Մենք ինչպե՞ս կվարվենք: Բնականաբար, կվրդովվենք, կընդդիմանանք, մեղմ ասած:

Իսկ շատերը, ոչ էլ՝ մեղմ ասած, ուղղակի «կգործուղեն» ասողին շատ հայտնի «հասցեով»: Եվ նա էլ, թերևս, պիտի համարի, որ էժան պրծավ: Այսինքն, շատ ու շատ հարցերում որևէ քաղաքացի, որևէ անհատ թույլ չի տա, որ իր փոխարեն ուրիշները իր կյանքի հետ կապված բաներ որոշեն: Նույնը պետք է լինի նաև ընտրությունների հետ կապված. որևէ քաղաքացի չպետք է թույլ տա, որ մեկ ուրիշն իր փոխարեն որոշի: Սա՝ անկախ այն բանից, թե այդ որևէ քաղաքացին ինչպես է վերաբերվում X-ին, Y-ին կամ Z-ին:

Ամեն մեկն իր որոշումն ունի:

Ինչպե՞ս է, օրինակ՝ բաժնետիրական ընկերությունում: Բաժնետերերից յուրաքանչյուրն իր մասնաբաժինն ունի: Ու տրամաբանական չի լինի, որ իր փայաբաժինը հենց այնպես թողնի ուրիշի տնօրինմանը: Որոշակի առումով յուրաքանչյուրս մեր երկրի բաժնետեր ենք: Ու ամեն մեկս մեր որոշումը պիտի կայացնենք, այլ ոչ թե թողնենք, որ ուրիշները դա անեն մեր փոխարեն: Ի վերջո, ամեն մի քվեն, ամեն մի ձայնը կարող է որոշիչ լինել: Չմասնակցելով՝ մենք հնարավորություն ենք տալիս, որ մյուս մասնակցողները մեր փոխարեն որոշեն:

Պատկերավոր ասած՝ մեր ձայնը, մեր քվեն երկրի, պետության կառավարմանը, որոշումների ընդունմանը մասնակցելու իրավունք տվող մեր բաժնետոմսն է: Մեծագույն սխալ կլինի այդ բաժնետոմսը չօգտագործել: Կարևոր է, որ ամեն մեկս, յուրաքանչյուրս մեր որոշումը կայացնենք՝ ինչպիսին էլ այն լինի: Այդ որոշումների հանրագումարում էլ կպարզվի, թե բոլորս միասին ուր ենք գնում, ինչպես և ինչ ենք անում:

Այնպես որ, այո՛, պետք է գնալ քվեարկության, մասնակցել: Ըստ խղճի ու մտքի:

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում

«Փաստ» թերթը գրում է. «Համապետական բոլոր ընտրություններից առաջ, այս ընտրություններից առաջ՝ առավել ևս, պարբերաբար շեշտվում է, թե որքան կարևոր է յուրաքանչյուր ընտրողի մասնակցությունը՝ թե՛ որպես քաղաքացիական պարտքի, թե՛ որպես ընտրական իրավունքի իրացում: Հաճախ կարելի է լսել, թե մեր ընտրողներն այնքան էլ ակտիվ չեն մասնակցում ընտրություններին: Սակայն ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում եղել են բավականին ակտիվ մասնակցությամբ ընտրություններ:

«Փաստ» թերթն ուսումնասիրել է ԿԸՀ պաշտոնական կայքում առկա տեղեկությունները և համադրել ՀՀ նախագահի և Ազգային ժողովի ընտրությունների արդյունքները: Այդ տվյալներից երևում է, որ ընտրողներն ավելի ակտիվ են եղել նախագահական ընտրությունների ժամանակ, թեպետ, օրինակ՝ ԱԺ 2007 և 2012 թվականների ընտրությունների ժամանակ ևս պատկառելի մասնակցություն է եղել: Ամենապասիվ մասնակցությունն արձանագրվել է 2018 և 2021 թվականների արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ:

Եվ այսպես, ՀՀ ԱԺ ընտրություններին արձանագրվել է հետևյալ մասնակցությունը. 1995 թ.՝ 1 մլն 183 հազար 573 քաղաքացի կամ ընտրական իրավունք ունեցողների 54,3 տոկոսը, 1999 թ.՝ 1 մլն 137 հազար 660 կամ 51,7 տոկոս, 2003՝ 1 մլն 233 հազար 757 կամ 52,7 տոկոս, 2007 թ.՝ 1 մլն 375 հազար 733 կամ 59,4 տոկոս, 2012 թ.՝ 1 մլն 572 հազար 518 կամ 62,33 տոկոս, 2018 թ. արտահերթ՝ 1 մլն 261 հազար 105 կամ 48,6 տոկոս, 2021 թ. արտահերթ՝ 1 մլն 281 հազար 174 կամ 49,4 տոկոս:

ՀՀ նախագահի ընտրությունների մասնակցությունն ըստ տարեթվերի. 1996 թ.՝ 1 մլն 333 հազար 204 կամ 59,2 տոկոս, 1998 թ.՝ 1մլն 456 հազար 109 կամ 63,3 տոկոս, 2003 թ. առաջին փուլ՝ 1 մլն 462 հազար 383 կամ 63 տոկոս, 2003 թ. երկրորդ փուլ՝ 1 մլն 595 հազար 702 կամ 68,4 տոկոս, 2008 թ. 1 մլն 671 հազար 027 կամ մոտ 70 տոկոս, 2013 թ.՝ 1 մլն 518 հազար 407 կամ 60,05 տոկոս:

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում

«Փաստ» թերթը գրում է. «Համապետական բոլոր ընտրություններից առաջ, այս ընտրություններից առաջ՝ առավել ևս, պարբերաբար շեշտվում է, թե որքան կարևոր է յուրաքանչյուր ընտրողի մասնակցությունը՝ թե՛ որպես քաղաքացիական պարտքի, թե՛ որպես ընտրական իրավունքի իրացում: Հաճախ կարելի է լսել, թե մեր ընտրողներն այնքան էլ ակտիվ չեն մասնակցում ընտրություններին: Սակայն ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում եղել են բավականին ակտիվ մասնակցությամբ ընտրություններ:

«Փաստ» թերթն ուսումնասիրել է ԿԸՀ պաշտոնական կայքում առկա տեղեկությունները և համադրել ՀՀ նախագահի և Ազգային ժողովի ընտրությունների արդյունքները: Այդ տվյալներից երևում է, որ ընտրողներն ավելի ակտիվ են եղել նախագահական ընտրությունների ժամանակ, թեպետ, օրինակ՝ ԱԺ 2007 և 2012 թվականների ընտրությունների ժամանակ ևս պատկառելի մասնակցություն է եղել: Ամենապասիվ մասնակցությունն արձանագրվել է 2018 և 2021 թվականների արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ:

Եվ այսպես, ՀՀ ԱԺ ընտրություններին արձանագրվել է հետևյալ մասնակցությունը. 1995 թ.՝ 1 մլն 183 հազար 573 քաղաքացի կամ ընտրական իրավունք ունեցողների 54,3 տոկոսը, 1999 թ.՝ 1 մլն 137 հազար 660 կամ 51,7 տոկոս, 2003՝ 1 մլն 233 հազար 757 կամ 52,7 տոկոս, 2007 թ.՝ 1 մլն 375 հազար 733 կամ 59,4 տոկոս, 2012 թ.՝ 1 մլն 572 հազար 518 կամ 62,33 տոկոս, 2018 թ. արտահերթ՝ 1 մլն 261 հազար 105 կամ 48,6 տոկոս, 2021 թ. արտահերթ՝ 1 մլն 281 հազար 174 կամ 49,4 տոկոս:

ՀՀ նախագահի ընտրությունների մասնակցությունն ըստ տարեթվերի. 1996 թ.՝ 1 մլն 333 հազար 204 կամ 59,2 տոկոս, 1998 թ.՝ 1մլն 456 հազար 109 կամ 63,3 տոկոս, 2003 թ. առաջին փուլ՝ 1 մլն 462 հազար 383 կամ 63 տոկոս, 2003 թ. երկրորդ փուլ՝ 1 մլն 595 հազար 702 կամ 68,4 տոկոս, 2008 թ. 1 մլն 671 հազար 027 կամ մոտ 70 տոկոս, 2013 թ.՝ 1 մլն 518 հազար 407 կամ 60,05 տոկոս:

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում

«Փաստ» թերթը գրում է. «Համապետական բոլոր ընտրություններից առաջ, այս ընտրություններից առաջ՝ առավել ևս, պարբերաբար շեշտվում է, թե որքան կարևոր է յուրաքանչյուր ընտրողի մասնակցությունը՝ թե՛ որպես քաղաքացիական պարտքի, թե՛ որպես ընտրական իրավունքի իրացում: Հաճախ կարելի է լսել, թե մեր ընտրողներն այնքան էլ ակտիվ չեն մասնակցում ընտրություններին: Սակայն ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում եղել են բավականին ակտիվ մասնակցությամբ ընտրություններ:

«Փաստ» թերթն ուսումնասիրել է ԿԸՀ պաշտոնական կայքում առկա տեղեկությունները և համադրել ՀՀ նախագահի և Ազգային ժողովի ընտրությունների արդյունքները: Այդ տվյալներից երևում է, որ ընտրողներն ավելի ակտիվ են եղել նախագահական ընտրությունների ժամանակ, թեպետ, օրինակ՝ ԱԺ 2007 և 2012 թվականների ընտրությունների ժամանակ ևս պատկառելի մասնակցություն է եղել: Ամենապասիվ մասնակցությունն արձանագրվել է 2018 և 2021 թվականների արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ:

Եվ այսպես, ՀՀ ԱԺ ընտրություններին արձանագրվել է հետևյալ մասնակցությունը. 1995 թ.՝ 1 մլն 183 հազար 573 քաղաքացի կամ ընտրական իրավունք ունեցողների 54,3 տոկոսը, 1999 թ.՝ 1 մլն 137 հազար 660 կամ 51,7 տոկոս, 2003՝ 1 մլն 233 հազար 757 կամ 52,7 տոկոս, 2007 թ.՝ 1 մլն 375 հազար 733 կամ 59,4 տոկոս, 2012 թ.՝ 1 մլն 572 հազար 518 կամ 62,33 տոկոս, 2018 թ. արտահերթ՝ 1 մլն 261 հազար 105 կամ 48,6 տոկոս, 2021 թ. արտահերթ՝ 1 մլն 281 հազար 174 կամ 49,4 տոկոս:

ՀՀ նախագահի ընտրությունների մասնակցությունն ըստ տարեթվերի. 1996 թ.՝ 1 մլն 333 հազար 204 կամ 59,2 տոկոս, 1998 թ.՝ 1մլն 456 հազար 109 կամ 63,3 տոկոս, 2003 թ. առաջին փուլ՝ 1 մլն 462 հազար 383 կամ 63 տոկոս, 2003 թ. երկրորդ փուլ՝ 1 մլն 595 հազար 702 կամ 68,4 տոկոս, 2008 թ. 1 մլն 671 հազար 027 կամ մոտ 70 տոկոս, 2013 թ.՝ 1 մլն 518 հազար 407 կամ 60,05 տոկոս:

Առավել մանրամասն թերթի այսօրվա համարում