julbaz.mediamonitoring.am

Անթալիայում ընթացող՝ կլիմայի փոփոխությանը նվիրված COP31 համաժողովի շրջանակում հանդիպել են Թուրքիայի և Իրանի նախագահներ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Մասուդ Փեզեշքիանը։

Կողմերը քննարկել են տարածաշրջանային և համաշխարհային զարգացումները, երկկողմ հարաբերությունները։ Էրդողանը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև պատերազմը պետք է անհապաղ ավարտվի։ Նա հորդորել է դիվանագիտությանը հնարավորություն տալ։

Ավելի վաղ COP31-ի առաջնորդների գագաթնաժողովում Փեզեշքիանը հայտարարել էր, որ Իրանը փոխհատուցում է պահանջում ամերիկա-իսրայելական հարվածների պատճառած բնապահպանական վնասի համար։

Գործադիրը հավանություն է տվել «Գնման պայմանագրում փոփոխություն կատարելուն թույլտվություն տալու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագծին։

ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից իրականացվող կենտրոնացված գնումների շրջանակներում 2026-2028 թվականների բյուջետային հայտերով նախատեսվել է մինչև 28 տարեկան՝ շաքարային դիաբետով բուժառուներին անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով ապահովման նպատակով ձեռք բերել երկարատև ազդեցության ինսուլիններ։ Այդ նպատակով նախարարության և «Մ.Լ.Ն. Ֆարմ» ՍՊԸ-ի միջև 19.08.2025 թ. կնքվել է N ԷԱՃԱՊՁԲ-2026/1-1 գնման պայմանագիրը, որի 2-րդ չափաբաժնով նախատեսված է եղել «Լեվեմիր» (ինսուլին դետեմիր) տեսակի երկարատև ազդեցության ինսուլինի ձեռքբերումը, սակայն «Նովո Նորդիսկ» (Novo Nordisk) դեղագործական ընկերության պաշտոնական հայտարարության համաձայն՝ արտադրական գլոբալ հզորությունների վերաբաշխման պատճառով ամբողջ աշխարհում ամբողջությամբ դադարեցվում է «Լեվեմիր» (ինսուլին դետեմիր) դեղի արտադրությունն ու մատակարարումը։ Ստեղծված իրավիճակում անհնարին է դառնում կնքված պայմանագրի շրջանակներում տվյալ ապրանքատեսակի հետագա մատակարարումը Հայաստանի Հանրապետություն։

Հաշվի առնելով նշված դեղամիջոցի կենսական նշանակությունը թիրախային խմբի՝ մինչև 28 տարեկան երեխաների և երիտասարդների կյանքի որակի և առողջության պահպանման համար՝ անհրաժեշտություն է առաջացել վերանայել գնումների պլանը և բյուջետային հատկացումների շրջանակներում ապահովել անցումը նույն արտադրողի ավելի նոր, առավել արդյունավետ և շուկայում կայուն հասանելիություն ունեցող նոր սերնդի «Ինսուլին դեգլուդեկ» («Տրեսիբա»/Tresiba) դեղին։ Նոր սերնդի «Ինսուլին դեգլուդեկ» (Tresiba) դեղի միավորի շուկայական արժեքը տարբերվում է դադարեցված «Լեվեմիր» դեղի գնից։ Որոշման ընդունմամբ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը կնքված N ԷԱՃԱՊՁԲ-2026/1-1 պայմանագրում կկատարի համապատասխան փոփոխություն՝ 2-րդ՝ «Ինսուլին երկարատև ներարկման լուծույթ 100 ՄՄ/մլ 3 մլ» չափաբաժնի համար սահմանելով միավորի նոր գին՝ 7,680 ՀՀ դրամ՝ գործող 5,475.69 ՀՀ դրամ միավորի գնի փոխարեն։

Կլինիկական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ «Տրեսիբայի» օրական դեղաչափը միջինում 20-30%-ով պակաս է, քան «Լեվեմիրի» օրական դեղաչափը։ Թեև «Տրեսիբայի» մեկ գրիչ-ներարկչի նախնական գինն ավելի բարձր է (7,680 ՀՀ դրամ), դրա ծախսվող ընդհանուր քանակը 30 տոկոսով պակասում է, ինչը երկարաժամկետ կտրվածքով կոմպենսացնում է գնային տարբերությունը և տնտեսապես ձեռնտու է պետական բյուջեին։

Հայաստանը չի կարող միանալ Եվրոպական միությանը՝ միաժամանակ մնալով Եվրասիական տնտեսական միության կազմում. այս երկու կազմակերպություններին անդամակցելը անհամատեղելի է։ «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ այս մասին լրագրողների հետ ճեպազրույցում հայտարարել է Ռուսաստանի Դաշնային խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկոն։ 

«Եվրոպական միությանն անդամակցելը, այդ կառույցին միանալու ձգտումը կամ անդամակցության գործընթացի մեկնարկն անհամատեղելի են Եվրասիական տնտեսական միության կազմում մնալու հետ։ Բոլոր ղեկավարներն էլ բաց և անկեղծ խոսում են այդ մասին. պետք է ընտրություն կատարել։ Հուսով եմ, որ դա կլինի հենց հայ ժողովրդի կատարած ընտրությունը։

Ինչ վերաբերում է Եվրասիական տնտեսական միության կայունությանը, ապա Հայաստանի իշխանությունների կայացրած ցանկացած որոշում որևէ ազդեցություն չի ունենա կառույցի կայունության վրա։ ԵԱՏՄ-ն ապացուցել է իր արդյունավետությունն ու փոխշահավետությունը։ ԵԱՏՄ-ի հետ գործակցելու հարցում այլ պետությունների հետաքրքրությունը մշտապես աճում է»,- ասել է ռուս պաշտոնյան։

Վալենտինա Մատվիենկոն նաև հայտարարել է, որ Հայաստանը շատ բան կկորցնի, եթե որոշի դուրս գալ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից (ՀԱՊԿ)։ «Ի վերջո, ՀԱՊԿ-ում անդամակցությունը պահպանել-չպահպանելը Հայաստանի իրավասությունն է։ Սակայն կարծում եմ, որ եթե ընտրվի վերջին տարբերակը, Հայաստանը շատ բան կկորցնի»,- ասել է ՌԴ Դաշնային խորհրդի նախագահը։

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դրական է գնահատել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ հանդիպման արդյունքները։ Այս մասին վարչապետը խոսել է թուրքական «TRT World»-ի լրագրողի հետ Անթալիայում կայացած միջոցառման շրջանակում։

«Շատ դրական հանդիպում ունեցանք նախագահ Էրդողանի հետ, դրական երկխոսություն, և սպասում ենք մեր հարաբերությունների հետագա զարգացմանը։ Այժմ պետք է վերանորոգենք մեր երկրների միջև երկաթուղին և վերաբացենք այն։ Մենք աշխատում ենք այդ ուղղությամբ»,- ասել է վարչապետը։ 

Կառավարությունը հավանություն է տվել «2026 թ. օգոստոսի 12-ին ստորագրված Հայաստանի Հանրապետության և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի միջև «Հայաստան՝ Երևանի մաքսային և լոգիստիկ կենտրոն. Ծրագրի իրականացման աջակցություն» համաձայնագիրը հաստատելու մասին» ՀՀ նախագահի հրամանագրի նախագծին։

Երևանի մաքսային և լոգիստիկ կենտրոնի կառուցման նպատակով կնքված համաձայնագրերով նախատեսվում է ՀՀ-ին հատկացնել շուրջ 45.0 մլն եվրո, որից վարկային միջոցներ՝ 39.0 մլն եվրո (2 տրանշով) և դրամաշնորհային միջոցներ՝ 6.0 մլն եվրո։

Երևանի մաքսային և լոգիստիկ կենտրոնի ստեղծումն ու գործարկումը հնարավորություն կտան արտաքին տնտեսական գործունեության մասնակիցներին մատուցել ժամանակակից, բարձրակարգ և միջազգային չափանիշներին համապատասխան ծառայություններ «Մեկ կանգառ, մեկ պատուհան» սկզբունքով՝ էականորեն բարելավելով սպասարկման որակը և գործընթացների արագությունը։

Միաժամանակ նշված կենտրոնը կապահովի մաքսային հսկողության և վարչարարության իրականացման համար անհրաժեշտ բարձր արդյունավետություն, թափանցիկություն և կանխատեսելիություն՝ նպաստելով ռիսկերի նվազեցմանը և մաքսային հսկողության դյուրացմանը։