
Արցախում եղել են մարդիկ, որոնք բարձր կենսաթոշակ են ստացել, ՀՀ-ում դրանք 2-3 անգամ կրճատվել են
Հայաստանն ու ԱԶԲ-ն քննարկում են համագործակցության առաջիկա ուղղությունները
ԵՐԵՎԱՆ, 23 սեպտեմբերի․ /ԱՌԿԱ/․ ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Խաչատրյանը և Ասիական զարգացման բանկի հայաստանյան մշտական առաքելության տնօրեն Լյազիզա Սաբիրովան քննարկել են համագործակցության առաջիկա ուղղություններն ու ենթակառուցվածքային նախագծերը։
Ինչպես հայտնում են կառավարությունից, հանդիպման ընթացքում կողմերը մանրամասն անդրադարձ են կատարել ԱԶԲ հետ համատեղ իրականացվող ծրագրերի ընթացքին և համագործակցության առաջիկա ուղղություններին։
Այս համատեքստում փոխվարչապետ Խաչատրյանը բարձր է գնահատել ԱԶԲ հետ ձևավորված համագործակցության շրջանակը՝ ընդգծելով դրա համապատասխանությունը Կառավարության ծրագրով սահմանված գերակայություններին և թիրախներին։
Զրուցակիցները մտքեր են փոխանակել երկուստեք հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի լայն շրջանակի, այդ թվում՝ ջրային ռեսուրսների կառավարման և ենթակառուցվածքների, դպրոցների սեյսմիկ անվտանգության բարելավման, ինչպես նաև քաղաքականության վրա հիմնված բյուջետային աջակցության ծրագրերի ուղղություններով իրականացվող և նախատեսվող աշխատանքների վերաբերյալ։
Առաջիկա համագործակցության տեսանկյունից հատկապես կարևորվել է պետություն մասնավոր գործընկերության ծրագրային արդյունավետ ձևաչափերի ուսումնասիրման անհրաժեշտությունը և դրանց կիրառման հնարավորությունները։
Ասիական զարգացման բանկի մասին
2005 թվականից սկսած, 2025 թվականի հոկտեմբերի դրությանամբ, ԱԶԲ-ն Հայաստանին ցուցաբերել է ընդհանուր առմամբ ավելի քան 2 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի աջակցություն՝ հանդիսանալով հանրապետության զարգացման ծրագրերի խոշորագույն բազմակողմանի գործընկերներից մեկը։
Դրանց թվում են տրանսպորտի, էներգետիկայի, ջրամատակարարման և քաղաքային ենթակառուցվածքների ոլորտների նախագծերը, իսկ մասնավոր հատվածում ԱԶԲ-ն աջակցում է կոմունալ ձեռնարկություններին և ենթակառուցվածքներին, ֆինանսական հաստատություններին և ագրոբիզնեսին:
Մենք չենք վախենում․ մեր գործելու ունակությունը չի փոխվելու

Մենք չենք վախենում․ մեր գործելու ունակությունը չի փոխվելու
Տխուր հետևանքներ են լինելու, եթե արցախցիների հանդեպ ատելության խոսքի դիմացը չառնեն

Տխուր հետևանքներ են լինելու, եթե արցախցիների հանդեպ ատելության խոսքի դիմացը չառնեն
Իսրայելում երկու պաղեստինցիների մեղադրանք է առաջադրվել ուլտրաաջ նախարար Բեն-Գվիրի դեմ մահափորձ նախապատրաստելու համար
Երևանի և Սյունիքի մաքսային ու լոգիստիկ կենտրոնները կկառուցվեն միջազգային LEED չափանիշներին համապատասխան
Պետական եկամուտների կոմիտեն իրականացնում է Երևանի և Սյունիքի մաքսային և լոգիստիկ կենտրոնների կառուցման ծրագիրը, որի շրջանակում նախատեսվում է նոր ենթակառուցվածքները համապատասխանեցնել միջազգային կանաչ շինարարության չափանիշներին և ապահովել դրանց Leadership in Energy and Environmental Design (LEED) հավաստագրումը։
Նախատեսված աշխատանքների իրականացման նպատակով ՊԵԿ-ը ներգրավել է մասնագիտացված միջազգային խորհրդատու՝ CES Clean Energy Solutions GesmbH / iC consulenten LLC համատեղ ձեռնարկությանը, որը տեխնիկական աջակցություն կտրամադրի LEED կանաչ շենքերի հավաստագրման համակարգի պահանջների ներդրման և համապատասխան հավաստագրերի ստացման գործընթացում։
Պետական եկամուտների կոմիտեի և CES Clean Energy Solutions GesmbH / iC consulenten LLC համատեղ ձեռնարկության միջև ստորագրվել է պայմանագիր, ըստ որի, խորհրդատուն ներգրավված կլինի ծրագրերի իրականացման ամբողջ ընթացքում՝ ապահովելով LEED պահանջների հետևողական կիրառումը։ Աշխատանքների շրջանակում կգնահատվեն և, անհրաժեշտության դեպքում, կկատարելագործվեն նախագծային լուծումները՝ հաշվի առնելով էներգաարդյունավետության, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, վերականգնվող էներգիայի կիրառման, բնական լուսավորության և ներքին միջավայրի որակի ապահովման, շինարարական նյութերի ու ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, թափոնների կառավարման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման պահանջները։ Երևանի և Սյունիքի մաքսային և լոգիստիկ կենտրոնների համար նախատեսվում է ապահովել առնվազն LEED Silver կամ ավելի բարձր մակարդակի հավաստագրում։ Խորհրդատուն աջակցելու է նախագծային և շինարարական լուծումների՝ LEED չափանիշներին համապատասխանեցմանը, ինչպես նաև հավաստագրման գործընթացի համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի պատրաստմանը և ներկայացմանը։
Ծրագրի իրականացմամբ նախատեսվում է ձևավորել ժամանակակից, էներգաարդյունավետ և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու մաքսային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքներ՝ միջազգային կանաչ շինարարության չափանիշներին համապատասխան։
Միջազգային խորհրդատուի ներկայացուցիչների՝ ՊԵԿ կատարած այցի շրջանակում անցկացվել են աշխատանքային հանդիպումներ և մասնագիտական քննարկումներ։ Միաժամանակ նախատեսվում է նաև նրանց այցը Երևանի մաքսային և լոգիստիկ կենտրոնի կառուցման համար նախատեսված տարածք՝ LEED պահանջների կիրառման հնարավորությունների նախնական գնահատման նպատակով։
Ինչի մասին են խոսել Զելենսկին եւ ֆոն դեր Լայենը

ՄԱԿ 81-րդ Գլխավոր վեհաժողովի շրջանակում հանդիպել են Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին եւ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը։ Այս մասին հայտ…
Պուտին-Թրամփ նոր հանդիպում կարող է լինել

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կարծում է, որ լիովին հնարավոր է, որպեսզի առաջիկայում տեղի ունենա իր եւ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի նոր հանդիպումը։…
Մեսրոպյանը CEER-ի ղեկավարի և Ադրբեջանի ներկայացուցչի հետ քննարկել է տարածաշրջանի էներգահամակարգերը Թուրքիայի էներգետիկ համակարգին միացնելու քայլերը
«Թբիլիսիում անցկացվող Էներգետիկայի կարգավորման 9-րդ համաշխարհային ֆորումի (WFER IX) շրջանակում ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանը հանդիպել է Եվրոպական էներգետիկ կարգավորողների խորհրդի (CEER) նախագահ Պեդրո Վերդելյոյի և EU4Energy ծրագրի ներկայացուցիչների հետ»,- հայտնում են ՀԾԿՀ-ից։
Հաղորդագրությունում նշված է․
«Հանդիպմանը մասնակցել են նաև Վրաստանի էներգետիկայի և ջրամատակարարման կարգավորող ազգային հանձնաժողովի (GNERC) նախագահ Դավիթ Նարմանիան և Ադրբեջանի Հանրապետության էներգետիկայի կարգավորող գործակալության (AERA) խորհրդի նախագահ Սամիր Ախոնդովը։
Մեսրոպ Մեսրոպյանը շնորհակալություն է հայտնել Հայաստանի էներգետիկայի ոլորտի կարգավորման ուղղությամբ ցուցաբերվող տեխնիկական աջակցության և ձևավորված սերտ համագործակցության համար։
ՀԾԿՀ նախագահն ընդգծել է նաև էներգետիկայի ոլորտի օրենսդրությամբ նախատեսված կուտակիչ կայանների կառուցման համար անհրաժեշտ ենթաօրենսդրական ակտերի մշակման ուղղությամբ ցուցաբերվող աջակցության կարևորությունը։
Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Հարավային Կովկասի երկրների էներգահամակարգերի փոխադարձ ինտեգրման և տարածաշրջանային էներգետիկ համագործակցության խորացման հնարավորությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի էներգահամակարգերը Թուրքիայի էներգետիկ համակարգին միացնելու ուղղությամբ հնարավոր քայլերը»։
Երևանն ու Բաքուն գործում են այնպես, կարծես խաղաղությունն «անխուսափելի» է, թեև վերջնական համաձայնագրի կնքման համար դեռ լրացուցիչ քայլեր են անհրաժեշտ․ Պետդեպի պաշտոնյա
Միացյալ Նահանգները պատրաստվում է ներկայացնել TRIPP-ի զարգացմանն ուղղված իր ջանքերի հաջորդ փուլը, որն, ըստ Վաշինգտոնի, կարող է բացել նոր առևտրային ուղիներ Հարավային Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի և արևմտյան շուկաների միջև․ գրում է Radio Free Europe/Radio Liberty-ն։
Պետքարտուղարության բարձրաստիճան պաշտոնյաները լրագրողներին հայտնել են, որ սեպտեմբերի 23-ին Նյու Յորքում կայանալիք միջոցառումը կենտրոնանալու է այն ինստիտուցիոնալ և ֆինանսական մեխանիզմների վրա, որոնք անհրաժեշտ են TRIPP-ը նախորդ տարվա հայ-ադրբեջանական խաղաղության նախաձեռնությունից դեպի գործնական իրականացման փուլ տեղափոխելու համար: Միջոցառմանը, ինչպես սպասվում է, կմասնակցեն Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները, Կենտրոնական Ասիայի հինգ պետությունների ներկայացուցիչները՝ Ղազախստանը և Ուզբեկստանը, ԱՄՆ հատուկ դեսպանորդ Սթիվ Ուիթքոֆը, հանրապետական սենատոր Սթիվ Դեյնսը և ավելի քան 40 ընկերությունների ղեկավարներ, որոնցից շատերն ամերիկյան են։
«Սա մեզ համար անվտանգության կարևորագույն խնդիր է դառնում», – ռադիոկայանի հետ զրույցում նշել է պաշտոնյան՝ առևտրային գործող «սահմանափակող օղակների» (choke points) վերացումը որակելով որպես առանցքային նպատակ։
Տարանցիկ երթուղին կմշակվի և կկառավարվի ԱՄՆ-ի վերահսկողության տակ գտնվող ընկերության կողմից, ինչը Վաշինգտոնին կտա բացառիկ իրավունքներ՝ միաժամանակ փաստացի դուրս թողնելով Ռուսաստանին ազդեցության իր ավանդական գոտիներից մեկում իրականացվող ռազմավարական նշանակություն ունեցող նախագծից։ Պաշտոնյաները նշել են, որ օգոստոսյան գագաթնաժողովից ի վեր հրադադարի խախտումներ չեն արձանագրվել, և որպես տնտեսական ինտեգրման աճի վկայություն՝ մատնանշել են վառելիքի և գյուղատնտեսական արտադրանքի սահմանափակ ծավալներով առևտուրը։
Պետդեպարտամենտի բարձրաստիճան պաշտոնյան հայտարարել է, որ Երևանն ու Բաքուն գործում են այնպես, կարծես խաղաղությունն «անխուսափելի» է, թեև վերջնական համաձայնագրի կնքման համար դեռ լրացուցիչ քայլեր են անհրաժեշտ։ Վաշինգտոնը մտադիր է զարգացնել TRIPP-ն՝ այդ գործընթացին զուգահեռ պնդելով, որ տնտեսական ավելի խոր ինտեգրումը կարող է օգնել վերացնել մնացած խոչընդոտները։
Չնայած TRIPP-ն իրականացման ուղղությամբ տանելու ծրագրերին՝ Հայաստանով անցնող մոտավորապես 43 կիլոմետրանոց հատվածի շինարարությունը դեռևս չի սկսվել: Ակնկալվում է, որ հատվածը կներառի երկաթուղի, ճանապարհ, խողովակաշարեր, էլեկտրաէներգիայի ենթակառուցվածքներ և թվային տվյալների կապուղիներ։ Պետդեպարտամենտի բարձրաստիճան պաշտոնյան հայտնել է, որ Ադրբեջանն արդեն իսկ իր սեփական միջոցներով կառուցել է ենթակառուցվածքներ դեպի հայկական սահման։ Թուրքիան նմանապես զարգացնում է ենթակառուցվածքները մինչև սահմանը: Հայաստանի միջով անցնող մնացած հատվածը դեռևս պետք է մշակվի։ Երկաթուղու կառուցումն ավելի երկար ժամանակ կպահանջի: 2026 թվականի վերջին կամ 2027 թվականի սկզբին նախատեսվում է իրագործելիության ուսումնասիրություն, որից հետո ընկերությունները կկարողանան մասնակցել մրցույթներին: Պաշտոնյայի խոսքով՝ երկաթուղու կառուցումն ավարտելու համար, հավանաբար, կպահանջվի առնվազն 18 ամիս, ինչը դժվարանում է բարդ տեղագրության պատճառով։
Էլեկտրաէներգիայի միացումները կարող են ավելի շուտ լինել։ Քննարկումներն արդեն ընթացքի մեջ են, պաշտոնյաները սպասում են, որ էլեկտրաէներգիայի շահագործումը կսկսվի 2027 թվականին, որը հնարավոր է՝ կապի Հայաստանի և Ադրբեջանի էլեկտրաէներգիայի ցանցերը Կենտրոնական Ասիայի, Թուրքիայի և Եվրոպայի ավելի լայն տարածաշրջանային ցանցերի հետ: Նախատեսվում է նաև ուղևորատար երկաթուղի:
Պետդեպարտամենտի պաշտոնյան նաև խոսել է TRIPP Development Company-ի (TDC) մասին, սակայն ապագա ղեկավարության անուններ չի նշել։ TDC-ն ստեղծվում է որպես ԱՄՆ կառավարության և Հայաստանի միջև համատեղ ձեռնարկություն։ Պետդեպարտամենտի բարձրաստիճան պաշտոնյան այն նկարագրել է որպես իր տեսակի մեջ առաջին պայմանավորվածություն, որի շրջանակում ԱՄՆ-ն կունենա մեծամասնության բաժնեմաս՝ իր սեփական խորհրդով, քվեարկության ընթացակարգերով և կառավարմամբ։ Մինչև ընկերության պաշտոնական հայտարարումը դեռ պետք է ավարտվեն մի շարք իրավական հարցեր։ Երկաթուղու, ճանապարհների, էլեկտրաէներգիայի, նավթի, գազի և տվյալների հետ կապված նախագծերը կանցնեն շինարարության կամ կոնցեսիաների համար կանոնավոր մրցութային գործընթացներով։
ԱՄՆ Զարգացման ֆինանսական կորպորացիան (DFC) մասնակցել է իրավական և ինստիտուցիոնալ կարգավորմանը, սակայն TDC-ն ինքը կգործի որպես առանձին հայ-ամերիկյան կորպորատիվ կազմակերպություն։ Միացյալ Նահանգները պատրաստ է ներդրումներ կատարել, երբ իրագործելիության ուսումնասիրությունները հաստատեն, որ առանձին նախագծերն առևտրային առումով կենսունակ են։
Պաշտոնյաները TRIPP-ը նկարագրել են որպես գոյություն ունեցող Արևելք-Արևմուտք երթուղիների այլընտրանք։
«Տարածաշրջանի բոլոր մրցակիցների հետ բազմաթիվ զրույցներ են եղել», – ասել է պաշտոնյան՝ հավելելով, որ Վաշինգտոնը գիտակցում է «դժվար զրույցների» ներուժը այն միջավայրում, որը պաշտոնյաներն անվանում են դժվարին տարածաշրջան։ Մինչդեռ Վաշինգտոնն ասում է, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը գտնվում են «խաղաղության անդառնալի ճանապարհին», նրանց վերջնական խաղաղության համաձայնագիրը դեռևս չի ստորագրվել։