ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը գրառում է արել՝ ԱՄՆ-ում կայացած ընտրությունների վերաբերյալ․
«Վերջին ընտրությունների արդյունքներով Ամերիկան պատմության մեջ հսկայական քայլ հետ կատարեց․ նույնիսկ ֆոնդային շուկան, որը «Թրամփի» օրոք «հրթիռի պես» էր սլանում վեր, մեկ օրում 3 տրիլիոն դոլարի կորուստ գրանցեց։ Բայց մի՛ անհանգստացեք․ մենք վերադառնալու ենք՝ ավելի մեծ և ավելի ուժեղ, քան երբևէ»։
«Շուշի են արդեն հասել». Ինչ է ասել զոհված Գրիգորի Ծատրյանը մորը
Նոյեմբերի 9–ը ոմանց համար դասեր քաղելու օր է, ոմանց նրանց համար հասկանալու, որ այն, ինչ արել կամ չես արել տարիների ընթացքում բումերանգի նման վերադառնալու հետևանք ունի, ինչպես նաև հիշելու այս օրը, թե ինչ ստորագրվեց, ինչ պայմաններում։ ։ Այս մասին, այսօր՝ նոյեմբերի 9–ին, «Եռաբլուր» պանթենում լրագրողների հետ զրույցում նշեց «Ապրելու երկիր» կուսակցության անդամ Մանե Թանդիլյանը։
«Ես, օրինակ, չեմ կարողանում երբեք այս օրը մոռանալ այն համատեքստում, որ դրանից հետո հնչող իշխանության հայտարարությունները, թե հնարավոր էր այս դադարը տեղի ունենար ավելի վաղ, քան նոյեմբերի 9-ին և հետևաբար կունենայինք ավելի քիչ զոհեր, սակայն դա տեղի չի ունեցել ինչ-որ արդարացումների բացատրությունների համատեքստում, սա ինձ համար ամենացավոտն է։
Այն, ինչ արեց այս իշխանությունը այդ օրերին և դրանից հետո ուղղակի համեմատության եզր չունի, որովհետև տրված էր ժամանակ Արցախի առնվազն մի կտոր հայկական պահելու, որոշ ժամանակ վերակազմակերպվելու, կազդուրվելու և բարոյահոգեբանական այդ վիճակից դուրս գալու և կարողանալու այդ հինգ տարիների ընթացքում այնպիսի իրավիճակի բերել Հայաստանը և ընդհանուր դիվանագիտությունը, որպեսզի կարողանանք այդ կտոր Արցախը հայկական պահել։
Կներեք, հուզվում եմ, որովհետև ամեն անգամ նորից վերապրում եմ։ Նոյեմբերի 9–ից հետո էլ մենք չենք կարողացել վերաիմաստավորել պատահածը ու այսօր էլ չի ստացվում։ Հետևաբար, այս դառը օրը ինձ համար շատ ցավալի օր է, և ամեն անգամ նորից մտորելու, թե ինչ պիտի այլ կերպ անենք, որ երբևէ նման հանգրվանի չգանք այլևս»,–ասաց նա։
Նրա խոսքոբ, այն իշխանությունը, որ մինչ այսօր Հայաստանի ղեկին է, այլ բան քան, Հայաստանի կործանում, չի կարող անել, չի անում. «Այն քայլերը, որ հաջորդաբար իրականացրեց, դա ուղիղ տանում է դեպի հայոց պետականության վերացման։
Արցախցիների իրավիճակը գնալով վատթարանում է, և դա հնարավորություն չի տալիս մնալու թեկուզ Հայաստանում։ Երբ այս իշխանությունը վերարտադրվում է ամեն անգամ, ես հասկանում եմ, որ մեր պետականության կորուստին մի օրով ավելի ենք մոտենում, բայց դա իհարկե հնարավոր է կասեցնել»։ Հարցին՝ ինչո՞ւ է Ադրբեջանը հայ գերիներին մինչ օրս պահում Բաքվում, Թանդիլյանը պատասխանեց. «Նպատակը հայ ժողովրդին պատժելն է, հայ ժողովրդին ասել՝ ներողություն խնդրիր, Հայաստանի իշխանությանը տրորել, ոտնատակ անել, իսկ քանի որ իշխանություններն անինքնասիրության և անարժանապատվության սիմվոլ են մեր հասարակությունում, դա դարձնել մեզ ներկայացնողներ։
Ադրբեջանը Հայաստանին չի դիտարկում որպես գործընկեր, ում հետ ինքը խաղաղություն է կնքում, նա Հայաստանը դարձնում է մի տարածք, որից ինքը կորզելու է ամեն բան ժամանակի ընթացքում՝ կախված իրավիճակից։ Նա ընդհանրապես չի ուզում գերիների մասով որևէ գործողություն անել։ Դա մեր նսեմացման, ստորացման ակտ է, և նա պահելու է այնքան, որքան այս իշխանությունները լինեն ղեկին։ Ինչ–որ մարդիկ ինչ որ փուլերում կգան, բայց ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը Փաշինյանի օրոք ուղղակի շանս չունի վերադառնալու, որովհետև այդ մարդիկ մեր պայքարի, Արցախի ինքնորոշման իրավունքի, հայ ժողովրդի 30-ամյա պայքարի սիմվոլներ են նաև Ադրբեջանի աչքում»։
Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը հերքել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպման նախապայմանների մասին տեղեկ…
Այսօր մերկասառույցի պատճառով մահվան ելքով վրաերթ է տեղի ունեցել Արագածոտնի մարզում։ Ժամը 07:40-ի սահմաններում Գյումրի-Երևան ավտոճանապարհի 126 կմ հատվածում, դեպի Երևան ընթանալիս, «Mercedes» մակնիշի ավտոմեքենան վրաերթի է ենթարկել տղամարդ հետիոտնին։
Shamshyan.com-ի հաղորդմամբ՝ վարորդը փախուստի չի դիմել, ահազանգել է շտապօգնություն և ժամանած «Աշտարակ» բժշկական կենտրոնի շտապօգնության բժիշկներն արձանագրել են հետիոտնի մահը։
Վրաերթից հետո «Mercedes»-ը բախվել է ճանապարհին տեղադրված ցուցանակին և հայտնվել երթևեկելի գոտուց դուրս՝ դաշտամիջյան հատվածում։
Վեց տարի առաջ՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Նիկոլ Փաշինյանը, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրեցին Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների դադարեցման մասին եռակողմ հայտարարությունը։
44 օր տևած պատերազմն ավարտվեց հայկական կողմի ծանր պարտությամբ։ Փաստաթուղթը Հայաստանում ընկալվեց որպես կապիտուլյացիա, իսկ նոյեմբերի 9-ը դարձավ պետական և ազգային ողբերգության խորհրդանիշ։
Վեց տարի է անցել, սակայն այդ օրվա հետևանքները շարունակում են պայմանավորել Հայաստանի քաղաքական, անվտանգային և հասարակական օրակարգը։
Հիշենք՝ ինչ տեղի ունեցավ
Ի՞նչ եղավ դրանից հետո
Վեց տարի անց հարցերը չեն վերացել
Նոյեմբերի 9-ը պարզապես տարեթիվ չէ։ Այն հիշողություն է հազարավոր զոհերի, անհետ կորածների, գերիների, տեղահանվածների, կորսված հայրենիքի և պետության առջև ծառացած պատասխանատվության մասին։
Վեց տարի անց էլ այս հարցերը մնում են բաց։ Իսկ առանց դրանց պատասխանների՝ անհնար է խոսել ոչ միայն պատմական արդարության, այլև Հայաստանի ապագա անվտանգության մասին։
Նախկինում Կովկասում «օտարված» Հայաստանն այժմ դառնում է անսպասելի առանցքային օղակ՝ Կենտրոնական Ասիան ու Կովկասը Եվրոպայի հետ կապելու նոր հնարավորությունների համար։ Այսօր Հայաստանը կարծես անփոխարինելի է տարածաշրջանը կայունացնելու և ձևափոխելու ձգտումների համատեքստում․ գրում է The National Interest-ը։
Նախ՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկար ժամանակ քննարկվող վերջնական խաղաղության համաձայնագրի ճակատագիրը դեռևս անորոշ է։ Ադրբեջանը պնդում է, որ մինչև վերջնական համաձայնագրի կնքումը Հայաստանը պետք է փոփոխի իր Սահմանադրությունը, մինչդեռ Հայաստանի կառավարությունը խորհրդարանում չունի սահմանադրական մեծամասնություն, որն անհրաժեշտ է նման փոփոխություններ կատարելու համար։
Եթե Հայաստանը չկարողանա խաղաղության համաձայնագիր կնքել, տարածաշրջանը կարող է մնալ երկարատև հրադադարի մեջ՝ առանց երկարաժամկետ կայունության, վստահության բարձրացման և համագործակցության համար անհրաժեշտ ավելի լայն խաղաղության համաձայնագրի: Հետևաբար, Թուրքիայի հետ Հայաստանի հարաբերությունների կարգավորումը նույնպես կանգ կառնի կամ կվտանգվի՝ ավելի սահմանափակելով տարածաշրջանային համագործակցությունն ու առևտրային հնարավորությունները:
Երկրորդ՝ Հայաստանին անհրաժեշտ կլինի վճռականություն և հնարամտություն TRIPP-ի հաջող կառուցման գործում առաջընթացը պահպանելու համար: Քանի որ TRIPP-ը բարձրակարգ օղակ է «Միջին միջանցքի» առևտրային, տարանցիկ և էներգետիկ ցանցի կառուցման և դիվերսիֆիկացման գործում, այդ 43 կիլոմետրանոց երկաթուղային հատվածի առաջընթացը կարևոր է դրա աճի համար: TRIPP-ի հարցում առաջընթացի բացակայության դեպքում «Միջին միջանցքը» կզարգանա, բայց ավելի դանդաղ։
Բախվելով խիստ բևեռացված և վիճելի քաղաքական միջավայրի՝ Հայաստանը կատարյալ չէ ժողովրդավարության հարցում (Freedom House-ն այն դասում է միայն որպես «մասամբ ազատ»): Հատկանշական է, որ ընդդիմադիր գործիչների հետապնդումների և կալանավորումների շարքը հարցեր է առաջացրել միջազգային դիտորդների կողմից ընտրողական կիրառման վերաբերյալ:
Եթե Հայաստանը կարողանա պահպանել իր ընդհանուր ժողովրդավարական ուղին՝ չնայած քաղաքական բևեռացմանը, այն կպահպանի ոչ միայն իր ԵՄ ձգտումները, այլև ազատություններն ու իրավունքները, որոնք կխթանեն նորարարությունը, ներդրումները և տնտեսական դինամիզմը տարածաշրջանում:
Անշուշտ, կան սցենարներ, որոնց դեպքում Հայաստանը կարող է մնալ անտեսված:
Հարցն այն է, թե արդյոք Հայաստանը կստանա՞ իր արևմտյան գործընկերների կողմից անհրաժեշտ շարունակական և ամուր աջակցություն՝ խթանող ու կապող դեր ստանձնելու համար։
