Գրեթե ամբողջ երկրագնդում բանջարեղենի շուկաների տաղավարները դառնում են ավելի նվազ գունեղ և ավելի միօրինակ. նման եզրակացության են հանգել Բանջարաբուծության համաշխարհային կենտրոնի գիտնականները, որոնք կարծում են, որ սա մարդկության համար շատ մեծ խնդիր է, գրում է IFLScience-ը։
Այսօր մարդիկ օգտագործող բանջարեղենի մեծ մասը համեմատաբար նոր ստեղծված տեսակներ են՝ վայրի բույսերի ընտելացված ժառանգներ, որոնց մարդիկ սկսել են ընտրովի աճեցնել մոտ նեոլիթյան հեղափոխության ժամանակ՝ շուրջ 12 հազար տարի առաջ, գրում է Фокус-ը։ Ավաղ, վերջին շրջանում այդ առանց այն էլ նեղ ցանկն արդյունաբերականացված գյուղատնտեսության, մշակութային համահարթեցման և գլոբալացված մատակարարման շղթաների պատճառով ավելի է կրճատվել։
Գիտնականների կարծիքով՝ ավանդական տեսակները և դրանց վայրի բարեկամները կորցրել են իրենց ժողովրդականությունը՝ սուպերմարկետների դարակներում թողնելով ընտելացված բանջարեղենի միայն կրճատվող ընտրանի։ Արդյունքում, ինչպես ցույց է տալիս վիճակագրությունը, ամբողջ աշխարհում մարդկանց համար հասանելի բանջարեղենի բազմազանությունը կտրուկ նվազել է։
Այսօր գոյություն ունի ուտելի բանջարեղենի ավելի քան 1480 տեսակ, սակայն դրանց ճնշող մեծամասնությունը դեռևս թերօգտագործված է և պահանջված չէ։ Օրինակ՝ ամբողջ աշխարհում օգտագործում են գազար, կարտոֆիլ և սոխ, բայց քչերն են փորձել թևավոր լոբի (psophocarpus tetragonolobus) կամ գայ լան (չինական բրոկկոլի)։
Այժմ Բանջարաբուծության համաշխարհային կենտրոնի գիտնականները կարծում են, որ այդ միտումը բավական վտանգավոր է մարդկության համար։ Նախ՝ խոսքը առողջության մասին է. օգտագործվող բանջարեղենի սահմանափակ բազմազանությունը սահմանափակում է սննդակարգը և ստացվող սննդարար նյութերը։
Ըստ հետազոտության գլխավոր հեղինակ, դոկտոր Մաարտեն վան Զոննևելդի՝ լուծումը միայն ավելի շատ բանջարեղեն աճեցնելը չէ, այլ նաև դրանց տեսակների ավելի մեծ քանակ աճեցնելը։ Բարեբախտաբար, մեզ անհրաժեշտ բանջարեղենային կենսաբազմազանության զգալի մասը դեռևս գոյություն ունի՝ ավանդական սորտերում և դրանց վայրի բարեկամների մեջ։ Անհրաժեշտ է շտապ այն պատշաճ կերպով պահպանել, որպեսզի մարդիկ կարողանան պահպանել անհրաժեշտ կենսաբազմազանությունը։