Այսօր Հայաստանի Հանրապետության անկախության 35 ամյակն է:
Հայաստանի անկախացումից երկու տարի անց Հայաստանն ունեցավ սեփական արժույթը։ 1993 թվականի նոյեմբերի 22-ին շրջանառության մեջ դրվեց հայկական դրամը։ Մեկ դրամը փոխանակվում էր 200 խորհրդային ռուբլու դիմաց, իսկ խորհրդային թղթադրամները որոշ ժամանակ շարունակեցին զուգահեռ շրջանառվել։
Հայկական դրամի գոյության ընթացքում թողարկվել են մի քանի շարք շրջանառու թղթադրամներ և մետաղադրամներ, ինչպես նաև հավաքորդների համար հետաքրքրություն ներկայացնող այլ արժույթներ՝ շրջանառու հուշադրամներ, հավաքորդական թղթադրամներ, հավաքորդական և ներդրումային մետաղադրամներ։
Դրամի ծնունդը, սակայն, համընկավ Հայաստանի տնտեսական պատմության թերևս ամենաբարդ ժամանակաշրջաններից մեկի հետ։ Կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ ազգային արժույթի ներդրման տարում՝ 1993-ին, սպառողական գների աճը հասել էր 11,000%-ի։ Հետխորհրդային մյուս երկրներից Հայաստան ռուբլու ներհոսքը ևս նպաստել էր հիպերգնաճին։
1990-ականների երկրորդ կեսին դրամը հիմնականում արժեզրկվում էր։ 1995-ին մեկ դոլարի տարեկան միջին փոխարժեքը 405.9 դրամ էր, իսկ 2003-ին արդեն հասել էր մոտ 579 դրամի։
| Տարի | $1-ի տարեկան միջին փոխարժեք |
|---|---|
| 1995 | 405.9 դրամ |
| 2000 | 539.5 դրամ |
| 2003 | 578.8 դրամ |
| 2005 | 457.7 դրամ |
| 2008 | 306.0 դրամ |
| 2009 | 363.3 դրամ |
| 2015 | 477.9 դրամ |
| 2021 | 503.8 դրամ |
| 2022 | 435.7 դրամ |
| 2023 | 392.5 դրամ |
| 2024 | 392.7 դրամ |
| 2025 | 387.0 դրամ |
Այնուհետև սկսվեց հակառակ շարժումը։ 2004-2008 թվականներին դրամը զգալիորեն ամրապնդվեց, և 2008-ին մեկ դոլարի տարեկան միջին արժեքը հասավ մոտ 306 դրամի։ Մեկ տարի անց՝ համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ, միջին փոխարժեքը վերադարձավ 363 դրամի սահման։
Հաջորդ խոշոր շրջադարձը 2014-2015 թվականներին էր․ 2014-ի տարեկան միջին 415.9 դրամից դոլարը 2015-ին բարձրացավ մինչև 477.9 դրամ։
2016-2020 թվականներին փոխարժեքը հիմնականում շարժվում էր 480-490 դրամի միջակայքում։
2021-ին տարեկան միջինը հասավ 503.8 դրամի, սակայն հաջորդ տարիներից սկսվեց դրամի կտրուկ ամրապնդումը․ 2022-ին միջինը նվազեց մինչև 435.7, 2023-ին՝ 392.5, իսկ 2025-ին՝ շուրջ 387 դրամ։
2026 թվականին ամրապնդման միտումը շարունակվել է։ Կենտրոնական բանկի հրապարակած՝ սեպտեմբերի 18-ի փոխարժեքով մեկ ԱՄՆ դոլարը կազմել է 363.44 դրամ։
- Այսպիսով, դրամի` ավելի քան երեք տասնամյակի պատմությունն ունեցել է խոշոր շրջփուլեր՝ 1990-ականների հիպերգնաճից և արժեզրկումից մինչև վերջին տարիների զգալի ամրապնդում։