ԵՐԵՎԱՆ, 23 հոկտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի Կենտրոնական բանկն անցում է կատարել միասնական բազային սցենարի վրա հենվելուց դեպի բազմաթիվ հնարավոր սցենարների վերլուծության՝ որոշելու համար, թե դրանցից որոնք են ամենալուրջ սպառնալիքները պարունակում, հայտարարել է կարգավորող մարմնի նախագահ Մարտին Գալստյանը:
«Այս հիման վրա Հայաստանի Կենտրոնական բանկի խորհուրդը որոշումներ է կայացնում, որոնք ուղղված են տնտեսությունն իրադարձությունների զարգացման ամենավտանգավոր սցենարներից հեռացնելուն», — հայտարարել է նա Raiffeisen Bank-ի Banking on Success փոդքասթում:
Նրա խոսքով՝ մոտեցումների վերանայման անհրաժեշտությունը պայմանավորված էր գլոբալ անորոշության և աշխարհաքաղաքական ռիսկերի աճով:
«Մենք գտնվում ենք փոթորկի ամենակենտրոնում: Եթե նայենք մեր շուրջը տեղի ունեցողին՝ Ռուսաստան, Ուկրաինա, Իսրայել, Իրան և բազմաթիվ այլ իրադարձություններ, որոնք այսպես թե այնպես ազդում են ընդհանուր տրամադրությունների և միտումների վրա», — ասել է Գալստյանը:
Նա նշել է, որ այս պայմաններում Կենտրոնական բանկը եկել է այն եզրակացության, որ անհրաժեշտ է վերանայել որոշումների կայացման նախկին համակարգը։
«Մենք որոշեցինք, որ մոտեցումները, որոնք լավ էին աշխատում մինչև 2022 թվականը, նոր պայմաններում այլևս նույնքան արդյունավետ չեն լինի: Ուստի ամբողջությամբ փոխեցինք մեր համակարգը», — հայտարարել է ԿԲ ղեկավարը:
Նրա խոսքով՝ ներկայումս կարգավորող մարմինը կիրառում է «ռիսկերի ողջամիտ կառավարում» (prudent risk management) կոչվող մոտեցումը:
«Սրա համար մեզ քննադատում էին, քանի որ մենք հրաժարվեցինք բազային սցենարի հայեցակարգից: Մենք չափազանց շատ չէինք վստահում բազային սցենարին, որովհետև այն գրեթե միշտ սխալ էր դուրս գալիս», — պարզաբանել է Գալստյանը:
Գալստյանը նաև հայտարարել է, որ նմանատիպ մոտեցումներ են սկսում կիրառել նաև այլ կենտրոնական բանկեր:
«Այժմ մենք տեսնում ենք, որ շատ կենտրոնական բանկեր փորձում են որդեգրել մեր փորձը: Օրինակ՝ Անգլիայի բանկը համանման մոտեցում է կիրառում Բերնանկեի զեկույցից հետո: Կարծում եմ՝ սա ճիշտ մոտեցում է», — ասել է նա:
ԿԲ որոշումների թափանցիկության մասին
Կենտրոնական բանկի ղեկավարն ընդգծել է նաև Հայաստանում դրամավարկային քաղաքականության վերաբերյալ որոշումների կայացման գործընթացի թափանցիկության բարձր մակարդակը:
«Հնարավոր է՝ մենք աշխարհում ամենաթափանցիկ կենտրոնական բանկն ենք, քանի որ այն նույն օրը, երբ Խորհուրդը որոշում է կայացնում, հրապարակվում են քննարկումների արձանագրությունները՝ նշելով մասնակիցների անունները», — հայտարարել է Գալստյանը:
Նրա խոսքով՝ արձանագրություններից բացի, հրապարակվում են ԿԲ Խորհրդի անդամների անհատական որոշումները, ընդ որում՝ նրանցից յուրաքանչյուրը ներկայացնում է առանձին պարզաբանում՝ հօգուտ իր դիրքորոշման փաստարկներով:
«Այսպիսով, մենք շուկային տրամադրում ենք չափազանց մեծ ծավալի տեղեկատվություն: Եվ, դատելով նրանից, ինչ լսում եմ շուկայի մասնակիցներից, դա նրանց շատ է դուր գալիս», — նշել է ԿԲ ղեկավարը:
2024 թվականից Հայաստանի Կենտրոնական բանկն անցում է կատարել դրամավարկային քաղաքականության վերլուծության և կանխատեսման FPAS Mark II նոր համակարգին, որը նախատեսում է հրաժարում միասնական բազային սցենարից՝ հօգուտ գնաճի երկու այլընտրանքային սցենարների (շուկայի մասնակիցների սպասումներից բարձր և ցածր): Նոր մոդելն ուղղված է ռիսկերի կառավարմանը, հնարավոր տնտեսական կորուստների նվազեցմանը և կայացվող որոշումների թափանցիկության բարձրացմանը: Այն նախատեսում է նաև ԿԲ Խորհրդի անդամների դիրքորոշումների և նրանց անհատական քվեարկության արդյունքների բացահայտում՝ համապատասխան հիմնավորումներով: