ՀՀ-ում եվրոպական գագաթնաժողովը կարող է կարճատև լինել, սակայն Կովկասի համար մրցակցությունը կտևի տարիներ․ միջազգային մամուլի ամփոփում

Երևանում Եվրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) հանդիպումն առաջինն է Կովկասում, և այն տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ Հայաստանն ամրապնդում է կապերը Եվրոպայի հետ՝ միաժամանակ զգուշորեն ձգտելով ազատվել Ռուսաստանի ճիրաններից․ գրում է France24-ը։

Կանադայի վարչապետի մասնակցությունն այս գագաթնաժողովին հաղորդում է հակաթրամփյան երանգ։

Ըստ գերմանական Merkur պարբերականի՝ այնտեղով, որտեղ մի ժամանակ գտնվում էր Խորհրդային Միությունը, այժմ անցնում է խզման գիծ՝ Ռուսաստանի և լիբերալ Եվրոպայի «ազդեցության ոլորտների» միջև։ Հունիսին Հայաստանում՝ Ռուսաստանի ազդեցության ոլորտում, տեղի կունենան ևս մի կարևորագույն ընտրություններ։ Մասնագետների կարծիքով՝ երկրում աճում է հետաքրքրությունը «Եվրամիության հետ այս կամ այն կերպ մերձենալու» նկատմամբ։ Ռուսաստանի ազդեցությունը հարևանների նկատմամբ թուլանում է Ուկրաինայի պատերազմի պատճառով։ Լրատվամիջոցն ընդգծում է, որ Բրյուսելի ազդանշաններից պարզ է դառնում, որ ԵՄ-ն շատ լուրջ է վերաբերում հայկական ընտրություններին։

Euronews-ը գրում է, որ Եվրոպական քաղաքական համայնքը (ԵՔՀ) Հայաստանի մայրաքաղաքում է հավաքել աշխարհի տարբեր երկրներից 47 առաջնորդների, այդ թվում՝ Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնիին:

Ակնկալվում է, որ կքննարկվեն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի առևտրային և անվտանգային հայտարարությունները: Ինչպես նշվում է, քանի որ Հայաստանը ցամաքային սահման ունի Իրանի հետ, Մերձավոր Արևելքում հակամարտության քննարկումը մեծ նշանակություն կունենա։ Բանակցությունները կկենտրոնանան նաև Թրամփի դերի վրա Եվրոպայում։ Մասնակիցները կքննարկեն, թե ինչպես կարող են Ատլանտյան օվկիանոսի այս կողմի առաջնորդները դիմակայել Թրամփի վերջին հայտարարություններին։

Աղբյուրները հայտնում են, որ Թրամփի կողմից Գերմանիայից ՆԱՏՕ-ի զորքերի դուրսբերման հետևում «ռազմավարություն չկա»։ ՆԱՏՕ-ի բարձրաստիճան պաշտոնյաները չեն տեղեկացվել Գերմանիայից 5000 զինծառայողի դուրս բերելու որոշման մասին, մինչև Պենտագոնի ուրբաթ օրվա հայտարարությունը:

Լրատվամիջոցի պնդմամբ՝ Հայաստանում հանդիպումն ավելի հետաքրքիր կդառնա Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնիի ներկայությամբ, ինչն առաջին դեպքն է, երբ ոչ եվրոպացի առաջնորդը միանում է այս ձևաչափին:

Bloomberg-ի դիտարկմամբ՝ Հայաստանը գտնվում է մրցակից կայսրությունների խաչմերուկում գործնականում այն ժամանակվանից, երբ Աստվածաշունչը նշում է, որ Նոյի տապանը կանգ է առել Արարատ լեռան վրա, որը բարձրանում է մայրաքաղաք Երևանի վերևում։ Տասնյակ եվրոպացի առաջնորդներ այսօր քաղաքում են՝ աշխարհաքաղաքական պայքարի ֆոնին։ Նրանք մրցում են կովկասյան տարածաշրջանում ազդեցության համար, որն առաջարկում է կենսականորեն կարևոր առևտրային միջանցք Եվրոպայի և Չինաստանի միջև՝ շրջանցելով Ռուսաստանը, և մուտք դեպի Կենտրոնական Ասիայի հսկայական էներգետիկ և հանքային հարստությունները։

Իրանի հետ պատերազմի հետևանքով առաջացած խառնաշփոթը միայն մեծացնում է տարածաշրջանի նշանակությունը։ Դոնալդ Թրամփը բարձրացնում է ԱՄՆ դրոշը Հայաստանի հետ համատեղ նախագծով՝ նրան տալով մինչև 99 տարի իրավունք կառավարելու հարևան Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի հետ կապող տրանսպորտային միջանցքը։ Գործարքը տարածվում է նավթի և գազի խողովակաշարերի, ինչպես նաև թվային ենթակառուցվածքների վրա։ Թուրքիան և Իրանը նույնպես պնդում են իրենց շահերը պատմականորեն Ռուսաստանի կողմից գերիշխող տարածաշրջանում։ Վլադիմիր Պուտինը թեթև չի վերաբերվում մրցակցությանը։ Վերջերս Կրեմլի բանակցությունների ժամանակ նա հիշեցրեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին էժան ռուսական գազից իր կախվածության մասին։ Հայաստանում նաև տեղակայված է Ռուսաստանի միակ ռազմաբազան տարածաշրջանում։

Հաջորդ ամիս Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունները կարող են Ռուսաստանին ավելի շատ հնարավորություններ տալ ընդլայնելու իր ազդեցությունը: Ուկրաինայից Վլադիմիր Զելենսկին և Մոլդովայից Մայա Սանդուն այն առաջնորդների թվում են, որոնք մասնակցում են Եվրոպական քաղաքական համայնքի հանդիպմանը Երևանում, «ինչն ընդգծում է Եվրոպայի անվտանգության մտահոգությունները՝ ռուսական ագրեսիայի և ԱՄՆ-ի աճող անտարբերության պայմաններում»։ Եվրամիությունն անցկացնում է իր առաջին գագաթնաժողովը Հայաստանի հետ, որը ցանկանում է միանալ դաշինքին, նույնիսկ այն դեպքում, երբ ներկայում Մոսկվայի գլխավորած մաքսային միության մաս է կազմում։ Պուտինը զգուշացրել է Փաշինյանին, որ ՀՀ-ն չի կարող լինել երկուսում էլ։ Գագաթնաժողովը կարող է կարճատև լինել: Սակայն Կովկասի համար մրցակցությունը կտևի տարիներ շարունակ։ Euobserver-ն ընդգծում է, որ ԵՄ-ՀՀ գագաթնաժողովի ֆոնին և Հայաստանում վերջին սերնդի ամենահետևանքային խորհրդարանական ընտրություններից 6 շաբաթ առաջ ԵՄ-ն կիրառում է իր բոլոր գործիքները և դրանցից յուրաքանչյուրն ուղղում է սխալ թիրախի: Հայաստանում տեղակայված ԵՄ հիբրիդային արագ արձագանքման խումբն անկախ մոնիթորինգային մարմին չէ: Դրա պաշտոնական մանդատը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գրասենյակին խորհրդատվություն տրամադրելն է:

Հայաստանի ընդդիմությունը և շատ անկախ դիտորդներ այս աջակցությունը բնութագրել են որպես «կանաչ լույս» ընտրությունների մանիպուլյացիաների համար՝ եվրոպական լեգիտիմություն շնորհելով այն կառավարությանը, որը ոչինչ չի արել դա վաստակելու համար: Ըստ աղբյուրի՝ ԵՄ-ն պետք է վերաուղղորդի իր մոնիթորինգի ռեսուրսները վարչապետի գրասենյակից դուրս և ուղղորդի դեպի իսկապես անկախ քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններ և ընդդիմության հետ կապված դիտորդական խմբեր։

Երկրորդ՝ Բրյուսելը պետք է հրապարակային հստակ հայտարարություն անի, որ Ընտրական օրենսգրքում վերջին րոպեին արված փոփոխությունները, որոնք նախատեսված են իշխող կուսակցությանն ընդլայնված լիազորություններ տալու համար, անհամատեղելի են այն ժողովրդավարական չափանիշների հետ, որոնք Հայաստանը պարտավորվել է պահպանել։

Երրորդ՝ ԵՄ-ն պետք է հստակեցնի, թե ինչ է միշտ ենթադրել իր գործընկերային պայմանականությունը. քաղաքական հակառակորդներին բանտարկելն՝ ընտրություններին նրանց մասնակցությունը կանխելու համար, և պետական ռեսուրսները երկրի գլխավոր կրոնական հաստատության դեմ ուղղորդելը եվրոպական ինտեգրման հետ համատեղելի վարքագծեր չեն։

ԵՄ-ն օգնեց Հայաստանին բացել դուռը դեպի Եվրոպա։ Դա կլիներ մի տեսակ ողբերգություն, եթե եվրոպական ֆինանսավորումը և ինստիտուցիոնալ աջակցությունը թույլ տային Փաշինյանին փակել այն։

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *