«Մեծ յոթնյակի» (G7) երկրները Ֆրանսիայի Էվիան-լե-Բեն քաղաքում ընթացող գագաթնաժողովի ժամանակ հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ՝ պարտավորվելով խստացնել պատժամիջոցները Ռուսաստանի ռազմական տնտեսության և, մասնավորապես, նավթագազային հատվածի նկատմամբ։
Ըստ G7-ի առաջնորդների՝ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ձեռք բերված նոր համաձայնագիրը, որով ապաշրջափակվում է Հորմուզի ռազմավարական նեղուցը, բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում համաշխարհային շուկայում ռուսական էներգակիրների դեմ ճնշումն առավելագույնի հասցնելու համար։
Ճնշման ուժեղացման առաջին գործնական քայլը եղավ Վաշինգտոնից։ Հունիսի 17-ին պաշտոնապես ավարտվեց ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության (OFAC) կողմից տրված ժամանակավոր թույլտվության (General License 134C) գործողության ժամկետը։
-
Ի՞նչ էր թույլ տալիս այդ լիցենզիան. Այն ժամանակավորապես բացառություն էր անում պատժամիջոցներից և թույլատրում էր այն ռուսական նավթի ու նավթամթերքի վաճառքն ու բեռնաթափումը, որոնք նավերի վրա էին բարձրացվել մինչև 2026 թվականի ապրիլի 17-ը։
-
Ինչո՞ւ էր այն ներդրվել. Վաշինգտոնն այս քայլին դիմել էր Մերձավոր Արևելքում (մասնավորապես՝ Իրանի շուրջ) բռնկված ճգնաժամի պատճառով, որպեսզի կայունացնի նավթի համաշխարհային շուկան և թույլ չտա գների անվերահսկելի թռիչք։
-
Սահմանափակումները. Այս թույլտվությունը երբեք չի տարածվել այն գործարքների վրա, որոնցում ներգրավված են եղել Իրանի, Կորեայի Ժողովրդադեմոկրատական Հանրապետության (ԿԺԴՀ), Կուբայի, ինչպես նաև Ղրիմի և Ռուսաստանի կողմից վերահսկվող նոր տարածքների հետ կապված անձինք կամ կառույցները։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը պատրաստվում է ամբողջությամբ վերականգնել և խստացնել սահմանափակումները ռուսական էներգետիկ հատվածի դեմ։ Իր խոսքով՝ ԱՄՆ-ն մեղմացրել էր պատժամիջոցները բացառապես էներգետիկ շուկայում դեֆիցիտ թույլ չտալու համար, սակայն Հորմուզի նեղուցի շուրջ իրավիճակի կարգավորմանը զուգահեռ՝ այդ արտոնությունները կչեղարկվեն։
Արդյունքը. Լիցենզիայի ժամկետի ավարտը և G7-ի միասնական դիրքորոշումը նշանակում են, որ ռուսական ծովային նավթի փոխադրումները, որոնք մինչ այս օգտվում էին «մեղմացման պատուհանից», այլևս չեն կարողանա օրինական կերպով սպասարկվել արևմտյան ապահովագրական և լոգիստիկ ընկերությունների կողմից, ինչը կհանգեցնի Ռուսաստանի դեմ էներգետիկ էմբարգոյի նոր փուլի։