Ոչ թե վրեժ, այլ սառը օտարում․ գիտնականները բացահայտել են նարցիսների գլխավոր արձագանքը վիրավորանքին

Արտահայտված անտագոնիստական նարցիսիզմի գծերով մարդիկ ավելի հազվադեպ են ներում վիրավորանքները, ավելի հաճախ խուսափում են նրանցից, ովքեր իրենց ցավ են պատճառել, և ավելի հազվադեպ են բարեհաճություն ցուցաբերում հակամարտությունից հետո։ Այս եզրակացությանն են եկել հետազոտողները, որոնց աշխատանքը հրապարակվել է Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry ամսագրում։

Հեղինակները նշում են, որ նարցիսիզմը անձի մեկ միասնական հատկանիշ չէ։ Նրանք կենտրոնացել են դրա անտագոնիստական ձևի վրա, որին բնորոշ են գերազանցության զգացումը, թշնամականությունը, սեփական բացառիկության նկատմամբ համոզվածությունը և ուրիշ մարդկանց սեփական շահերի համար օգտագործելու հակումները։

Հետազոտությանը մասնակցել են 102 կին, որոնք բուժում էին անցնում Գերմանիայի հոգեսոմատիկ կլինիկայում։ Նրանց մեծ մասը տառապում էր դեպրեսիայից, տագնապային կամ այլ հոգեկան խանգարումներից։ Բացի սովորական հոգեբանական հարցաթերթիկներից՝ գիտնականներն օգտագործել են նաև անուղղակի ասոցիացիաների համակարգչային թեստը (Implicit Association Test, IAT), որը թույլ է տալիս բացահայտել ավտոմատ, անգիտակցական արձագանքներ, որոնք միշտ չէ, որ արտացոլվում են մարդու ինքնագնահատականում։

Արդյունքները ցույց են տվել, որ մասնակիցները, որոնց մոտ ավելի արտահայտված էին անտագոնիստական նարցիսիզմի հետ կապված ավտոմատ ասոցիացիաները, ավելի ցածր պատրաստակամություն էին ցուցաբերում ներելու հարցում։ Նրանք ավելի հաճախ էին ձգտում հեռավորություն պահել վիրավորողից և զգալիորեն ավելի հազվադեպ էին նրա նկատմամբ բարեհաճություն ցուցաբերում։

Միևնույն ժամանակ, անսպասելիորեն, հետազոտությունը չի բացահայտել վրեժխնդրության ավելի ուժեղ հակում։ Հեղինակների կարծիքով՝ վրեժ լուծելու ցանկությունը կարող է լինել ոչ թե ավտոմատ արձագանք, այլ գիտակցված և մտածված վարքի արդյունք, մինչդեռ խուսափումն ու հաշտությունից հրաժարումը ծագում են ավելի արագ և անգիտակցական մակարդակում։

Գիտնականները կարծում են, որ արդյունքները ցույց են տալիս․ ներելու անկարողությունը կարող է պայմանավորված լինել ոչ միայն վիրավորանքը սրտում պահելու գիտակցված որոշմամբ, այլ նաև ավտոմատ հոգեբանական մեխանիզմներով։

Հեղինակներն ընդգծում են, որ հետազոտությունն ունի սահմանափակումներ։ Դրան մասնակցել են միայն կանայք, ընտրանքը համեմատաբար փոքր է եղել, իսկ մասնակիցների վարքը չի գնահատվել իրական կյանքի իրավիճակներում։ Այդ պատճառով եզրակացությունները հաստատելու համար անհրաժեշտ են ավելի լայնածավալ հետազոտություններ՝ տարբեր սեռերի մարդկանց մասնակցությամբ և հակամարտություններից հետո նրանց վարքի դիտարկմամբ։

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *