Սույն վերլուծության շրջանակում ԿԲ նախագահների համեմատական գնահատման համար ընտրվել են Տիգրան Սարգսյանի, Արթուր Ջավադյանի և Մարտին Գալստյանի առաջին 6 տարվա պաշտոնավարման ժամանակահատվածները։ Առաջին երկու ԿԲ նախագահների՝ Իսահակ Իսահակյանի և Բագրատ Ասատրյանի, պաշտոնավարման տարիները չեն ներառվել համեմատության մեջ, քանի որ դրանք վերաբերում են ՀՀ դրամավարկային համակարգի ձևավորման, ազգային արժույթի ներդրման և անցումային տնտեսությանը բնորոշ բարձր մակրոտնտեսական անկայունության փուլին։ Այդ տարիներին դրամավարկային քաղաքականության ինստիտուցիոնալ շրջանակը և մակրոտնտեսական միջավայրն էականորեն տարբերվել են հետագա շրջաններից, ինչի պայմաններում գնաճի ցուցանիշների ուղղակի համեմատությունը կարող էր հանգեցնել մեթոդաբանականորեն ոչ համադրելի եզրակացությունների։ Ուստի առաջին երկու նախագահների պաշտոնավարման տարիները դիտարկվում են որպես համակարգի ձևավորման պատմական փուլ, իսկ քանակական համեմատությունը կենտրոնանում է ավելի համադրելի ժամանակաշրջանների վրա։ Հարկ է նշել, որ Տիգրան Սարգսյանի պաշտոնավարման առաջին 6 տարին ներառում է 1999-2004թթ․, Արթուր Ջավադյանի պարագայում՝ 2009-2014թթ․, և Մարտին Գալստյանի դեպքում՝ 2020-2025թթ․ ժամանակահատվածը։
Վերոնշյալ ԿԲ նախագահների գործունեությանը գնահատական տալու համար առկա են տարբեր ցուցանիշներ, որոնցից ամենակարևորը, թերևս, գնաճի ցուցանիշն է։
Դիտարկվել են վերոնշյալ ժամանակահատվածներում գնաճի (տվյալ ամիսը նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ) դինամիկան։ Առկա վիճակագրական տվյալների օգնությամբ հաշվարկվել է գնաճի տատանողականության մակարդակը։
Պարզ է՝ որքան բարձր է տատանողականությունը, այնքան ավելի մեծ խնդիրներ են առաջանում տնտեսությունում։
Հետևաբար, որոշակի իմաստով գնաճի պատշաճ մակարդակի պահպանման տեսանկյունից արդյունավետ կարելի է համարել ԿԲ այն նախագահի գործունեությունը, ում պաշտոնավարման առաջին 6 տարում գնաճի տատանողականությունը ամենացածրն է եղել։
Նախքան հաշվարկներ իրականացնելը ստորև բերված գծապատկերի օգնությամբ դիտարկենք գնաճի դինամիկան ԿԲ նախագահների պաշտոնավարման առաջին 6 տարիներին․
Ներկայացված վիճակագրական տվյալների հիման վրա իրականացված հաշվարկները փաստում են, որ Տիգրան Սարգսյանի պաշտոնավարման առաջին 6 տարիներին (1999-2004թթ) գնաճը միջինում կազմել է 2․7%։ Առավելագույն գնաճը՝ 9․6%, դիտվել է 2004թ․ հուլիսին, իսկ ամենախոր գնանկումը՝ -5․5%, 1999թ․ մարտին։
Արթուր Ջավադյանի պաշտոնավարման առաջին 6 տարում (2009-2014թթ) միջինում գնաճի մակարդակը կազմել է 5․1%։ Գնաճի առավելագույն մակարդակը՝ 11․6%, արձանագրվել է 2011թ․ մարտին, իսկ նվազագույն մակարդակը՝ 0․4%, 2014թ․ հուլիսին։
Մարտին Գալստյանի պաշտոնավարման առաջին 6 տարիներին (2020-2025թթ) գնաճը միջինում հաստատվել է 3․8% մակարդակում։ Միևնույն ժամանակ դիտարկվող ժամանակահատվածում գնաճի առավելագույն մակարդակը կազմել է 10․3% (2022թ․ հունիս), իսկ ամենախոր գնանկումը՝ -1․7% (2024թ․ փետրվար)։
Այնուհետև ԿԲ յուրաքանչյուր ղեկավարի առաջին 6 տարվա պաշտոնավարման տարիների կտրվածքով գնաճի վիճակագրական տվյալների հիման վրա հաշվարկվել է ստանդարտ շեղման ցուցանիշը։ Հետագա հաշվարկները ցույց են տվել, որ գնաճի տատանողականության առավելագույն մակարդակը՝ 3․54 (ստանդարտ շեղում), դիտվել է Մարտին Գալստյանի պաշտոնավարման առաջին 6 տարիներին։
Երկրորդ հորիզոնականում է Տիգրան Սարգսյանը՝ 3․37 (ստանդարտ շեղում) արդյունքով։
Գնաճի ամենացածր տատանողականությունը դիտվել է Արթուր Ջավադյանի պաշտոնավարման առաջին 6 տարիներին՝ 2․87 (ստանդարտ շեղում)։ծ
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը բարելավում է անշարժ գույքի գրավով վարկերի պայմանները
Նախքան եզրահանգումներ անելը, հարկ է նշել, որ ԿԲ բոլոր նախագահների օրոք Հայաստանի արտաքին և ներքին վիճակը բավականին ալեկոծ է եղել։ Մասնավորապես, Տիգրան Սարգսյանի կառավարման առաջին 6 տարիներին սրված էր ՀՀ ներքաղաքական իրավիճակը, որի գագաթնակետը եղավ 1999թ․ ահաբեկչությունը։ ՀՀ ֆինանսաբանկային համակարգը զարգացման անցումային փուլից գնում էր դեպի ավելի կայուն շրջան։
Արթուր Ջավադյանի պաշտոնավարման առաջին 6 ամիսներին աշխարհը, ինչպես նաև Հայաստանը, բախվեցին համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամին, ինչի արդյունքում ՀՀ տնտեսության զգալի անկում արձանագրվեց։
Եվ, վերջապես, ԿԲ ներկայիս նախագահ Մարտին Գալստյանի պաշտոնավարման առաջին 6 տարիներին ՀՀ ներքին իրավիճակը հարմարվում էր հետհեղափոխական զարգացումներին։ Արտաքին հարաբերությունների վիճակը չափազանց անբարենպաստ էր։ Մասնավորապես, Հայաստանը պայքարում էր Covid19֊ի տնտեսական հետևանքների դեմ, տեղի ունեցան հայ-ադրբեջանական աղետալի պատերազմները։ Բացի այդ՝ Հայաստանը մտել է մեկ այլ բարդ ժամանակահատված, որը ենթադրում է ընտրություն եվրասիական և եվրոպական տնտեսական միջավայրերի միջև։
Համաշխարհային առևտուրը շարունակում է մնալ գլոբալ տնտեսության հիմնական շարժիչ ուժերից մեկը։ Արտահանման բարձր ծավալներ ունեցող երկրները սովորաբար ունեն զարգացած արդյունաբերություն, տեխնոլոգիական ներուժ և ուժեղ միջազգային տնտեսական կապեր։ Այս պետությունները մեծ ազդեցություն ունեն համաշխարհային շուկաների, մատակարարման շղթաների և միջազգային ֆինանսների վրա։
Չինաստանը երկար տարիներ պահպանել է աշխարհի խոշորագույն արտահանող երկրի կարգավիճակը։
ԱՄՆ-ը համաշխարհային առևտրի առանցքային դերակատարներից է։
Գերմանիան հայտնի է իր բարձրորակ արտադրությամբ և ինժեներական լուծումներով։
Ճապոնիան շարունակում է մնալ աշխարհի ամենամեծ տեխնոլոգիական արտահանողներից մեկը։
Հարավային Կորեան կարևոր դեր ունի գլոբալ տեխնոլոգիական շուկայում։
Ֆինանսական պատկեր
Ինչու՞ են այս երկրները առաջատար
Այս երկրները հաջողության են հասել՝ շնորհիվ՝
Վերլուծաբանների կարծիքով՝ առաջիկա տարիներին համաշխարհային արտահանման հիմնական շարժիչ ուժերը կլինեն տեխնոլոգիաները, AI-ը, էներգետիկան և բարձրարժեք արտադրությունը։
Համաշխարհային առևտուրը շարունակում է մնալ գլոբալ տնտեսության հիմնական շարժիչ ուժերից մեկը։ Արտահանման բարձր ծավալներ ունեցող երկրները սովորաբար ունեն զարգացած արդյունաբերություն, տեխնոլոգիական ներուժ և ուժեղ միջազգային տնտեսական կապեր։ Այս պետությունները մեծ ազդեցություն ունեն համաշխարհային շուկաների, մատակարարման շղթաների և միջազգային ֆինանսների վրա։
Չինաստանը երկար տարիներ պահպանել է աշխարհի խոշորագույն արտահանող երկրի կարգավիճակը։
ԱՄՆ-ը համաշխարհային առևտրի առանցքային դերակատարներից է։
Գերմանիան հայտնի է իր բարձրորակ արտադրությամբ և ինժեներական լուծումներով։
Ճապոնիան շարունակում է մնալ աշխարհի ամենամեծ տեխնոլոգիական արտահանողներից մեկը։
Հարավային Կորեան կարևոր դեր ունի գլոբալ տեխնոլոգիական շուկայում։
Ֆինանսական պատկեր
Ինչու՞ են այս երկրները առաջատար
Այս երկրները հաջողության են հասել՝ շնորհիվ՝
Վերլուծաբանների կարծիքով՝ առաջիկա տարիներին համաշխարհային արտահանման հիմնական շարժիչ ուժերը կլինեն տեխնոլոգիաները, AI-ը, էներգետիկան և բարձրարժեք արտադրությունը։
ՙՆորք Կապիտալ՚ ներդրումային ընկերությունը և ՙՏինտակոլ՚ ընկերության իտալական գրասենյակը հայտարարում են հայ-իտալական ՙԼիտոկոլ ԱմԿո՚ ընկերության բաժնեմասերի 100% փաթեթի ձեռքբերման մասին:
Հայաստանի միաձուլումների և ձեռքբերումների այս բացառիկ գործարքը ֆինանսավորվել է Ամիօ բանկի կողմից:
Գործարքի արդյունքում, ավելի քան 25 տարի հայաստանյան շուկայում վստահություն վայելող շինարարական նյութերն այսուհետ կարտադրվեն Տինտակոլ ապրանքանիշի ներքո՝ եվրոպական բարձր ստանդարտներով:
2007թ. հիմնադրված Երևանի գործարանը ամբողջությամբ ավտոմատացված է, ունի բարձր արտադրական հզորություններ, իսկ արտադրությունում կիրառվում են նաև արհեստական բանականության գործիքներ: Այս գործարանի արտադրանքը լիովին համապատասխանում է ԵՄ ստանդարտներին, և արտադրանքի ավելի քան 40%-ն արտահանվում է:
Այս գործարքի ֆինանսական գործընկեր լինելը փաստում է հայաստանյան բիզնես համայնքի կողմից Ամիօ բանկի նկատմամբ ունեցած բարձր վստահության մասին:
Ամիօ բանկի Կորպորատիվ և ՓՄՁ բիզնեսի ղեկավար Արման Պետրոսյանն ընդգծեց գործարքի ստրատեգիական նշանակությունը բանկի համար.
ՙՍա հստակ ցուցիչ է, որ Հայաստանի բիզնես համայնքը վստահում է Ամիօ բանկին՝ որպես ֆինանսական գործընկեր: Այս գործարքը բանկի վերջին երեք տարիների տրանսֆորմացիայի տեսանելի արդյունքն է և մեզ համար շատ կարևոր ձեռքբերում: Բանկը մշտապես կանգնած է բիզնեսի կողքին և պատրաստ է աջակցել ցանկացած նախաձեռնության, որը հավելյալ արժեք կստեղծի պետության համար՝ խթանելով տնտեսության զարգացումը՚:
Գործարքի հեռահար նպատակը Հայաստանում տարածաշրջանային նշանակության արտադրական հաբ ստեղծելն է, որը կխթանի տեղական արտադրության ընդլայնումն ու արտահանման ծավալների աճը:
✉ [email protected] | 010 59 20 20 | 🌐 amiobank.am
Բանկը վերահսկվում է ՀՀ ԿԲ կողմից
Առաջընթաց ամեն օր․ Ամիօ բանկը բարելավում է հաճախորդի փորձառությունը
ՙՆորք Կապիտալ՚ ներդրումային ընկերությունը և ՙՏինտակոլ՚ ընկերության իտալական գրասենյակը հայտարարում են հայ-իտալական ՙԼիտոկոլ ԱմԿո՚ ընկերության բաժնեմասերի 100% փաթեթի ձեռքբերման մասին:
Հայաստանի միաձուլումների և ձեռքբերումների այս բացառիկ գործարքը ֆինանսավորվել է Ամիօ բանկի կողմից:
Գործարքի արդյունքում, ավելի քան 25 տարի հայաստանյան շուկայում վստահություն վայելող շինարարական նյութերն այսուհետ կարտադրվեն Տինտակոլ ապրանքանիշի ներքո՝ եվրոպական բարձր ստանդարտներով:
2007թ. հիմնադրված Երևանի գործարանը ամբողջությամբ ավտոմատացված է, ունի բարձր արտադրական հզորություններ, իսկ արտադրությունում կիրառվում են նաև արհեստական բանականության գործիքներ: Այս գործարանի արտադրանքը լիովին համապատասխանում է ԵՄ ստանդարտներին, և արտադրանքի ավելի քան 40%-ն արտահանվում է:
Այս գործարքի ֆինանսական գործընկեր լինելը փաստում է հայաստանյան բիզնես համայնքի կողմից Ամիօ բանկի նկատմամբ ունեցած բարձր վստահության մասին:
Ամիօ բանկի Կորպորատիվ և ՓՄՁ բիզնեսի ղեկավար Արման Պետրոսյանն ընդգծեց գործարքի ստրատեգիական նշանակությունը բանկի համար.
ՙՍա հստակ ցուցիչ է, որ Հայաստանի բիզնես համայնքը վստահում է Ամիօ բանկին՝ որպես ֆինանսական գործընկեր: Այս գործարքը բանկի վերջին երեք տարիների տրանսֆորմացիայի տեսանելի արդյունքն է և մեզ համար շատ կարևոր ձեռքբերում: Բանկը մշտապես կանգնած է բիզնեսի կողքին և պատրաստ է աջակցել ցանկացած նախաձեռնության, որը հավելյալ արժեք կստեղծի պետության համար՝ խթանելով տնտեսության զարգացումը՚:
Գործարքի հեռահար նպատակը Հայաստանում տարածաշրջանային նշանակության արտադրական հաբ ստեղծելն է, որը կխթանի տեղական արտադրության ընդլայնումն ու արտահանման ծավալների աճը:
✉ [email protected] | 010 59 20 20 | 🌐 amiobank.am
Բանկը վերահսկվում է ՀՀ ԿԲ կողմից
Առաջընթաց ամեն օր․ Ամիօ բանկը բարելավում է հաճախորդի փորձառությունը
Ռուսաստանը կորցրել է աշխարհում խողովակաշարային գազի արտահանման առաջատարի դիրքը՝ առաջին տեղը զիջելով Նորվեգիային։
2025 թվականին Նորվեգիան արտահանել է 108,6 միլիարդ խորանարդ մետր գազ, մինչդեռ Ռուսաստանի ցուցանիշը կազմել է 103,5 միլիարդ խորանարդ մետր։
Սա ավելի քան երկու անգամ ցածր է 2005 թվականի ռուսական արտահանման ծավալներից։
2026 թվականին համաշխարհային կրիպտոարժույթների շուկան շարունակում է բախվել այն երևույթին, որը վերլուծաբանները կոչում են «ցածր առաջարկի թակարդ» (low float trap)։ Խոսքը այն նախագծերի մասին է, որոնք բորսաներ են մուտք գործում շրջանառության մեջ գտնվող չափազանց փոքր քանակի թոքեններով, սակայն միաժամանակ ցուցադրում են միլիարդավոր դոլարների գնահատական։ Առաջին հայացքից նման նախագծերը թվում են հաջողակ և արագ աճող, սակայն բարձր կապիտալիզացիայի հետևում հաճախ թաքնված են լուրջ ռիսկեր՝ հատկապես փոքր զարգացող շուկաների համար, ինչպիսին Հայաստանն է։
Հայաստանում թվային ակտիվների և բլոկչեյն տեխնոլոգիաների նկատմամբ աճող հետաքրքրության պայմաններում այս խնդիրը ստանում է ոչ միայն ֆինանսական, այլև սոցիալ-տնտեսական նշանակություն։
Վերջին տարիներին Հայաստանը աստիճանաբար ձևավորում է տեխնոլոգիական և IT ոլորտում ուժեղ երկրի հեղինակություն։ Երիտասարդ մասնագետները, ստարտափները և ներդրողները ավելի հաճախ են հետաքրքրվում կրիպտոարժույթներով, Web3 նախագծերով և բլոկչեյն էկոհամակարգերով։ Շատ հայ օգտատերերի համար կրիպտոշուկան դարձել է ոչ միայն ներդրումային գործիք, այլև միջոց՝ խնայողություններ պահելու, միջազգային փոխանցումներ իրականացնելու և գլոբալ թվային հարթակների հետ աշխատելու համար։
Սակայն հետաքրքրության աճին զուգահեռ աճում են նաև վտանգները։ Շատ սկսնակ ներդրողներ կենտրոնանում են միայն բարձր կապիտալիզացիայի, թոքենի արագ աճի կամ խոշոր բորսաներում ցուցակման մասին աղմկոտ վերնագրերի վրա՝ առանց հիմնարար վերլուծության։ Հենց այս հանգամանքից էլ օգտվում են արհեստականորեն ուռճացված գնահատական ունեցող նախագծերը։
Ժամանակակից կրիպտոշուկայում առանցքային հասկացություններից մեկը դարձել է այսպես կոչված «իրական առաջարկը» (real float)։ Ի տարբերություն շրջանառվող մատակարարման ցուցանիշի, որը կարող է ներառել սառեցված ռեզերվներ, թիմի կամ զարգացման ֆոնդերի թոքեններ, իրական առաջարկը ցույց է տալիս այն քանակը, որն իսկապես հասանելի է բաց շուկայում առևտրի համար։
Հայաստանի համար սա հատկապես կարևոր է, քանի որ տեղական մանրածախ ներդրողների մեծ մասը շուկա է մտնում ուշ փուլերում՝ այն ժամանակ, երբ թոքենն արդեն ցուցադրում է կտրուկ աճ։ Արդյունքում մարդիկ ակտիվը գնում են արհեստականորեն բարձրացված գնով՝ չհասկանալով, որ շրջանառության մեջ գտնվում է թոքենների միայն փոքր մասը։
Երբ առաջարկը սահմանափակ է, նույնիսկ փոքր ծավալի գնումները կարող են կտրուկ բարձրացնել գինը։ Սա ստեղծում է մեծ պահանջարկի և կայուն աճի պատրանք, մինչդեռ իրական կապիտալի ներհոսքը կարող է գրեթե բացակայել։
Փոքր ֆինանսական շուկա ունեցող երկրների համար նման սխեմաների հետևանքները կարող են հատկապես զգայուն լինել։ Հայաստանում կրիպտոարժույթների ոլորտում ֆինանսական գրագիտության մակարդակը դեռևս միատեսակ չէ, իսկ շուկայի կարգավորումը շարունակում է ձևավորվել։ Սա մանրածախ ներդրողներին դարձնում է ավելի խոցելի բարձր տատանողականության և շուկայական մանիպուլյացիաների նկատմամբ։
Հիմնական ռիսկերը բազմազան են և կարող են լուրջ հետևանքներ ունենալ ներդրողների համար։ Նախ՝ նման թոքենները հաճախ ենթարկվում են գների կտրուկ տատանումների․ սկզբնական արագ աճից հետո դրանց արժեքը կարող է շատ կարճ ժամանակում զգալիորեն նվազել։ Բացի այդ, ցածր լիկվիդայնությունը հնարավորություն է տալիս խոշոր խաղացողներին հեշտությամբ ազդել շուկայի վրա և արհեստականորեն ձևավորել գների շարժը։ Մեծ ազդեցություն ունի նաև FOMO-ի՝ «հնարավորությունը բաց թողնելու» հոգեբանական գործոնը, որի պատճառով մարդիկ հաճախ ներդրումներ են կատարում առանց խորքային ուսումնասիրության։ Արդյունքում շատ օգտատերեր կարող են կորցնել իրենց խնայողությունների զգալի մասը, հատկապես այն դեպքերում, երբ կրիպտոարժույթները դիտարկվում են որպես ավանդական խնայողությունների կամ ներդրումային գործիքների այլընտրանք։
Հայաստանի տնտեսության համար սա կարող է նաև նշանակել տեխնոլոգիական նախաձեռնությունների նկատմամբ վստահության նվազում։ Եթե մեծ թվով մարդիկ կորուստներ կրեն ոչ թափանցիկ կրիպտոնախագծերի պատճառով, դա կարող է բացասաբար անդրադառնալ նաև այն բլոկչեյն նախագծերի նկատմամբ վերաբերմունքի վրա, որոնք իրականում կարող են օգտակար լինել երկրին։
Ամենամեծ վտանգներից մեկը մնում է այսպես կոչված «unlock overhang risk»-ը՝ թոքենների զանգվածային ապասառեցման ռիսկը։
Շատ նախագծերում թոքենների հիմնական մասը սկզբում պատկանում է թիմին, վաղ ներդրողներին կամ վենչուրային ֆոնդերին։ Այս թոքենները որոշ ժամանակով սառեցվում են, սակայն վեստինգի ժամկետի ավարտից հետո կարող են միաժամանակ հայտնվել շուկայում։
Հայ ներդրողների համար, որոնք հաճախ կենտրոնանում են կարճաժամկետ աճի վրա, նման իրադարձությունները դառնում են լուրջ հարված։ Ակտիվի գինը կարող է կտրուկ ընկնել նոր առաջարկի ճնշման պատճառով, իսկ շուկայի մասնակիցները հաճախ նման ապասառեցումների մասին տեղեկանում են արդեն ուշացած։
Հատկապես վտանգավոր է այն, որ կրիպտոարժույթների վերաբերյալ խորհուրդները հաճախ տարածվում են Telegram ալիքներով, TikTok-ով, YouTube-ով և տեղական համայնքներով՝ առանց բավարար մասնագիտական վերլուծության։
Հայաստանը ակտիվորեն զարգացնում է տեխնոլոգիական ոլորտը, ներգրավում IT ընկերություններ և փորձում է դիրքավորվել որպես տարածաշրջանային նորարարական կենտրոն։ Բլոկչեյնը և Web3-ը դիտարկվում են որպես աճի հեռանկարային ուղղություններ։
Սակայն եթե շուկան հիմնականում ասոցացվի սպեկուլյացիաների և կորուստների հետ, դա կարող է առաջացնել մի շարք բացասական հետևանքներ՝ ֆինթեք ստարտափների նկատմամբ վստահության անկում, միջազգային ներդրողների զգուշավորություն, տեղական Web3 նախաձեռնությունների զարգացման դանդաղում, հետաքրքրության աճ չկարգավորվող ֆինանսական սխեմաների նկատմամբ։
Այդ պատճառով Հայաստանի համար կարևոր է ոչ միայն զարգացնել կրիպտոարդյունաբերությունը, այլև ձևավորել պատասխանատու ներդրման մշակույթ։
Փորձագետների կարծիքով՝ Հայաստանում կրիպտոշուկայի ավելի կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել մի քանի ուղղությունների՝
Ժամանակակից կրիպտոշուկան դառնում է ավելի բարդ։ Ավտոմատացված առևտրային համակարգերը, արհեստական բանականության ալգորիթմները և բարձր հաճախականության առևտուրը ուժեղացնում են տատանողականությունը և արագացնում կապիտալի շարժը։ Նման պայմաններում թոքենների առաջարկի հիմնարար մեխանիզմների ըմբռնումը դառնում է անհրաժեշտ հմտություն ոչ միայն պրոֆեսիոնալ թրեյդերների, այլև սովորական օգտատերերի համար։
Հայաստանի համար սա հատկապես կարևոր է հենց հիմա՝ այն ժամանակ, երբ երկիրը ակտիվորեն ինտեգրվում է գլոբալ թվային տնտեսությանը։ Այն, թե որքան հավասարակշռված կզարգանան նորարարությունները, կրթությունը և ներդրողների պաշտպանությունը, մեծապես որոշելու է՝ կկարողանա՞ արդյոք հայկական տեխնոլոգիական էկոհամակարգը կրիպտոարդյունաբերությունը վերածել կայուն զարգացման աղբյուրի, այլ ոչ թե հերթական ֆինանսական փուչիկի։
Թվային առևտուրն ավելի մեծ նշանակություն է ձեռք բերում համաշխարհային տնտեսությունում։ Այն ներառում է սահմաններից դուրս տվյալների հոսքերը, էլեկտրոնային առևտուրը, թվային ծառայությունները և առցանց վճարումները։
Թվային առևտրի ընդլայնմանը զուգահեռ կառավարություններն արագորեն սահմանում են ոլորտը վերահսկող համապատասխան կարգավորումները։ Թվային առևտրային համաձայնագրերը դառնում են համաշխարհային տնտեսության նոր «խաղի կանոնները»։ Դրանք ընդգրկում են ամեն ինչ՝ տվյալների գաղտնիության չափանիշներից մինչև սահմանային վճարային համակարգեր` ձևավորելով բիզնեսների և սպառողների առցանց փոխգործակցությունը։
Պաշտպանվե՛ք զեղծարարներից․ խորհուրդներ ԱրարատԲանկից
Մի քանի առաջատար երկիր սահմանում է թվային առևտրի զարգացման հիմնական միտումները, ինչը նշանակում է` նրանց մշակած «խաղի կանոնները» կարող են դառնալ համաշխարհային չափանիշներ․
Վիճակագրական տվյալները փաստում են, որ փոքրաթիվ երկրներ այժմ առաջնորդում են թվային առևտրի կանոնների ձևավորման գործընթացը։
Սինգապուրը հայտնվել է առաջին հորիզոնականում՝ 26 համաձայնագրով, որոնք արդեն կնքված կամ ընթացքի մեջ են։
Երկրորդ տեղում է ԱՄԷ-ն՝ 21 համաձայնագրով, իսկ Եվրոպական միությունը՝ 20 համաձայնագրով զբաղեցրել է երրորդ տեղը։ Հարկ է նշել, որ 2001 թ․ ի վեր կառավարություններն ամբողջ աշխարհում ստորագրել են 165 թվային առևտրային համաձայնագիր։
Թվեր, փաստեր և ֆինանսներ․ ամփոփում ենք շաբաթը Banksnews.am-ի հետ։ Արդյոք մասնակցելո՞ւ եք 2026թ խորհրդարանական ընտրություններին։ GALLUP -ի հայաստանյան գրասենյակի այս հարցին են պատասխանել ՀՀ քաղաքացիները։ Հունիսի յոթի ընտրությանը միանշանակ մասնակցելու է հարցվածների 59.3%-ը :
Արդյոք մասնակցելո՞ւ եք 2026թ. խորհրդարանական ընտրություններին.
Ավելի շուտ այո 14 %
ավելի շուտ ոչ 11.4%
միանշանակ ոչ 8.3%
դժվարանում եմ պատասխանել 7%
Ծաղիկներից բացի, արդեն նաև հայաստանյան միրգ – բանջարեղենի հետ կապված խնդիրներ է նկատել «Ռոսսելխոզնադզորը»։ Ըստ ՏԱՍՍ-ի՝ հայկական ձեռնարկություններում ստուգումները կշարունակվեն ևս մեկ շաբաթ։ «ՌԻԱ Նովոստիի» տվյալներով՝Հայաստանը կզրկվի ծաղիկների արտահանումից ստացվող եկամուտների ավելի քան 90 տոկոսից, եթե կորցնի ռուսական շուկան։
Իսկ գնաճը Հայաստանում շարունակվում է։ 2026 թ․ ապրիլին 2025թ․ ապրիլի համեմատ գնաճը հաստատվել է 5․3%, իսկ նախորդ ամսվա համեմատ՝ 1․3% մակարդակում։ Սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների գների աճը կազմել է 9․5%, իսկ ամենաբարձր գնաճը դիտվել է Վանաձորում՝ 11․8%։
Համաձայն ՎԿ տվյալների՝ 2026թ․ առաջին եռամսյակում մեր հայրենակիցների միջին ամսական անվանական աշխատավարձը կազմել է ֏307,574՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճելով 2․9%-ով։
ՎԿ տվյալներով՝ 2026թ. առաջին եռամսյակում Երևանում գրանցվե է անշարժ գույքի առուվաճառքի 6,745 գործարք՝ 3 անգամ ավելի քան, մարզերում։ Երևանի Կենտրոն համայնքում բնակարանի 1 քմ գինը 2026թ․ առաջին եռամսյակում կազմել է ֏908,400, Արաբկիր համայնքում՝ ֏633,400, իսկ Դավթաշենում՝ ֏494,800։ Ամենաէժան բնակարանները գրանցվել են Նուբարաշենում` 1 քմ ֏249,900։
2026թ. I. եռամսյակի տվյալներով` ՀՀ 1000 խոշոր հարկ վճարողներից 809-ը տեղակայված են մայրաքաղաքում։ Նրանց՝ պետբյուջե փոխանցած հարկերի ծավալը կազմել է շուրջ ֏380 մլրդ։
Վճարած հարկերի ծավալով երկրորդը Կոտայքի մարզն է՝ 56 ընկերություն և պետությանը վճարած ֏16․1 մլրդ, երրորդ տեղում Արարատի մարզն է՝ 29 ընկերություն և ֏29 մլրդ վճարած հարկ։